Στη μέση μιας κλιμακούμενης ιδεολογικής σύγκρουσης για την ασφάλεια των ευρωπαϊκών συνόρων βρίσκονται οι τουρίστες που ταξιδεύουν μεταξύ των Ισπανία και Ιταλία.
Η κόντρα ανάμεσα στην πρωθυπουργό της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι και τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ έχει προκαλέσει σύμφωνα με το Politico ραγδαίες εξελίξεις στις σχέσεις των δυο χωρών.
Η Μαδρίτη επανέφερε το Σάββατο τους συνοριακούς ελέγχους σε πλοία και αεροπορικές πτήσεις που φτάνουν στην Ισπανία από ιταλικά λιμάνια και αεροδρόμια, αναστέλλοντας ουσιαστικά την ελεύθερη μετακίνηση χωρίς έλεγχο διαβατηρίων μεταξύ των δύο χωρών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η Ισπανία ανέφερε ότι το μέτρο κρίθηκε απαραίτητο για την προστασία των πολιτών της από «τη συνεχιζόμενη πίεση της παράτυπης μετανάστευσης που υφίσταται η χώρα πέρα από τις Άλπεις».
Η κίνηση αποτελεί ξεκάθαρα αντίποινα για τους ελέγχους που έχει επιβάλει η Ιταλία στους ταξιδιώτες που φτάνουν από την Ισπανία από την 1η Αυγούστου.
Η Ρώμη είχε λάβει τα συγκεκριμένα μέτρα ως απάντηση στη μαζική άφιξη ανθρώπων στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, επικαλούμενη φόβους ότι οι παράτυποι μετανάστες θα μπορούσαν να διασχίσουν το Στενό του Γιβραλτάρ και να εκμεταλλευτούν την ελεύθερη μετακίνηση εντός της ζώνης Σένγκεν, προκειμένου να ταξιδέψουν προς την Ιταλία ή άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Μαδρίτη αντέδρασε έντονα σε αυτό το επιχείρημα, επισημαίνοντας ότι οι μετανάστες δεν μπορούσαν να εγκαταλείψουν το έδαφος της Βόρειας Αφρικής, καθώς δεν διαθέτουν έγκυρα έγγραφα ταυτοποίησης, τα οποία απαιτούνται για να ταξιδέψουν με πλοίο προς την ηπειρωτική Ευρώπη.
Οι ισπανικές Αρχές και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσαν αυτή την εβδομάδα ότι κανένας από τους 72.000 ανθρώπους που εισήλθαν μαζικά στη Θέουτα δεν έχει διασχίσει το Στενό του Γιβραλτάρ. «Τα αμοιβαία μέτρα αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα της ευρύτερης διαμάχης μεταξύ Μελόνι και Σάντσεθ σχετικά με τη μεταναστευτική πολιτική.
Η δεξιά πρωθυπουργός της Ιταλίας έχτισε την πολιτική της ταυτότητα ως πολέμιος της μετανάστευσης και έχει ηγηθεί της προσπάθειας ώστε η ΕΕ να υιοθετήσει αυστηρότερους συνοριακούς ελέγχους. Ο Σοσιαλιστής ομόλογός της στη Μαδρίτη έχει, αντίθετα, ακολουθήσει μια διαμετρικά αντίθετη προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι η Ένωση πρέπει να δεχθεί περισσότερους εργαζόμενους από το εξωτερικό προκειμένου να παραμείνει οικονομικά ανταγωνιστική και να αποτρέψει μια δημογραφική κατάρρευση.
Η Μελόνι επέκρινε έντονα τη Μαδρίτη όταν αυτή έθεσε σε εφαρμογή νωρίτερα φέτος ένα πρόγραμμα για τη χορήγηση νόμιμου καθεστώτος σε περισσότερους από 1 εκατομμύριο μετανάστες χωρίς νόμιμα έγγραφα και ζήτησε να συζητηθούν οι συνέπειες του μέτρου κατά τη διάρκεια συνάντησης Ευρωπαίων ηγετών τον περασμένο μήνα.
Καθώς εξελισσόταν η κρίση στη Θέουτα, η Ιταλίδα πρωθυπουργός πρωτοστάτησε στη σύνταξη επιστολής προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, στην οποία 22 ηγέτες της ΕΕ υποστήριξαν ότι οι μεταναστευτικές πολιτικές της Μαδρίτης είχαν υπονομεύσει την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης.
