«Silencio!» ουρλιάζουν οι διασώστες, γυρίζοντας προς τον δρόμο με τις γροθιές τους υψωμένες στον αέρα, κάνοντας σήμα σε όλους να μείνουν σιωπηλοί.
Τα οχήματα στον δρόμο σταματούν να κινούνται. Ο κόσμος σταματά να μιλάει. Οι εκσκαφείς σιωπούν.
Ένας διασώστης κολλάει το αυτί του σε μια τρύπα που μόλις κατάφεραν να ανοίξουν με τρυπάνι σε μια τσιμεντένια πλάκα. Ένας άλλος φωτίζει το εσωτερικό της με έναν φακό.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ακούγουν προσεκτικά για να δουν αν μπορούν να πιάσουν κάποιο ήχο από επιζώντες που καλούν σε βοήθεια κάτω από τα ερείπια ενός 12ώροφου κτιρίου, το οποίο στεκόταν στην άκρη ενός πολυσύχναστου δρόμου στην παραθαλάσσια πόλη Λα Γκουάιρα.
Είναι μια από τις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο από τους δίδυμους σεισμούς που χτύπησαν τη Βενεζουέλα την περασμένη Τετάρτη, προκαλώντας τον θάνατο τουλάχιστον 1.700 ανθρώπων.
Η προσωρινή Πρόεδρος, Ντέλσι Ροντρίγκες, χαρακτήρισε τους σεισμούς ως την πιο βάναυση φυσική καταστροφή στην ιστορία της Βενεζουέλας.
{https://www.youtube.com/watch?v=TIqGr0zICs0}
«Φαντάζεστε να πεθάνει εξαιτίας της αμέλειας των αρχών;»
Στεκόμενος δίπλα στο γκρεμισμένο κτίριο, ο Μιγκέλ Όσκαρ Νούνιες κρατά την ανάσα του, μαζεμένος μαζί με άλλες οικογένειες που είχαν αγαπημένα τους πρόσωπα μέσα στο κτίριο. Το μοναδικό παιδί του Μιγκέλ – ο 34χρονος γιος του, Άνχελ – έμενε εκεί.
Στιγμές αγωνίας περνούν, αλλά οι διασώστες δεν ακούν τίποτα. Η σιωπή τελειώνει και οι εργασίες ξαναρχίζουν.
«Ο γιος μου, όπως και εκατοντάδες άλλοι, είναι εγκλωβισμένος κάτω από τα ερείπια. Χρειαζόμαστε όμως επειγόντως περισσότερη στήριξη από τις αρχές για να τους βγάλουμε. Είναι πιθανό ο σεισμός να μην τον σκότωσε, αλλά φαντάζεστε να πεθάνει εξαιτίας της αμέλειας των αρχών;» λέει ο Μιγκέλ Όσκαρ, με την οργή ζωγραφισμένη στο πρόσωπό του.
Το σπίτι του Κέβιν Μοντίγια βρισκόταν επίσης στο κτίριο. Ο ίδιος έλειπε στη δουλειά, αλλά η σύζυγός του, Λουζμάρι, και η 16χρονη κόρη τους, Χοερλιίζμαρ, ήταν στο σπίτι όταν χτύπησε ο σεισμός.
«Η επιχείρηση διάσωσης ξεκίνησε πολύ αργά και προχωράει με αργούς ρυθμούς. Αρχικά, μόνο οι άνθρωποι της γειτονιάς ήρθαν να βοηθήσουν. Η αστυνομία απλώς ήρθε να ελέγξει, αλλά δεν βοήθησε. Η ανταπόκριση της κυβέρνησης είναι απογοητευτική και μας αφήνει με τα χέρια δεμένα», λέει ο 34χρονος.
Όταν δημοσιογράφοι του BBC έφτασαν στο σημείο, ομάδες διάσωσης από τη Βενεζουέλα και την Κολομβία πραγματοποιούσαν επιχειρήσεις. Εκεί βρίσκονταν επίσης δύο εκσκαφείς, καθώς και ένας γερανός που σήκωνε τσιμεντένιες πλάκες.
Ωστόσο, οι οικογένειες που περίμεναν στην άκρη του δρόμου δήλωσαν ότι χάθηκαν πολύτιμες μέρες πριν ξεκινήσει αυτή η προσπάθεια.
{https://www.youtube.com/watch?v=uVPR4lFnZ3U}
«Δεν έχω χάσει την ελπίδα μου, αλλά νιώθω ράκος. Ο νόμος της φύσης λέει ότι ο πατέρας πρέπει να πεθαίνει πριν από τον γιο του. Φαντάσου να πεθαίνει το παιδί σου ξαφνικά», λέει ο Μιγκέλ.
Το κτίριο ήταν ένα από τα πολλά ενός κρατικού συγκροτήματος. Αυτός ο παράγοντας, καθώς και η κεντρική τοποθεσία του κτιρίου, είναι ίσως αυτό που τράβηξε την προσοχή των ομάδων διάσωσης.
