#ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ

Ο Γιώργος Αυγερόπουλος δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Έχει γυρίσει δεκάδες κοινωνικοπολιτικά ντοκιμαντέρ και έχει τιμηθεί με 40 διεθνή βραβεία σε κινηματογραφικά φεστιβάλ σε όλο τον κόσμο.

Είναι πάρα πολύ δύσκολο να προβλέψει κάποιος πώς τελικά θα εξελιχθεί, πόσο μάλλον πώς θα τελειώσει, ο πόλεμος που ΗΠΑ και Ισραήλ ξεκίνησαν και συνεχίζουν κατά του Ιράν. Μπορούμε όμως με μεγάλη ασφάλεια να προβλέψουμε ότι, ανεξαρτήτως του ποια θα είναι η τελική έκβασή του, ο πόλεμος αυτός επιταχύνει το τέλος της εποχής των ορυκτών καυσίμων. Και ακριβώς για αυτό, ανοίγει την πόρτα σε μία νέα εποχή βαθιών κοινωνικών και πολιτικών συγκρούσεων και ανακατατάξεων, ή αν προτιμάτε, σε μία νέα εποχή επαναστάσεων.

Ο πόλεμος στο Ιράν αποκαλύπτει ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι ο μηχανισμός που κάνει τον πόλεμο εφικτό σε κλίμακα που κανένα ανθρώπινο επιτελείο δεν θα μπορούσε ποτέ να επιτύχει. Πρόκειται για το όπλο που μπορεί, γρήγορα, εύκολα και φτηνά, να μετατρέψει οποιαδήποτε σύγκρουση σε γενοκτονία.

Στις δυτικές κοινωνίες, η διαρκής προσθήκη νέων τεχνολογικών εφαρμογών δεν ανταποκρίνεται πλέον σε πραγματικές ανθρώπινες ανάγκες, αλλά δημιουργεί πλασματικές, με μοναδικό σκοπό την αέναη κατανάλωση και εμπορευματοποίηση. Με άλλα λόγια, έχουμε πλέον ξεπεράσει το σημείο στο οποίο η προσθήκη τεχνολογίας βελτιώνει τις ζωές μας.

«Όσο περισσότερο απλοποιείται η διεπαφή μας με τον ψηφιακό κόσμο, όσο πιο «βολική, γρήγορη και εύκολη» παρουσιάζεται, τόσο πιο αδιαφανής γίνεται η υποκείμενη διαδικασία, και τόσο μεγαλύτερη η εξάρτηση μας από τον πάροχο της «ευκολίας». Όταν εκχωρούμε αποφάσεις σε μία εταιρεία, όσο «καλή» κι αν μοιάζει σήμερα, εκχωρούμε έμπρακτα κυριαρχία».

Η μεγάλη παρουσία μεταναστών στις φυλακές δεν σημαίνει ότι οι μετανάστες γενικά είναι πιο επιρρεπείς στην εγκληματικότητα. Αυτή η λογική είναι ισοδύναμη με το να υποστηρίζει κάποιος ότι επειδή οι άνδρες αποτελούν το 93% των φυλακισμένων, όλοι οι άνδρες είναι εγκληματίες. Ή ότι επειδή πολλοί υπουργοί είναι μπλεγμένοι σε έρευνες της ευρωπαϊκής εισαγγελίας, το ποσοστό εγκληματικότητας είναι μεγαλύτερο στο υπουργικό συμβούλιο.

Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η τεχνητή νοημοσύνη έστω ως αφετηρία για περισσότερη διαφάνεια και λιγότερη διαφθορά; Ναι, θα μπορούσε, αλλά αυτό θα ήταν αποτελεσματικό μόνο υπό συγκεκριμένες θεσμικές και τεχνολογικές προϋποθέσεις.

Το ερώτημα που πρέπει να τεθεί σε όλο το εύρος των εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης είναι ξεκάθαρο: πώς μπορούν οι χρήστες, οι κυβερνήσεις και η κοινωνία να εμπιστευθούν μια βιομηχανία που μας παραπλανά σκόπιμα, συστηματικά και ξεδιάντροπα; Ποιος και με ποιο τρόπο θα μπορέσει να φέρει βασικές συνθήκες διαφάνειας απέναντι στη στρατηγική διόγκωση των δυνατοτήτων;

Ποιο είναι το όραμά μας για μια κοινωνία με προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη; Σε ποιες περιπτώσεις και με ποιες προϋποθέσεις είναι αναγκαία η εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης; Πώς μπορούμε να την αναπτύξουμε με τρόπο που να ωφελεί όλη την ανθρωπότητα και να μην ενισχύει τις υφιστάμενες ανισότητες;

«Το επιχειρηματικό μοντέλο της πλατφόρμας δεν αποτελεί παρθενογένεση, μπροστά στην οποία πρέπει να εκστασιαστούμε, ούτε και τερατογένεση για να μας τρομάζει. Είναι ιστορικό προϊόν των μεγάλων κρίσεων του καπιταλισμού αλλά και των διαρκών προσπαθειών βελτιστοποίησης των επιχειρηματικών μοντέλων στη βάση όλο και περισσότερων δεδομένων».

Η διαμάχη της γαλλικής κυβέρνησης με το Telegram και της βραζιλιάνικης με το Χ έχει πολιτικό και γεωπολιτικό άρωμα, αφορά όμως, κυριολεκτικά, την εδαφική κυριαρχία.

Το μεγάλο σκάνδαλο της εποχής μας είναι ότι με αυτές τις διαδικασίες η πολιτική «αλγοριθμοποιείται» και οι αλγόριθμοι «πολιτικοποιούνται» με πρωτοβουλία και υπό τον ασφυκτικό έλεγχο μιας χούφτας εταιρειών, χωρίς κανένα έλεγχο από τη μεριά των πολιτών, του δημοσίου συμφέροντος και των εκλεγμένων κυβερνήσεων. Η αναλογική δημοκρατία γερνάει, ρυτιδιάζει και περιθωριοποιείται στην πράξη.

Ο μεγάλος άμεσος κίνδυνος για τους εργαζόμενους δεν είναι τα ρομπότ και η Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά η αυτοματοποίηση της πολιτικής και ο εξοβελισμός του εργατικού κινήματος από αυτήν.