Το να φύγεις από το σπίτι και να αρχίσεις να ζεις μόνος σου σημαίνει πολύ περισσότερα από το να ξεκινήσεις τις σπουδές σου. Για πρώτη φορά καλείσαι να οργανώσεις μόνος την καθημερινότητά σου, να μαγειρέψεις, να πλύνεις τα ρούχα σου, να κρατήσεις τον χώρο σου καθαρό, να φροντίσεις την υγεία σου, να διαχειριστείς τα χρήματά σου και να μάθεις να συνυπάρχεις με ανθρώπους που μέχρι χθες ήταν άγνωστοι. Και τότε ανακαλύπτεις κάτι απλό αλλά σημαντικό: πολλές από τις δεξιότητες που θεωρούσαμε αυτονόητες δεν ήταν καθόλου αυτονόητες. Κάποιος άλλος φρόντιζε να υπάρχουν καθαρά σεντόνια, να μην ξεχνάς τα κλειδιά σου, να υπάρχει φαγητό στο ψυγείο ή να ξέρεις πότε ένα σύμπτωμα χρειάζεται γιατρό.
Από το πώς αποθηκεύουμε σωστά τα τρόφιμα και πώς πλένουμε τα ρούχα μέχρι το πότε πρέπει να ζητήσουμε ιατρική βοήθεια και πώς χτίζουμε νέες φιλίες, η ανεξάρτητη ζωή αποτελεί ένα μεγάλο μάθημα πρακτικής καθημερινότητας. Ακολουθεί ένας μικρός οδηγός για το πώς να τα βγάζεις πέρα.
Φαγητό
Οτιδήποτε περιέχει αίμα πρέπει να τοποθετείται στο κάτω μέρος του ψυγείου — αν και, όταν μοιράζεσαι το ψυγείο με χορτοφάγους, καλό είναι να συμφωνήσετε εξαρχής κάποιους κανόνες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η ψύξη είναι μια τεχνολογία που άλλαξε τη ζωή μας, αλλά δεν λειτουργεί αν απλώς αφήνεις το φαγητό κοντά στο ψυγείο για μερικές ώρες. Αντίστοιχα, τίποτα που έχει αποψυχθεί δεν πρέπει να καταψύχεται ξανά.
Μην τοποθετείς μαγειρεμένο κοτόπουλο σε επιφάνεια κοπής που δεν έχει πλυθεί από τότε που χρησιμοποιήθηκε για ωμό κοτόπουλο. Γενικά, χωρίς να γίνεσαι υπερβολικά αγχωτικός, χρειάζεται προσοχή με όλα τα ωμά κρέατα. Μην χρησιμοποιείς το ίδιο μαχαίρι πρώτα για ωμό κοτόπουλο και μετά για σαλάτα χωρίς να το πλύνεις.
Ο πάγος δεν χαλάει.
Ιδανικά, δεν θα έχεις πλυντήριο πιάτων, γιατί το πλύσιμο των πιάτων είναι δεξιότητα ζωής. Αν όμως έχεις, μην βάζεις ποτέ μέσα οτιδήποτε διαθέτει καλώδιο.
Μην χρησιμοποιείς βρεγμένη πετσέτα για να προστατεύσεις τα χέρια σου όταν βγάζεις κάτι από τον φούρνο. Χρησιμοποίησε γάντι φούρνου.
Τι πρέπει να ξέρεις να μαγειρεύεις
Χρειάζεσαι μια βασική γκάμα φαγητών:
- Κάτι γρήγορο, που να περιέχει πρωτεΐνη και να μην είναι απλώς ψωμί ή τοστ. Για παράδειγμα, μια ομελέτα.
- Κάτι που αποτελεί ολοκληρωμένο γεύμα, περιέχει πρωτεΐνη και λαχανικά και μπορεί να καταναλωθεί για αρκετές ημέρες. Για παράδειγμα, μακαρόνια μπολονέζ ή ένα χορτοφαγικό τσίλι.
- Κάτι που μπορείς να μαγειρέψεις σε μεγαλύτερη ποσότητα για δύο ή τέσσερα άτομα, χωρίς να σου κοστίσει μια περιουσία. Για παράδειγμα, ζυμαρικά με πέστο αλλά πρόσθεσε μπρόκολο στο τέλος. Είναι ένα μικρό τίμημα για να μην πάθεις σκορβούτο.
- Κάτι που μπορείς να μαγειρέψεις για άλλους ανθρώπους, που είναι παρηγορητικό και δύσκολα θα το αντιπαθήσει κάποιος. Για παράδειγμα, ριζότο.
- Κάτι που μπορείς να ετοιμάσεις απλώς ρίχνοντας πάνω του βραστό νερό, όπως κάνεις με ένα φλιτζάνι τσάι, μόνο που είναι φαγητό. Για παράδειγμα, σούπα miso ή noodles soba.
