Μια σημαντική μεταβολή στον τρόπο με τον οποίο μεταδίδονται οι κίνδυνοι στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα καταγράφει νέα μελέτη της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS). Σύμφωνα με τους ερευνητές Stefan Avdjiev, Bryan Hardy και Maximilian Jager, ο παραδοσιακός δεσμός μεταξύ κρατών και τραπεζών εξελίσσεται πλέον σε ένα ευρύτερο «τρίγωνο» αλληλεξάρτησης, καθώς τα μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία στη μετάδοση των κινδύνων.
Η μελέτη επισημαίνει ότι μετά την κρίση χρέους της ευρωζώνης το χρηματοπιστωτικό τοπίο έχει αλλάξει αισθητά. Τα επίπεδα δημόσιου χρέους έχουν αυξηθεί σε πολλές μεγάλες οικονομίες, ενώ παράλληλα έχει ενισχυθεί σημαντικά η παρουσία των μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στις αγορές κρατικών ομολόγων, όπως και οι διασυνδέσεις τους με τις τράπεζες.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η άμεση έκθεση των τραπεζών σε κρατικό χρέος έχει χάσει μέρος της σημασίας της ως παράγοντας που εξηγεί την ταυτόχρονη αύξηση του τραπεζικού και του κρατικού κινδύνου. Αντίθετα, μετά το 2016 φαίνεται να αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα οι έμμεσες εκθέσεις των τραπεζών μέσω άλλων χρηματοπιστωτικών φορέων. Παράλληλα, όσο μεγαλύτερη είναι η έκθεση αυτών των φορέων σε κρατικό χρέος, τόσο ισχυρότερη μπορεί να γίνεται η σύνδεση μεταξύ του δικού τους κινδύνου και του κινδύνου του αντίστοιχου κράτους. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο μηχανισμός μετάδοσης μιας πιθανής αναταραχής. Hedge funds και άλλοι μη τραπεζικοί χρηματοπιστωτικοί φορείς μπορούν να πραγματοποιούν μοχλευμένες συναλλαγές σε κρατικά ομόλογα, χρηματοδοτούμενοι μεταξύ άλλων μέσω βραχυπρόθεσμου δανεισμού από τράπεζες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μια πτώση στις τιμές των ομολόγων μπορεί να προκαλέσει απαιτήσεις για πρόσθετες εξασφαλίσεις και αναγκαστικές πωλήσεις τίτλων, ασκώντας νέα πίεση στις αγορές και αυξάνοντας το κόστος δανεισμού των κρατών. Ταυτόχρονα, ενδεχόμενες ζημιές μπορούν να μεταφερθούν στις τράπεζες που χρηματοδοτούν αυτούς τους φορείς ή εξαρτώνται από αυτούς για ρευστότητα.
Έτσι διαμορφώνεται ένας τριγωνικός μηχανισμός μετάδοσης κινδύνου, στον οποίο ένα σοκ σε κράτη, τράπεζες ή μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μπορεί να περάσει στους άλλους δύο τομείς και στη συνέχεια να επιστρέψει στο αρχικό σημείο, δημιουργώντας έναν ευρύτερο φαύλο κύκλο χρηματοπιστωτικής αστάθειας. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι κίνδυνοι που χαρακτήριζαν τον παραδοσιακό δεσμό τραπεζών και κρατών δεν έχουν εξαφανιστεί, αλλά έχουν αλλάξει μορφή. Η αυξανόμενη σημασία των μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων δημιουργεί νέους διαύλους μετάδοσης των αναταράξεων, καθιστώντας αναγκαία την παρακολούθηση ολόκληρου του πλέγματος σχέσεων μεταξύ κρατικού χρέους, τραπεζών και του ευρύτερου χρηματοπιστωτικού συστήματος.
