Καθώς οι θερμοκρασίες υποχωρούν και ο χειμώνας πλησιάζει, όλο και περισσότερα νοικοκυριά αναζητούν τρόπους να διατηρήσουν τα σπίτια τους ζεστά χωρίς να επιβαρύνουν υπερβολικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους καθιστά τη θέρμανση μια σημαντική δαπάνη, με αποτέλεσμα μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα να αποκτούν ιδιαίτερη αξία.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπως αναφέρει το BBC, οι προβλέψεις για ένα ψυχρό Σαββατοκύριακο, με ισχυρούς ανέμους και έντονες βροχοπτώσεις σε αρκετές περιοχές, επαναφέρουν στο προσκήνιο το ερώτημα πώς μπορεί να διατηρηθεί η ζεστασιά στο σπίτι χωρίς να λειτουργεί συνεχώς η κεντρική θέρμανση.
Από την επιλογή των κατάλληλων ρούχων και τη σωστή οργάνωση του υπνοδωματίου μέχρι τη στεγανοποίηση των παραθύρων και την αποδοτικότερη χρήση των καλοριφέρ, υπάρχουν πρακτικές λύσεις που μπορούν να περιορίσουν την απώλεια θερμότητας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι ειδικοί, πάντως, επισημαίνουν ότι η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας δεν πρέπει να οδηγεί σε επικίνδυνα χαμηλές θερμοκρασίες μέσα στο σπίτι, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ηλικιωμένους, παιδιά ή ανθρώπους με προβλήματα υγείας.
1. Ντυθείτε σε στρώσεις και επιλέξτε ζεστά γεύματα
Ένας από τους απλούστερους τρόπους για να αισθάνεται κανείς πιο ζεστά είναι να φορά περισσότερα λεπτά στρώματα ρούχων αντί για ένα μόνο χοντρό ένδυμα. Το Βρετανικό Ίδρυμα Καρδιάς συνιστά αυτή την πρακτική, καθώς τα πολλαπλά στρώματα συμβάλλουν στην παγίδευση της θερμότητας κοντά στο σώμα.
Η 29χρονη Natalie, σύμφωνα με το BBC News, αντικατέστησε ορισμένα από τα ρούχα που φορούσε στο σπίτι με θερμικά κολάν και μπλούζες που αγόρασε από σούπερ μάρκετ, διαπιστώνοντας σημαντική διαφορά στην αίσθηση της ζεστασιάς.
Παράλληλα, η κατανάλωση ζεστών γευμάτων μπορεί να κάνει τις κρύες ημέρες πιο άνετες. Η 27χρονη Amber Waring, από το Ντέβον, επιλέγει μαγειρευτά φαγητά και ζυμαρικά στον φούρνο, ενώ συνηθίζει να χορεύει στην κουζίνα μαζί με το μικρό παιδί της την ώρα που μαγειρεύουν.
Η δραστηριότητα και τα ζεστά γεύματα μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη αίσθηση θερμικής άνεσης, χωρίς να απαιτείται συνεχής αύξηση της θερμοκρασίας του σπιτιού.
2. Κρατήστε το κρεβάτι ζεστό με κουβέρτες και κατάλληλα κλινοσκεπάσματα
Με τις νύχτες να γίνονται μεγαλύτερες και τις θερμοκρασίες να πέφτουν, η προετοιμασία του κρεβατιού αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Εάν υπάρχει διαθέσιμο ένα πιο ζεστό χειμερινό πάπλωμα, αυτή είναι η κατάλληλη περίοδος για να χρησιμοποιηθεί. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ορισμένα σούπερ μάρκετ διαθέτουν χειμερινά παπλώματα σε τιμές κάτω από 20 λίρες, με επιλογές θερμικής απόδοσης 10,5 tog ή υψηλότερης. Η συγκεκριμένη μονάδα χρησιμοποιείται στη βρετανική αγορά για την περιγραφή της θερμομονωτικής ικανότητας των παπλωμάτων.
