Η στεγαστική κρίση στην Ισπανία οδηγεί όλο και περισσότερους ανθρώπους άνω των 45 ετών στην ενοικίαση, εντείνοντας την οικονομική ανασφάλεια και την αβεβαιότητα για το μέλλον.
Ο 57χρονος Ραμόν Μπουλτό ανησυχεί για το μέλλον του ως ενοικιαστής. «Φυσικά και με προβληματίζει η κατάσταση», λέει. «Ίσως παρατείνω τον εργασιακό μου βίο για μερικά χρόνια, ώστε να αυξήσω τη σύνταξή μου. Ακόμη κι έτσι, όμως, είναι πιθανό να χρειαστεί να μετακομίσω σε μια μικρή πόλη, μακριά από τις κόρες μου, τους φίλους μου και την πόλη όπου γεννήθηκα και μεγάλωσα».
Ο Μπουλτό ζει σε διαμέρισμα στη συνοικία Μπουεναβίστα της Χετάφε, περίπου 16 χιλιόμετρα νότια της Μαδρίτης, μαζί με τη μεγαλύτερη κόρη του, την 21χρονη Γκαμπριέλα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Εργάζεται στο τμήμα πληροφορικής μιας πολυεθνικής εταιρείας και πληρώνει 751 ευρώ τον μήνα για το ενοίκιο του σπιτιού. Πριν από τρία χρόνια, με τη στήριξη της Ένωσης Ενοικιαστών της Μαδρίτης, αρνήθηκε να υπογράψει νέο συμβόλαιο ύψους 1.100 ευρώ με το επενδυτικό fund Fidere.
Ο 46χρονος Ιβάν Αράντα νοικιάζει επίσης σπίτι στη Μαδρίτη. Είναι χωρισμένος, έχει δύο παιδιά και εργάζεται στον τομέα των συμβουλευτικών υπηρεσιών για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Πληρώνει 1.300 ευρώ τον μήνα - τιμή σχετικά χαμηλή για την περιοχή, όπου τα ενοίκια φτάνουν ακόμη και τα 1.700 ευρώ - επειδή ο ιδιοκτήτης είναι φίλος του.
«Έχω σήμερα μια καλή δουλειά, αλλά αν δεν την έχω και του χρόνου, θα είναι δύσκολο να διατηρήσω το σημερινό επίπεδο δαπανών», λέει. Τον ανησυχεί ιδιαίτερα η συνταξιοδότηση: «Θα συνεχίσω να δίνω κάθε μήνα ένα τόσο μεγάλο ποσό χωρίς αυτό να μετατρέπεται ποτέ σε περιουσιακό στοιχείο; Και ύστερα από 20 χρόνια να μην έχω ένα δικό μου σπίτι;».
Πληθαίνουν οι ενοικιαστές μεγαλύτερης ηλικίας
Η ενοικίαση κατοικίας δεν αφορά πλέον μόνο τους νέους. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας αναγκάζονται να στραφούν στην ενοικίαση, καθώς η αγορά κατοικίας γίνεται απρόσιτη. Για χώρες όπως η Ισπανία, όπου η ιδιοκατοίκηση ήταν διαδεδομένη, πρόκειται για μια νέα και δύσκολη πραγματικότητα.
Ο καθηγητής εφαρμοσμένης οικονομίας στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης, Ζοσέπ Ολιβέρ, χαρακτηρίζει την κατάσταση «ωρολογιακή βόμβα». Προειδοποιεί ότι η κυβέρνηση πρέπει να αντιμετωπίσει άμεσα τις ανάγκες των ανθρώπων που πλησιάζουν ή έχουν ήδη φτάσει στη συνταξιοδότηση.
Σύμφωνα με στοιχεία της ισπανικής στατιστικής υπηρεσίας, το 2024 το 14,9% των νοικοκυριών με επικεφαλής άτομα ηλικίας 45 έως 65 ετών ήταν στο ενοίκιο, έναντι μόλις 6,5% το 2004. Στα νοικοκυριά με επικεφαλής άτομα άνω των 65 ετών, το ποσοστό αυξήθηκε από 3,2% σε 5,2%.
Η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη για τα χαμηλότερα εισοδήματα. Περισσότερο από το 37% των ενοικιαζόμενων κατοικιών αφορά το φτωχότερο ένα τρίτο των νοικοκυριών, που διαθέτει περίπου το 44% του εισοδήματός του στο ενοίκιο.
Η κοινωνιολόγος Έλενα Μαρτίνεθ επισημαίνει ότι η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται υπερβολικά στους νέους, ενώ σημαντικό μέρος των ανθρώπων άνω των 50 ετών αντιμετωπίζει επίσης σοβαρή στεγαστική ανασφάλεια. Διαζύγια, περισσότερα μονοπρόσωπα νοικοκυριά, υψηλές τιμές και η δυσκολία εξασφάλισης στεγαστικού δανείου επιδεινώνουν το πρόβλημα.
Για τον Μπουλτό, η ενοικίαση δεν θα ήταν πρόβλημα αν υπήρχε μεγαλύτερη προστασία των ενοικιαστών. «Οι γονείς μου έζησαν όλη τους τη ζωή σε σπίτι με αορίστου διάρκειας, ελεγχόμενο ενοίκιο», λέει.
Η ιδιοκατοίκηση μειώνεται σταθερά. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, περίπου το 66% των νέων Ισπανών διέθετε δικό του σπίτι. Σήμερα το ποσοστό έχει υποχωρήσει στο 31,8%.
«Σε ορισμένες περιπτώσεις, η απόκτηση κατοικίας μετατίθεται όλο και αργότερα στη ζωή. Σε άλλες, ένας αυξανόμενος αριθμός νοικοκυριών περνά ολόκληρη τη ζωή του σε ενοίκιο», καταλήγει η Μαρτίνεθ.
Με πληροφορίες από english.elpais.com