Οι καλές συνήθειες
Είναι πραγματικά δύσκολο να εντάξεις φρούτα και λαχανικά στη διατροφή σου όταν μαγειρεύεις μόνος και δεν θέλεις να περνάς πολύ χρόνο στην κουζίνα. Δεν εμφανίζονται ως διά μαγείας μέσα στο φαγητό. Κράτα λοιπόν διαθέσιμα πράγματα που μπορείς να τρως ωμά ενώ κάνεις κάτι άλλο: καρότα, μήλα, ντομάτες, αγγούρια.
Με την κατάλληλη καυτερή σάλτσα σχεδόν τα πάντα γίνονται νόστιμα. Tabasco, piri-piri, sriracha ή, για ειδικές περιστάσεις, ουγγρική πάστα πάπρικας ή τραγανό λάδι τσίλι με γαρίδες. Το ίδιο ισχύει και για τα τουρσιά: τουρσί λάιμ, αγγουράκια, jalapeños.
Πιθανότατα θα φτάσεις περίπου στα 40 μέχρι να μπορείς να εμπιστευτείς τον εαυτό σου ότι θα τρίψει αυθόρμητα φρέσκο τζίντζερ. Οι έτοιμες πάστες σε βαζάκια ή σωληνάρια είναι μια φθηνή εναλλακτική. Καλό είναι να έχεις μία με σκόρδο και μία με τζίντζερ σύμφωνα με τις συμβουλές του theguardian.com.
Υγεία
Η γιατρός Imogen Bloor, η οποία πρόσφατα συνταξιοδοτήθηκε από τη θέση της ως γενική ιατρός και κλινική υπεύθυνη στο Λονδίνο, παρέχει τις σχετικές συμβουλές. Πριν φύγεις από το σπίτι, βεβαιώσου ότι έχεις κάνει όλα τα απαραίτητα εμβόλια, κυρίως το νέο εμβόλιο κατά του μηνιγγιτιδόκοκκου Β και τα πέντε εμβόλια κατά του τετάνου που προβλέπονται κατά την παιδική ηλικία. Ο τέτανος είναι εξαιρετικά σπάνιος, αλλά αν τραυματιστείς, θα αισθάνεσαι πολύ πιο ήρεμος γνωρίζοντας ότι είσαι εμβολιασμένος.
Αν έχεις κάποιο χρόνιο ή άλλο πρόβλημα υγείας, φρόντισε να πάρεις μαζί σου επαρκή ποσότητα των φαρμάκων σου, ώστε να μη χρειαστεί να ψάχνεις για νέο γιατρό την τελευταία στιγμή. Καλό είναι, πάντως, να εγγραφείς σε γιατρό κοντά στη νέα σου κατοικία. Τα περισσότερα πανεπιστήμια, ιδιαίτερα όσα λειτουργούν σε campus, διαθέτουν φοιτητικό ιατρείο, ουσιαστικά μια γενική ιατρική δομή προσαρμοσμένη στις ανάγκες νεότερων ανθρώπων. Συχνά παρέχονται επίσης υπηρεσίες συμβουλευτικής και φυσικοθεραπείας.
«Παλιά όλοι είχαν έναν οδηγό οικογενειακής υγείας. Σήμερα τον έχει αντικαταστήσει το διαδίκτυο», λέει η Bloor. Το πρόβλημα είναι ότι το διαδίκτυο δεν είναι πάντα εύκολο να ερμηνευτεί. Δεν γεννιόμαστε γνωρίζοντας πώς να ξεχωρίζουμε τις αξιόπιστες πληροφορίες από τις υπόλοιπες. Χρησιμοποίησε αξιόπιστες πηγές υγείας και μην προσπαθείς να εντοπίσεις την πιο απίθανη διάγνωση που διάβασες κάπου online.
Αν ήσουν στο σπίτι και σου συνέβαινε κάτι, θα ρωτούσες έναν γονιό. Τότε πάρε έναν γονιό τηλέφωνο.
Οι φαρμακοποιοί μπορούν να αντιμετωπίσουν μια σειρά από συνηθισμένες παθήσεις, από την αλλεργική ρινίτιδα έως ορισμένες λοιμώξεις. Αν χρειάζεσαι συμβουλή, μπορεί επίσης να απευθυνθείς στις αρμόδιες υπηρεσίες υγείας.
Είναι απλώς η «γρίπη του πρωτοετή»; Αν έχεις ήπια συμπτώματα, παίρνεις ένα απλό παυσίπονο, πίνεις υγρά, ξεκουράζεσαι και σταδιακά αισθάνεσαι καλύτερα, αυτό είναι συνήθως καλό σημάδι.