Μια ακόμη λύση είναι η χρήση επιπλέον κουβέρτας κάτω από το σεντόνι ή πάνω από το στρώμα. Η 44χρονη Rebecca, από το Χέρτφορντσαϊρ, αναφέρει ότι τοποθετεί μια κουβέρτα κάτω από το στρώμα της, ακολουθώντας μια συνήθεια που έμαθε από τη γιαγιά της, με στόχο να περιορίσει τα ψυχρά ρεύματα αέρα.
Άλλοι επιλέγουν να τοποθετούν την κουβέρτα πάνω από το στρώμα και κάτω από το σεντόνι, ώστε να δημιουργούν ένα επιπλέον μονωτικό στρώμα.
Τι πρέπει να προσέχετε με τις θερμοφόρες
Η θερμοφόρα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ζεσταθεί το κρεβάτι πριν από τον ύπνο, αλλά χρειάζεται προσοχή. Σύμφωνα με οδηγίες του NHS Scotland, συνιστάται:
Να ελέγχετε την κατάσταση και την ημερομηνία αντικατάστασης της θερμοφόρας.
Να αφήνετε το νερό να κρυώσει για λίγα λεπτά μετά τον βρασμό πριν γεμίσετε τη θερμοφόρα.
Να τη γεμίζετε μέχρι τα δύο τρίτα της χωρητικότητάς της.
Να απομακρύνετε τον αέρα πριν κλείσετε το πώμα.
Να μην την τοποθετείτε απευθείας πάνω στο δέρμα.
Η ηλεκτρική κουβέρτα αποτελεί επίσης μια επιλογή για την τοπική θέρμανση του σώματος ή του κρεβατιού. Η Emily Seymour, συντάκτρια ενέργειας στην καταναλωτική οργάνωση Which?, τη χαρακτηρίζει μία από τις οικονομικότερες λύσεις για να παραμένει κανείς ζεστός.
Σύμφωνα με δοκιμές της Which?, η λειτουργία μιας ηλεκτρικής κουβέρτας στην υψηλότερη ρύθμιση κοστίζει συνήθως από 2 έως 8 πένες την ώρα, ανάλογα με τη συσκευή και τις συνθήκες χρήσης.
Η Πυροσβεστική Υπηρεσία του Λονδίνου συστήνει να αποσυνδέεται η ηλεκτρική κουβέρτα πριν από τον ύπνο, εκτός εάν είναι σχεδιασμένη για ασφαλή χρήση κατά τη διάρκεια της νύχτας. Επίσης, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ταυτόχρονα με θερμοφόρα, ενώ συνιστάται η αντικατάστασή της περίπου κάθε δέκα χρόνια.
3. Αξιοποιήστε το ηλιακό φως και περιορίστε τα ρεύματα αέρα
Η σωστή διαχείριση του φυσικού φωτός μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της θερμοκρασίας στο εσωτερικό του σπιτιού.
Τις ηλιόλουστες ημέρες, είναι προτιμότερο να ανοίγετε τις κουρτίνες ώστε να εισέρχεται το ηλιακό φως και να ζεσταίνει τους εσωτερικούς χώρους. Όταν πέσει ο ήλιος, οι κουρτίνες πρέπει να κλείνουν, ώστε να περιορίζονται οι απώλειες θερμότητας από τα παράθυρα.
Παράλληλα, οι εσωτερικές πόρτες μπορούν να παραμένουν κλειστές, ώστε η θερμότητα να διατηρείται στον χώρο όπου περνάτε τον περισσότερο χρόνο σας.
Για πρόσθετη προστασία, μπορούν να χρησιμοποιηθούν χοντρές κουρτίνες ή κατάλληλα υφάσματα μπροστά από πόρτες, εφόσον δεν εμποδίζουν την ασφαλή διέλευση.
Η Lianne Macfarlane, 40 ετών, από το Τσέσαϊρ, προτείνει επίσης να αξιοποιείται η θερμότητα που παράγεται από τις οικιακές συσκευές. Ωστόσο, το άνοιγμα της πόρτας του φούρνου μετά τη χρήση του δεν αποτελεί λύση που ενδείκνυται σε κάθε σπίτι, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν μικρά παιδιά, λόγω του κινδύνου εγκαυμάτων.