«Έχουμε καθήκον να αποτρέπουμε αποτελεσματικά και να καταπολεμούμε αδιάκοπα την παράνομη μετανάστευση, συντονίζοντας τη δράση μας, ενισχύοντας τα εξωτερικά μας σύνορα και αντιμετωπίζοντας όλες τις πολιτικές που μπορούν να λειτουργήσουν ως παράγοντες έλξης, όπως η νομιμοποίηση ενός πολύ μεγάλου αριθμού παράτυπων μεταναστών», έγραψαν οι ηγέτες.
Η Μαδρίτη απέρριψε κατηγορηματικά τις κατηγορίες της Ιταλίας και επισήμανε ότι κανένας από τους μετανάστες που εισήλθαν στη Θέουτα δεν θα μπορούσε να επωφεληθεί από το πρόγραμμα χορήγησης νόμιμου καθεστώτος, καθώς αυτό υπόκειται σε συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Επιπλέον, Ισπανοί αξιωματούχοι αντέδρασαν στην υπόνοια της Ρώμης ότι δεν διαχειρίζονται σωστά τα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης, παραπέμποντας σε στοιχεία που δείχνουν ότι η Ιταλία έχει πολύ χειρότερες επιδόσεις στη διαχείριση των παράτυπων μεταναστευτικών ροών.
«Η Ιταλία είναι το κράτος-μέλος της ΕΕ που έχει καταγράψει τον υψηλότερο αριθμό παράτυπων διελεύσεων τα τελευταία χρόνια, με αριθμούς που κατά περιόδους ήταν διπλάσιοι από εκείνους της Ισπανίας», δήλωσε την Παρασκευή εκπρόσωπος της ισπανικής κυβέρνησης» ανέφερε το Politico.
Στο επίκεντρο η Σένγκεν
Με την επαναφορά των συνοριακών ελέγχων, Ιταλία και Ισπανία αναδεικνύουν την ευθραυστότητα της ζώνης Σένγκεν, η οποία λειτουργεί από το 1995 και σήμερα περιλαμβάνει 29 ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, κάθε κράτος-μέλος μπορεί να επαναφέρει συνοριακούς ελέγχους για αρχική περίοδο έως έξι μηνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει απειλές για την ασφάλεια.
Τα μέτρα μπορούν να ανανεώνονται ανά εξάμηνο για συνολικό διάστημα έως δύο ετών και, σε εξαιρετικές περιστάσεις, έως και τρία χρόνια. Ελάχιστοι πάντως εκτιμούν ότι η σύγκρουση μεταξύ Ρώμης και Μαδρίτης θα διαρκέσει τόσο πολύ. Μέχρι να επιλυθεί, όμως, οι ταξιδιώτες μεταξύ των δύο χωρών θα πρέπει να υποστούν την πρόσθετη ταλαιπωρία.
Καθ' όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, επιβάτες πτήσεων που αναχωρούσαν από ισπανικά αεροδρόμια διαμαρτυρήθηκαν για τους αυστηρούς ελέγχους που αντιμετώπιζαν κατά την άφιξή τους στην Ιταλία. Ταξιδιώτες ανέφεραν σημαντικές καθυστερήσεις, καθώς οι Ιταλοί καραμπινιέροι έλεγχαν τα έγγραφα ταυτοποίησής τους. Το Σάββατο, επιβάτες πτήσεων από την Ιταλία που έφταναν στην Ισπανία υποβλήθηκαν σε αντίστοιχους ελέγχους, με την ισπανική Εθνική Αστυνομία να κρατά ταξιδιώτες που δεν μπορούσαν να παρουσιάσουν επίσημα έγγραφα ταυτοποίησης.
Περίπου 3,2 εκατομμύρια Ισπανοί ταξίδεψαν στην Ιταλία το 2024, ενώ 5,4 εκατομμύρια Ιταλοί επισκέφθηκαν την Ισπανία. Η επαναφορά των συνοριακών ελέγχων ενδέχεται πλέον να οδηγήσει ταξιδιώτες να επανεξετάσουν τα σχέδιά τους για μετακινήσεις μεταξύ των δύο χωρών και να στραφούν σε άλλους ευρωπαϊκούς προορισμούς.
Έτσι, άλλες χώρες της Ευρώπης μπορεί τελικά να βρεθούν απρόσμενα κερδισμένες από μια ιδεολογική μάχη μεταξύ Ρώμης και Μαδρίτης, η οποία πλέον εκτυλίσσεται ακόμη και στις ουρές ελέγχου διαβατηρίων.
