Σε πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nutrition & Diabetes, μια ομάδα ερευνητών διερεύνησε πώς η παρατεταμένη καθιστική ζωή σε σύγκριση με τη διακοπτόμενη καθιστική ζωή επηρεάζει τις ενδιάμεσες γλυκαιμικές αποκρίσεις σε κοιλιακές και γλουτιαίες λιποαποθήκες, λαμβάνοντας υπόψη διαφορές μεταξύ φύλων.
Καθιστική ζωή, κατανομή λίπους και έλεγχος γλυκόζης
Τι συμβαίνει στο σώμα σας μετά από ένα γεύμα με υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες ενώ κάθεστε για ώρες; Η υπερβολική κατανάλωση υδατανθράκων και η έλλειψη κίνησης αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2. Ο λιπώδης ιστός συμβάλλει στη ρύθμιση της γλυκόζης, ενώ η θέση αποθήκευσης του λίπους (κοιλιακή περιοχή έναντι γοφών) και το βιολογικό φύλο μπορεί να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται τη γλυκόζη. Το κοιλιακό λίπος σχετίζεται με μεταβολικές ασθένειες, ενώ το γλουτιαίο λίπος μπορεί να έχει προστατευτικό ρόλο. Ωστόσο, η πραγματική συμπεριφορά της γλυκόζης σε πραγματικό χρόνο μέσα σε αυτές τις λιποαποθήκες παραμένει ανεπαρκώς κατανοητή.
Σχεδιασμός και μέθοδοι της μελέτης διακοπής καθιστικής θέσης
Η μελέτη συμπεριέλαβε 20 υγιείς ενήλικες, ίσο αριθμό ανδρών και γυναικών, με μέση ηλικία περίπου 29 έτη και φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος. Οι συμμετέχοντες ολοκλήρωσαν έναν τυχαιοποιημένο σχεδιασμό διασταύρωσης με δύο συνθήκες: παρατεταμένη καθιστική θέση (SIT) και διακοπτόμενη καθιστική θέση (ACTIVE). Κάθε δοκιμή διήρκεσε 5,5 ώρες και περιλάμβανε κατανάλωση γευμάτων πλούσιων σε υδατάνθρακες (~77% υδατάνθρακες).
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Για τη συλλογή τοπικών αποκρίσεων γλυκόζης, χρησιμοποιήθηκαν συσκευές συνεχούς παρακολούθησης γλυκόζης (CGM) στον υποδόριο κοιλιακό λιπώδη ιστό (ASAT) και στον γλουτιαίο υποδόριο λιπώδη ιστό (GSAT), οι οποίες τοποθετήθηκαν 24 ώρες πριν από την πρώτη δοκιμή. Οι ερευνητές μέτρησαν τη σύσταση σώματος με απορροφησιομετρία ακτίνων Χ διπλής ενέργειας (DXA) και βιοηλεκτρική εμπέδηση (BIA) σύμφωνα με το news-medical.net.
Για την εκτίμηση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη και της αντίστασης στην ινσουλίνη, οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν επίσης σε δοκιμή ανοχής γλυκόζης από το στόμα (OGTT) με 75 g γλυκόζης, ενώ χρησιμοποιήθηκαν δείκτες όπως το HOMA-IR και ο δείκτης Matsuda.
Στη συνθήκη ACTIVE, οι συμμετέχοντες εκτελούσαν 2 λεπτά γρήγορου βαδίσματος κάθε 20 λεπτά. Οι ερευνητές επίσης διεξήγαγαν εργαστηριακά πειράματα με ανθρώπινες προλιποκυτταρικές κυτταρικές σειρές από κοιλιακό και γλουτιαίο λίπος για να μελετήσουν τους μοριακούς μηχανισμούς πρόσληψης γλυκόζης και λιπιδικού μεταβολισμού. Οι στατιστικές αναλύσεις περιλάμβαναν ANOVA, συσχετίσεις και μη παραμετρικές συγκρίσεις.
Φύλο-ειδικές αποκρίσεις γλυκόζης σε λιποαποθήκες
Τα ευρήματα έδειξαν ότι οι ενδιάμεσες αποκρίσεις γλυκόζης διέφεραν ανάλογα με τη θέση του λίπους, το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας και το φύλο.