Αν όμως έχεις έντονο πονοκέφαλο που δεν υποχωρεί με απλά παυσίπονα, προβλήματα ισορροπίας, σύγχυση, μεταβολή του επιπέδου συνείδησης, εμετούς ή αισθάνεσαι τόσο άρρωστος ώστε δεν μπορείς να σηκωθείς από το κρεβάτι, είναι σημαντικό να ζητήσεις ιατρική συμβουλή.
Άλλα προειδοποιητικά σημάδια είναι η ταχεία επιδείνωση της κατάστασης και ένα πορφυρικό εξάνθημα, δηλαδή ένα εξάνθημα που δεν ξεθωριάζει όταν το πιέζεις, ένα κλασικό σύμπτωμα μηνιγγίτιδας.
Αν εμφανίσεις μολυσμένους θύλακες τριχών ή ένα απόστημα στην περιοχή των γλουτών, μην ντραπείς να πας στον γιατρό. Δεν πρόκειται απαραίτητα να υποχωρήσει μόνο του. Η αποτρίχωση μπορεί επίσης να προκαλέσει ερεθισμούς και λοιμώξεις, ιδιαίτερα όταν δεν τηρούνται οι κανόνες υγιεινής.
Για θέματα σεξουαλικής υγείας δεν χρειάζεται απαραίτητα παραπομπή από γενικό γιατρό. Αναζήτησε μια κατάλληλη υπηρεσία και, όταν πας, μίλησε ανοιχτά. Οι γιατροί έχουν δει σχεδόν τα πάντα. Είναι φυσιολογικό να αισθάνεσαι ντροπή ή αμηχανία, αλλά προσπάθησε να μην ανησυχείς.
Αν ένας φίλος έχει πιει τόσο πολύ ώστε να έχει χάσει τις αισθήσεις του, κάνει συνεχώς εμετό ή έχει χτυπήσει στο κεφάλι, χρειάζεται άμεση ιατρική φροντίδα. Υπάρχει μικρός αλλά υπαρκτός κίνδυνος εσωτερικής αιμορραγίας γύρω από τον εγκέφαλο.
Σε περίπτωση διάρροιας χωρίς άλλα σοβαρά συμπτώματα, συνήθως η κατάσταση βελτιώνεται μέσα σε περίπου 48 ώρες. Αν υπάρχει αίμα στα κόπρανα, πρέπει να ζητήσεις ιατρική συμβουλή. Προτίμησε ήπιες τροφές και υγρά που αναπληρώνουν και άλατα και σάκχαρα. Σε περίπτωση επίμονων εμετών, πιες μικρές ποσότητες υγρών συχνά και αναζήτησε ιατρική βοήθεια αν δεν μπορείς να κρατήσεις καθόλου υγρά ή αν οι εμετοί συνεχίζονται.
Σε περίπτωση τραυματισμού, αν υπάρχει έντονο πρήξιμο, σημαντικός πόνος όταν πατάς το πόδι ή τα συμπτώματα δεν υποχωρούν με πάγο και συμπίεση, ζήτησε βοήθεια.
Τα δαγκώματα από ζώα, ιδιαίτερα όταν προκαλούν βαθύ τραύμα και όχι απλώς μια γρατζουνιά, χρειάζονται άμεση επικοινωνία με γιατρό, καθώς μπορεί να απαιτούν προληπτική αντιβίωση.
Η σημαντικότερη συμβουλή είναι ίσως η εξής: Αν ανησυχείς για κάτι, μη διστάσεις να απευθυνθείς στον γιατρό σου. Οι νέοι άνθρωποι βρίσκονται σε μια διαδικασία εκμάθησης της αυτοφροντίδας και, χωρίς κάποιον να τους βοηθήσει να ελέγξουν αν η ανησυχία τους είναι δικαιολογημένη, δεν είναι πάντα εύκολο να γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν. Η ψυχραιμία είναι χρήσιμη, η υπερβολική υπομονή όμως μπορεί να γίνει επικίνδυνη.
Καθαριότητα
Πλένε τα σκούρα ρούχα χωριστά από τα ανοιχτόχρωμα και τα λευκά χωριστά και από τα δύο. Στο στεγνωτήριο, ωστόσο, μπορούν να μπουν μαζί τα χρώματα.
Διάβαζε τις ετικέτες των ρούχων. Κάθε σύμβολο σημαίνει κάτι.
Αν δεν είσαι σίγουρος σε ποια θερμοκρασία πρέπει να πλύνεις κάτι, τα περισσότερα σύγχρονα απορρυπαντικά λειτουργούν αποτελεσματικά και σε χαμηλές θερμοκρασίες.
Μετά το ντους, άπλωνε τις πετσέτες για να στεγνώσουν. Έτσι μπορείς να τις χρησιμοποιήσεις περισσότερες από μία φορές.