Τα χαλιά, οι κουρτίνες και τα υπόλοιπα υφασμάτινα στοιχεία μπορούν επίσης να ενισχύσουν τη θερμική άνεση, περιορίζοντας την αίσθηση του κρύου, ιδίως σε δάπεδα που δεν είναι μονωμένα.
Όσοι διαθέτουν τζάκι ή ξυλόσομπα μπορούν να εξετάσουν εάν η θέρμανση του χώρου όπου βρίσκονται είναι οικονομικότερη από τη λειτουργία της κεντρικής θέρμανσης σε ολόκληρο το σπίτι. Η 30χρονη Elin Davis, από τη Νότια Ουαλία, αναφέρει ότι ο ξυλοκαυστήρας της αποτελεί οικονομικότερη επιλογή, αν και επισημαίνει ότι το κόστος των καυσόξυλων έχει αυξηθεί.
Η οικονομία, ωστόσο, εξαρτάται από την τιμή των καυσίμων, την απόδοση της συσκευής και τον σωστό εξαερισμό. Τα τζάκια και οι ξυλόσομπες χρειάζονται κατάλληλη συντήρηση, ενώ οι χώροι πρέπει να αερίζονται σωστά για την αποφυγή επικίνδυνης συσσώρευσης καυσαερίων.
4. Μονώστε παράθυρα και πόρτες για να μη χάνεται η θερμότητα
Τα κενά γύρω από τα κουφώματα είναι μία από τις αιτίες που επιτρέπουν στον ψυχρό αέρα να εισέρχεται στο σπίτι και στη θερμότητα να διαφεύγει.
Η τοποθέτηση ειδικών αυτοκόλλητων ταινιών στεγανοποίησης, αφρώδους μονωτικού υλικού και προστατευτικών για τα ρεύματα αέρα μπορεί να περιορίσει το πρόβλημα. Για τα κενά στο κάτω μέρος των θυρών μπορούν να χρησιμοποιηθούν ειδικά αεροστόπ, ενώ μια απλή πετσέτα μπορεί να λειτουργήσει ως προσωρινή λύση.
Η Emily Seymour συνιστά να εντοπίζονται συστηματικά τα σημεία από τα οποία εισέρχεται κρύος αέρας και να αντιμετωπίζονται είτε με απλές παρεμβάσεις είτε με τη βοήθεια επαγγελματία.
Σε σπίτια με τζάκι που δεν χρησιμοποιείται, μπορούν να εξεταστούν ειδικά προστατευτικά για την καμινάδα. Αντίθετα, οι προβλεπόμενοι αεραγωγοί και τα συστήματα εξαερισμού δεν πρέπει να φράζονται, καθώς είναι απαραίτητα για την ποιότητα του αέρα και την ασφάλεια των ενοίκων.
Τι μπορείτε να κάνετε στα παράθυρα
Εάν τα παράθυρα έχουν μονά τζάμια, η Sophie Burr, από τη φιλανθρωπική οργάνωση National Energy Action, προτείνει να εξεταστούν λύσεις όπως τα δευτερεύοντα τζάμια ή οι θερμικές κουρτίνες.
Για όσους αναζητούν μια οικονομικότερη προσωρινή επιλογή, η τοποθέτηση αεροπλάστ στα παράθυρα μπορεί να περιορίσει μέρος της απώλειας θερμότητας.
Ωστόσο, η στεγανοποίηση δεν πρέπει να οδηγεί στον πλήρη αποκλεισμό του αερισμού. Η τακτική ανανέωση του αέρα είναι απαραίτητη για την αποφυγή υγρασίας και μούχλας, ιδιαίτερα σε χώρους όπου μαγειρεύετε, κάνετε μπάνιο ή στεγνώνετε ρούχα.
