Η φετινή εικόνα των Πανελληνίων 2026 στο μάθημα της Οικονομίας φαίνεται να σηματοδοτεί μια ουσιαστική στροφή ως προς τη φιλοσοφία των θεμάτων με τους υποψηφίους να αναζητούν το τι μέλλει γενέσθαι με τις Βάσεις 2026. Για πρώτη φορά τα θέματα δεν περιορίστηκαν σε μια τυπική εξέταση αναπαραγωγής γνώσεων, αλλά κινήθηκαν σε ένα πλαίσιο που χαρακτηρίστηκε από μεγαλύτερη επιστημονική συνέπεια και εξεταστική «αξιοπρέπεια». Μια εξέλιξη που, για ένα μάθημα με τόσο κομβικό ρόλο στο 4ο Επιστημονικό Πεδίο, δεν είναι καθόλου αυτονόητη.
Ο Παναγιώτης Κουσκουβελάκος, Οικονομολόγος - Εκπαιδευτικός εξηγεί στο Dnews ότι «η ιστορική διαδρομή του μαθήματος των Οικονομικών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση αντανακλά, σε μεγάλο βαθμό, τις παθογένειες του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Για πολλά χρόνια το μάθημα διδασκόταν ως «Πολιτική Οικονομία», ενώ στη στροφή του αιώνα (1999-2000) μετονομάστηκε σε «Αρχές Οικονομικής Θεωρίας», υιοθετώντας το γνωστό βιβλίο της Κύπρου. Επί σειρά ετών, ο χαρακτήρας του μαθήματος ως επιλογής —που σήμαινε ότι μπορούσαν να το δηλώσουν και να εξεταστούν σε αυτό μέχρι και μαθητές των Ανθρωπιστικών Σπουδών— κρατούσε το επίπεδο των απαιτήσεων αρκετά χαμηλά. Από τότε άλλαξαν πολλά στο εξεταστικό σύστημα, όμως δυστυχώς ούτε το σχολικό εγχειρίδιο ανανεώθηκε, ούτε η φιλοσοφία των θεμάτων στις Πανελλήνιες εξελίχθηκε. Τα θέματα παρέμεναν, στην πλειονότητά τους, από πάρα πολύ απλά έως απλοϊκά.»
Συνεχίζοντας τονίζει ότι «η φετινή χρονιά, ωστόσο, αποτέλεσε ορόσημο. Κατά την εκτίμησή μου, για πρώτη φορά τα θέματα χαρακτηρίστηκαν από επιστημονική και εξεταστική αξιοπρέπεια. Αυτή η θετική στροφή πρέπει να έχει συνέχεια. Τα θέματα οφείλουν να διατηρηθούν σε αυτό το επίπεδο, ίσως μάλιστα να γίνουν και ένα βήμα πιο απαιτητικά, ώστε να ανταποκρίνονται στην επιστημονική βαρύτητα της Οικονομίας. Μια τέτοια εξέλιξη, όμως, δεν μπορεί να γίνει αποσπασματικά στην τελευταία τάξη του Λυκείου. Συνεπάγεται αυτόματα βαθιές δομικές μεταρρυθμίσεις:
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Δημιουργία οικονομικού υπόβαθρου στην Α' και Β' Λυκείου
Είναι επιτακτική ανάγκη να θεσπιστεί αυτόνομο μάθημα Οικονομίας στην Α' Λυκείου και, κυρίως, να εισαχθεί η Οικονομική Κατεύθυνση ήδη από τη Β' Λυκείου. Το παράδοξο είναι ότι η πολιτεία δεν χρειάζεται να ξοδέψει πόρους για συγγραφή νέων εγχειριδίων, καθώς τα βιβλία υπάρχουν έτοιμα τόσο για την Α' όσο και για τη Β' Λυκείου. Το μόνο που λείπει είναι η πολιτική βούληση να ενταχθούν οργανικά στο πρόγραμμα σπουδών.
Αλλαγή του τρόπου διδασκαλίας στη Γ' Λυκείου
Μετάβαση από την απλή αποστήθιση στην κριτική σκέψη, την οικονομική ανάλυση και τη σύνδεση με την πραγματική αγορά.
Άμεση αντικατάσταση του σχολικού βιβλίου της Γ' Λυκείου, το οποίο έχει κλείσει προπολλού τον κύκλο του μετά από ένα τέταρτο του αιώνα ζωής
«Αν θέλουμε σύγχρονους μαθητές με ολοκληρωμένη οικονομική παιδεία, ικανούς να ανταπεξέλθουν σε απαιτητικές εξετάσεις, πρέπει να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε την Οικονομία ως μάθημα «τελευταίας στιγμής». Οφείλουμε να χτίσουμε τη γνώση βήμα-βήμα, από την Α' Λυκείου έως τις Πανελλήνιες, τολμώντας τις αλλαγές που απαιτεί η εποχή» καταλήγει ο κ. Κουσκουβελάκος.
Η φετινή ποιότητα των θεμάτων έδειξε τον δρόμο. Το επόμενο βήμα ανήκει πλέον στην εκπαιδευτική πολιτική. Γιατί η πραγματική επιτυχία δεν θα είναι να δυσκολέψουν ή να διευκολύνουν οι εξετάσεις, αλλά να δημιουργηθεί ένα σύγχρονο μάθημα Οικονομίας που θα διαμορφώνει πολίτες με οικονομική σκέψη, κριτική ικανότητα και ουσιαστική κατανόηση της πραγματικής οικονομίας.