Μην χρησιμοποιείς τις πετσέτες των άλλων. Δεν τους αρέσει.
Πλένε τα σεντόνια περίπου κάθε δύο εβδομάδες. Ρεαλιστικά, μία φορά τον μήνα μπορεί να είναι αρκετή, εκτός αν φιλοξενείς συχνά κόσμο, τότε καλύτερα κάθε εβδομάδα. Αν αφήσεις τα βρεγμένα ρούχα μέσα στο πλυντήριο για πολλές ώρες, θα αποκτήσουν μια περίεργη μυρωδιά μούχλας και κανείς δεν θα το εκτιμήσει.
Μην είσαι ποτέ ο άνθρωπος που περιμένει ότι κάποιος άλλος στη φοιτητική κατοικία θα πλύνει τα πιάτα του. Είναι απλώς αγένεια.
Και αν αφήσεις την τουαλέτα σε κατάσταση που αποδεικνύει ότι μόλις πέρασες από εκεί, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα κάποιος να τραβήξει φωτογραφία και να τη στείλει σε μια ομάδα WhatsApp στην οποία εσύ δεν βρίσκεσαι.
Ο χώρος σου
Ό,τι κι αν έχεις για να διακοσμήσεις τους τοίχους σου, χρειάζεσαι περίπου επτά φορές περισσότερα πράγματα. Κάθε δωμάτιο φυλακής που έχεις δει στην τηλεόραση μπορεί να σου δώσει μια καλή εικόνα για το πώς μοιάζει ένα φοιτητικό δωμάτιο χωρίς προσωπικά αντικείμενα.
Αν έχεις φυτά, πότιζέ τα. Διαφορετικά θα δείχνεις σαν άνθρωπος που απλώς ξέχασε ότι τα απέκτησε. Πάρε μαζί σου μια μάσκα ύπνου. Πάντα κάτι δεν θα πηγαίνει καλά με τις κουρτίνες.
Μπορείς να θεωρήσεις αυτή την περίοδο ως την πρώτη σου ευκαιρία να είσαι όσο ακατάστατος θέλεις και αυτό είναι δικαίωμά σου. Φρόντισε όμως να δημιουργήσεις ένα συγκεκριμένο σημείο όπου θα φυλάς πάντα τα απαραίτητα αντικείμενα. Γιατί πλέον είσαι ο μόνος άνθρωπος που ξέρει πού είναι τα κλειδιά σου.
Κοινωνική ζωή
Διασκέδασε. Καλό είναι όμως κάποιος να γνωρίζει περίπου πού βρίσκεσαι και τι ώρα υπολογίζεις να επιστρέψεις. Δεν χρειάζεται να το κάνεις εμμονικά· αρκεί κάποιος να έχει μια γενική εικόνα.
Κανείς δεν σε γνωρίζει ακόμη αρκετά καλά ώστε να έχει αποφασίσει ότι δεν του αρέσεις. Αν όλοι πηγαίνουν κάπου και δεν είσαι σίγουρος αν είσαι καλεσμένος, απλώς ρώτησε: «Μπορώ να έρθω κι εγώ;»
Θα γνωρίσεις πολλούς ανθρώπους που δεν μοιάζουν με εσένα, δεν μεγάλωσαν στον ίδιο δρόμο, δεν έχουν τις ίδιες αναφορές και δεν μοιράζονται τις ίδιες εμπειρίες. Προσπάθησε να εστιάζεις στα θετικά και μην αντιδράς υπερβολικά στις διαφορές.
Μπορεί να γραφτείς σε πολλές λέσχες και φοιτητικές ομάδες προσπαθώντας να βρεις «τη δική σου παρέα» και γρήγορα να απογοητευτείς. Το γεγονός ότι δύο άνθρωποι πιστεύουν πως ίσως τους αρέσει ο ιρλανδικός χορός δεν αποτελεί απαραίτητα γερή βάση φιλίας. Ή μπορεί και να αποτελεί! Το σημαντικό είναι να μην πανικοβληθείς.
Οι φιλίες μπορούν να γίνουν πολύ έντονες όταν βρίσκεσαι σε ένα κλειστό περιβάλλον — για παράδειγμα, όταν συναναστρέφεσαι αποκλειστικά με ανθρώπους από το ίδιο τμήμα ή την ίδια φοιτητική εστία. Είναι εύκολο να χάσεις την αίσθηση της προοπτικής. Κράτησε λίγο χώρο και χρόνο και για ανθρώπους που δεν συνδέονται άμεσα με την καθημερινότητά σου: παλιούς φίλους από το σχολείο, γνωστούς που θα συναντήσεις τυχαία στη βιβλιοθήκη και ανθρώπους που δεν θα περίμενες ποτέ ότι θα γίνουν μέρος της ζωής σου.