Συγκεκριμένα, στις γυναίκες, η γλυκόζη αυξανόταν πιο αργά και παρέμενε πιο σταθερή στο γλουτιαίο λίπος κατά την παρατεταμένη καθιστική θέση σε σύγκριση με το κοιλιακό λίπος· επομένως, το γλουτιαίο λίπος μπορεί να λειτουργεί ως “ρυθμιστικό” έναντι των διακυμάνσεων της μεταγευματικής γλυκόζης. Όταν οι συμμετέχοντες διέκοπταν την καθιστική θέση με σύντομες περιόδους βαδίσματος, τα επίπεδα γλυκόζης μειώθηκαν και στις δύο περιοχές λίπους. Ωστόσο, οι μειώσεις ήταν πιο έντονες στις γυναίκες, με μείωση της προγευματικής γλυκόζης, της μεταγευματικής γλυκόζης και της επιφάνειας κάτω από την καμπύλη (AUC). Στους άνδρες, τα οφέλη ήταν πιο ήπια αλλά υπαρκτά. Ενδιαφέρον είναι ότι άνδρες με υψηλότερη ηπατική αντίσταση στην ινσουλίνη ή περισσότερο κοιλιακό λίπος εμφάνισαν μεγαλύτερες βελτιώσεις.
Μεταβολισμός γλουτιαίου λίπους και επιπτώσεις για την υγεία
Τα εργαστηριακά πειράματα έδειξαν ότι τα γλουτιαία λιποκύτταρα είχαν υψηλότερη έκφραση του μεταφορέα γλυκόζης GLUT1 σε σύγκριση με τα κοιλιακά λιποκύτταρα, επιτρέποντας συνεχή πρόσληψη γλυκόζης χωρίς ινσουλίνη. Επιπλέον, μετά τη σίτιση, ενεργοποιήθηκαν οδοί de novo λιπογένεσης (DNL) στα γλουτιαία λιποκύτταρα. Η οδός αυτή ρυθμίζεται από τον παράγοντα CAR . Αυτά τα ευρήματα δείχνουν ότι τα γλουτιαία λιποκύτταρα μπορεί να είναι καλύτερα προσαρμοσμένα στην πρόσληψη γλυκόζης και στη σύνθεση λιπιδίων μετά το φαγητό. Αντίθετα, τα κοιλιακά λιποκύτταρα εμφάνισαν υψηλότερη έκφραση του GLUT4, που εξαρτάται από την ινσουλίνη.
Περιορισμοί της μελέτης
Η μελέτη ήταν μικρή, βραχυπρόθεσμη και διεξήχθη σε υγιείς ενήλικες χωρίς διαβήτη ή παχυσαρκία, επομένως τα αποτελέσματα δεν μπορούν να γενικευτούν εύκολα. Επιπλέον, οι γυναίκες συμμετείχαν στη φάση του ωοθυλακίου, επομένως δεν είναι σαφές αν τα αποτελέσματα ισχύουν και για άλλες φάσεις του κύκλου.
Διαλείμματα περπατήματος και ρύθμιση μεταγευματικής γλυκόζης
Οι υγιείς ενήλικες που κάνουν σύντομα διαλείμματα φυσικής δραστηριότητας μέσα στην ημέρα έχουν καλύτερη μεταγευματική απόκριση γλυκόζης, ιδιαίτερα οι γυναίκες και οι άνδρες με μεγαλύτερη μεταβολική επιβάρυνση. Το γλουτιαίο λίπος φαίνεται να έχει σταθεροποιητικό ρόλο στη ρύθμιση της γλυκόζης. Η τακτική κίνηση μπορεί να αντισταθμίσει τις αρνητικές επιπτώσεις της καθιστικής ζωής. Η ενσωμάτωση σύντομων διαλειμμάτων γρήγορου βαδίσματος μετά τα γεύματα μπορεί να υποστηρίξει καλύτερη μεταβολική υγεία, αν και απαιτούνται μακροχρόνιες μελέτες για να επιβεβαιωθεί η επίδραση στον κίνδυνο διαβήτη.