Και αυτό γιατί υπάρχουν περιοχές στην πολιτεία Λα Γκουάιρα όπου οι ομάδες αναζήτησης δεν έχουν καν φτάσει ακόμα.
«Δεν έχω βοήθεια από κανέναν»
Το BBC συνάντησε την Ντεϊλισμπέθ Ερέιρα σε ένα νοσοκομείο της πόλης Λα Γκουάιρα, καθώς έλεγχε τη λίστα των τραυματιών και των νεκρών. Ψάχνει τις κόρες της – την 12χρονη Γκρέιντελις και την 13χρονη Γκράιμπελις.
Μόνη μητέρα, η Ντεϊλισμπέθ έλειπε στη δουλειά της όταν έγινε ο σεισμός.
Θεωρεί πιθανό τα κορίτσια να βρίσκονταν στο σπίτι, αλλά ψάχνει παντού, σε περίπτωση που ήταν έξω και κατάφεραν να επιζήσουν.
«Δεν έχω βοήθεια από κανέναν. Δεν έχουν στείλει ούτε μηχανήματα ούτε διασώστες για να σκάψουν στα ερείπια. Είναι σαν να σε έχουν αφήσει μόνο σου να βρεις τους ανθρώπους σου», λέει, με τα δάκρυα να κυλούν στα μάγουλά της.
«Οι κόρες μου ήταν ήσυχα, μελετηρά κορίτσια. Θέλω απλώς να τις πάρω πίσω με κάθε κόστος», προσθέτει.
Όπου κι αν βρέθηκε το συνεργείο του BBC, οι κάτοικοι επαναλαμβάνουν το ίδιο πράγμα: νιώθουν προδομένοι από το κράτος.
Σε έναν δρόμο που ακολουθεί την ακτογραμμή, δύο πολυώροφα κτίρια κατοικιών - μέρος του συγκροτήματος Μπέλο Οριζόντε - έχουν καταρρεύσει σε έναν σωρό. Είδαμε οικογένειες και εθελοντές, φορώντας μάσκες και λαστιχένια γάντια, να προσπαθούν να σκάψουν στα ερείπια με φτυάρια και λοστούς.
{https://www.youtube.com/watch?v=h-KS12YPV80}
«Ακούγαμε τις κραυγές τους και προσπαθήσαμε να τους βγάλουμε»
«Η μυρωδιά εδώ είναι φρικτή. Αλλά συνεχίζω να προσπαθώ γιατί ψάχνω τον θείο μου. Δεν μπορούμε απλώς να στεκόμαστε με σταυρωμένα τα χέρια όταν υπάρχει η πιθανότητα να βρίσκονται άνθρωποι ζωντανοί κάτω από τα ερείπια», λέει ο Γουίλιαμ Ροντρίγκες.
«Η βοήθεια έφτασε πολύ αργά στα περισσότερα μέρη, και σε ορισμένα δεν έχει φτάσει ακόμα».
Αν και η αστυνομία ήταν παρούσα κοντά στο συγκρότημα, δεν συμμετείχε ούτε βοηθούσε στις προσπάθειες διάσωσης.
Ο 60χρονος Χουάν Αβέντο - που μένει απέναντι από το Μπέλο Οριζόντε και του οποίου το σπίτι έχει επίσης καταστραφεί - λέει: «Ακούγαμε τις κραυγές και τις φωνές των ανθρώπων που είχαν εγκλωβιστεί κάτω από τα ερείπια. Έτσι, προσπαθήσαμε να τους βοηθήσουμε μόνοι μας, με γυμνά χέρια, σκάβοντας στα χαλάσματα με τα νύχια μας».
Ο ίδιος και ο ανιψιός του, Ένιερ Μιούζικς, περιέγραψαν πώς κατάφεραν να βγάλουν μια γυναίκα ζωντανή.
«Την ακούγαμε να ουρλιάζει μες στη νύχτα. Αλλά είχε σκοτάδι και δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα. Έτσι, το επόμενο πρωί πήγαμε και προσπαθήσαμε να τη βρούμε. Πρώτα καταφέραμε να της περάσουμε ένα μπουκάλι νερό. Και μετά δουλέψαμε για να την απεγκλωβίσουμε», λέει.
Η πρώτη επίσημη ομάδα διάσωσης –πυροσβέστες από τη Βενεζουέλα– έφτασε την Παρασκευή, σχεδόν δύο ημέρες μετά τον σεισμό. Ομάδες από το Ελ Σαλβαδόρ και τις ΗΠΑ βοήθησαν επίσης. Εντοπίστηκαν λίγοι ακόμη επιζώντες, και στη συνέχεια, την Κυριακή, η επιχείρηση σταμάτησε.
Ο Χουάν εκτιμά ότι εκατοντάδες άνθρωποι βρίσκονται πιθανότατα νεκροί κάτω από τα συντρίμμια.
Είναι πιθανό τα σώματά τους να μην βρεθούν ποτέ, και να μην μάθουμε ποτέ την πραγματική διάσταση αυτής της καταστροφής.
