Σε μια «παγίδα» συνιδιοκτησίας βρίσκονται χιλιάδες ακίνητα, καθώς κληρονομιές που μοιράστηκαν εξ αδιαιρέτου καταλήγουν συχνά να παραμένουν αναξιοποίητες επί χρόνια. Διαφωνίες για το ποιος θα χρησιμοποιεί το ακίνητο, εάν θα πωληθεί ή θα ενοικιαστεί, αλλά και για το ποιο τμήμα «ανήκει» στον καθένα, δημιουργούν αδιέξοδα που όχι μόνο επιβαρύνουν τις οικογενειακές σχέσεις, αλλά μπορούν να οδηγήσουν και σε σταδιακή απαξίωση της περιουσίας.
Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο όσο περνούν τα χρόνια. Ένα πατρικό μπορεί να χρησιμοποιείται αποκλειστικά από έναν κληρονόμο, ενώ οι υπόλοιποι εξακολουθούν να πληρώνουν ΕΝΦΙΑ και άλλα έξοδα. Σε ένα αγροτεμάχιο, ένας συγκύριος μπορεί να έχει χτίσει κατοικία και να θεωρεί ότι τόσο το σπίτι όσο και η γύρω έκταση είναι αποκλειστικά δικά του. Και όταν η περιουσία περνά στην επόμενη γενιά, οι συγκύριοι συνήθως αυξάνονται και τα ποσοστά μικραίνουν.
Έλεγχος
Η προσφυγή στα δικαστήρια, ωστόσο, δεν αποτελεί μονόδρομο ούτε θα πρέπει να είναι η πρώτη κίνηση. Πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση απαιτείται τεχνικός και νομικός έλεγχος, ώστε οι ιδιοκτήτες να γνωρίζουν τι πραγματικά κατέχουν, τι εμφανίζεται στο Κτηματολόγιο και ποιες είναι οι πολεοδομικές δυνατότητες του ακινήτου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στην εξ αδιαιρέτου ιδιοκτησία κάθε συγκύριος διαθέτει ποσοστό επί ολόκληρου του ακινήτου και όχι ένα συγκεκριμένο φυσικό τμήμα. Έτσι, τρία αδέλφια που έχουν από 1/3 σε οικόπεδο 1200 τ.μ. δεν διαθέτουν αυτομάτως από 400 συγκεκριμένα τετραγωνικά. Ούτε η πολυετής χρήση ενός τμήματος δημιουργεί από μόνη της αυτοτελή κυριότητα.
Καθοριστικός είναι ο έλεγχος από μηχανικό για τα όρια, το εμβαδόν, τους τίτλους, τις εγγραφές στο Κτηματολόγιο, τις οικοδομικές άδειες, τυχόν αυθαίρετα, καθώς και την αρτιότητα και οικοδομησιμότητα. Το βασικό ερώτημα είναι εάν το ακίνητο μπορεί πράγματι να διανεμηθεί χωρίς να δημιουργηθούν μη οικοδομήσιμα ή σημαντικά υποβαθμισμένα τμήματα.
Άλλες επιλογές
Με βάση αυτά τα δεδομένα μπορούν να εξεταστούν η αυτούσια διανομή, η εξαγορά ποσοστών, η οικονομική εξίσωση ή η κοινή πώληση. Ακόμη και η ανέγερση κατοικίας από έναν συγκύριο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το συγκεκριμένο τμήμα της γης τού ανήκει αποκλειστικά.
Εάν τελικά καμία συμφωνία δεν καταστεί δυνατή, υπάρχει η δικαστική διανομή. Όταν το ακίνητο δεν μπορεί να χωριστεί νόμιμα ή η διαίρεση οδηγεί σε ουσιώδη μείωση της αξίας του, μπορεί να ακολουθήσει πλειστηριασμός και διανομή του τιμήματος σύμφωνα με τα ποσοστά.
