Με ένα πακέτο παρεμβάσεων που αφορά περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους σχεδιάζει να προσέλθει η κυβέρνηση στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, επιδιώκοντας να ενισχύσει το διαθέσιμο εισόδημα των δικαιούχων ενόψει και της τελευταίας ΔΕΘ πριν από τις επόμενες εθνικές εκλογές.
Οι παρεμβάσεις καλύπτουν διαφορετικές κατηγορίες συνταξιούχων και περιλαμβάνουν την αύξηση της οικονομικής ενίσχυσης του Νοεμβρίου, τις αυξήσεις στις κύριες συντάξεις από το 2027, την κατάργηση του συμψηφισμού της προσωπικής διαφοράς και αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).
Αυξημένη ενίσχυση έως 400 ευρώ τον Νοέμβριο
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η ετήσια οικονομική ενίσχυση που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο σε περίπου 1,7 εκατομμύρια συνταξιούχους. Σύμφωνα με πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει την αύξηση του ποσού από τα 300 ευρώ στα 350 έως 400 ευρώ, με την τελική απόφαση να εξαρτάται από την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών τους επόμενους μήνες. Εφόσον τα φορολογικά έσοδα και το πρωτογενές πλεόνασμα κινηθούν υψηλότερα από τις προβλέψεις, θεωρείται πιθανό να δοθεί αυξημένη ενίσχυση στους δικαιούχους.
Η ενίσχυση θα συνεχίσει να απευθύνεται κυρίως σε χαμηλοσυνταξιούχους που έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους έως τον Δεκέμβριο του 2025, ενώ για όσους λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη χηρείας το ηλικιακό όριο παραμένει στα 60 έτη. Παράλληλα, διατηρούνται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Για άγαμους, χήρους και χήρες προβλέπεται ετήσιο εισόδημα έως 25.000 ευρώ και ακίνητη περιουσία έως 300.000 ευρώ, ενώ για έγγαμους ή όσους έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης τα αντίστοιχα όρια διαμορφώνονται στις 35.000 ευρώ και στις 400.000 ευρώ.
Αυξήσεις συντάξεων τουλάχιστον 2,9% από το 2027
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τις ετήσιες αυξήσεις στις κύριες συντάξεις από την 1η Ιανουαρίου 2027. Οι τελευταίες εκτιμήσεις συγκλίνουν σε ποσοστό τουλάχιστον 2,9%, έναντι αρχικής πρόβλεψης για 2,6%, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στη διατήρηση του πληθωρισμού σε υψηλότερα επίπεδα.
Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για μέσο ετήσιο πληθωρισμό κοντά στο 3,7%, ενώ τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να προσεγγίσει ακόμη και το 4%.
Το τελικό ποσοστό θα καθοριστεί στο τέλος του έτους, με βάση τον μαθηματικό τύπο που προβλέπει ο νόμος και συνυπολογίζει τον μέσο όρο του ετήσιου ρυθμού ανάπτυξης και του πληθωρισμού. Αν επιβεβαιωθούν οι σημερινές εκτιμήσεις, θα πρόκειται για την πέμπτη συνεχόμενη ετήσια αύξηση των κύριων συντάξεων μετά την επαναφορά των αναπροσαρμογών το 2023.
Τέλος στον συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς
Ξεχωριστή βαρύτητα δίνεται στην κατάργηση του συμψηφισμού της προσωπικής διαφοράς με τις ετήσιες αυξήσεις των συντάξεων. Η αλλαγή αφορά περίπου 670.000 συνταξιούχους, οι οποίοι μέχρι σήμερα έβλεπαν τις αυξήσεις να συμψηφίζονται με την προσωπική διαφορά, χωρίς να αποτυπώνονται στο ποσό που λάμβαναν κάθε μήνα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, περίπου 800.000 συνταξιούχοι δεν έλαβαν στο σύνολό τους τις αυξήσεις της περιόδου 2023-2025 εξαιτίας του συγκεκριμένου μηχανισμού.
Το 2026 ο συμψηφισμός περιορίστηκε στο 50% της ετήσιας αύξησης, ενώ πλέον εξετάζεται η πλήρης κατάργησή του από το 2027. Εφόσον υλοποιηθεί η αλλαγή, οι συνταξιούχοι θα λαμβάνουν ολόκληρη την ετήσια αύξηση της σύνταξής τους, ανεξάρτητα από το ύψος της προσωπικής διαφοράς, η οποία θα εξακολουθήσει να καταβάλλεται ξεχωριστά.
Αλλαγές στην ΕΑΣ για κύριες και επικουρικές
Η τέταρτη παρέμβαση αφορά την αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, η οποία επηρεάζει περίπου 400.000 συνταξιούχους με κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ. Το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει ότι η εισφορά θα επιβάλλεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει τα 1.400 ευρώ και όχι στο σύνολο του ποσού, όπως συμβαίνει σήμερα.
Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να περιοριστούν οι κρατήσεις και να αντιμετωπιστούν οι στρεβλώσεις του ισχύοντος συστήματος, όπου ακόμη και μικρές αυξήσεις μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικά υψηλότερες παρακρατήσεις.
Παράλληλα, εξετάζονται αλλαγές και στην ΕΑΣ των επικουρικών συντάξεων, με ένα από τα σενάρια να προβλέπει ακόμη και την πλήρη κατάργηση της εισφοράς για επικουρικές άνω των 300 ευρώ. Ωστόσο, οι οριστικές αποφάσεις αναμένεται να συνδεθούν και με την εκκρεμή πιλοτική δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο για τον τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις.
Αν το ισχύον σύστημα κριθεί ότι παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, το υπουργείο Εργασίας αναμένεται να προχωρήσει σε νέα νομοθετική ρύθμιση.
Οι τελικές ανακοινώσεις αναμένονται στη ΔΕΘ, όπου θα αποτυπωθεί το εύρος των παρεμβάσεων που σχεδιάζει η κυβέρνηση για τους συνταξιούχους, με γνώμονα τόσο τις αντοχές της οικονομίας όσο και τα δημοσιονομικά περιθώρια που θα έχουν διαμορφωθεί μέχρι τον Σεπτέμβριο.