5. Χρησιμοποιήστε την κεντρική θέρμανση πιο αποδοτικά
Η πλήρης διακοπή της θέρμανσης δεν αποτελεί ασφαλή λύση για την εξοικονόμηση χρημάτων, προειδοποιεί η Emily Seymour. Η υπερβολική ψύξη του σπιτιού μπορεί να επιβαρύνει την υγεία, ενώ σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες υπάρχει κίνδυνος να παγώσουν οι σωλήνες και να προκληθούν ζημιές.
Υπάρχουν, ωστόσο, τρόποι να αξιοποιείται αποτελεσματικότερα η ενέργεια που καταναλώνεται.
Μεταξύ των βασικών συμβουλών περιλαμβάνονται:
Έλεγχος των τιμολογίων: Εξετάστε εάν ο πάροχος ενέργειας προσφέρει οικονομικότερες χρεώσεις σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας.
Εξαέρωση των καλοριφέρ: Εάν υπάρχουν θύλακες αέρα που εμποδίζουν τη σωστή θέρμανση, η εξαέρωση μπορεί να βελτιώσει τη λειτουργία τους.
Ελεύθερος χώρος γύρω από τα σώματα: Απομακρύνετε έπιπλα και αντικείμενα που εμποδίζουν τη διάχυση της θερμότητας.
Σταδιακή ρύθμιση: Αυξήστε τη θερμοκρασία σε μικρά βήματα μέχρι να επιτευχθεί το επιθυμητό επίπεδο άνεσης, αντί να ανεβάζετε απότομα τον θερμοστάτη.
Μια ακόμη επιλογή είναι η χρήση ανακλαστικών πάνελ πίσω από τα καλοριφέρ, ιδιαίτερα όταν αυτά βρίσκονται σε εξωτερικούς τοίχους. Τα ειδικά πάνελ μπορούν να περιορίσουν μέρος της θερμότητας που μεταφέρεται προς τον τοίχο και να την ανακλάσουν προς το δωμάτιο.
Η Sophie Burr αναφέρει ότι περίπου το 35% της θερμότητας που προέρχεται από τα καλοριφέρ μπορεί να χάνεται μέσω των τοίχων. Το ποσοστό, ωστόσο, εξαρτάται από τη μόνωση του κτιρίου και τις υπόλοιπες κατασκευαστικές συνθήκες, επομένως δεν ισχύει με τον ίδιο τρόπο για κάθε κατοικία.
Η κατασκευή αυτοσχέδιων ανακλαστήρων με αλουμινόχαρτο δεν είναι απαραίτητα ισοδύναμη με τη χρήση ειδικών μονωτικών πάνελ, γι' αυτό χρειάζεται προσοχή στην επιλογή των υλικών.
6. Προστατέψτε το σπίτι από τον παγετό χωρίς περιττή κατανάλωση
Η Cora Harrison, 34 ετών, από το Γουέικφιλντ, αναφέρει ότι ενεργοποιεί τα καλοριφέρ κυρίως στους χώρους που χρησιμοποιεί η οικογένειά της. Όταν λείπουν σε διακοπές, διατηρεί τη θέρμανση σε χαμηλότερο επίπεδο, προκειμένου να περιορίσει την κατανάλωση χωρίς να αυξήσει τον κίνδυνο υγρασίας ή παγώματος των σωλήνων.
Ορισμένα καλοριφέρ διαθέτουν στη θερμοστατική βαλβίδα ένα σύμβολο νιφάδας χιονιού, το οποίο αντιστοιχεί στη λειτουργία προστασίας από τον παγετό. Η λειτουργία αυτή ενεργοποιεί τη θέρμανση όταν η θερμοκρασία πέσει αρκετά χαμηλά, ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος παγώματος των σωληνώσεων.
Παράλληλα, η μείωση της θερμοκρασίας προσαγωγής σε έναν λέβητα συνδυασμένης λειτουργίας (combi) μπορεί, σε ορισμένες εγκαταστάσεις, να βελτιώσει την ενεργειακή απόδοση και να μειώσει το κόστος λειτουργίας.
Η κατάλληλη ρύθμιση εξαρτάται από το σύστημα θέρμανσης και τις ανάγκες της κατοικίας. Για τον λόγο αυτό, μπορεί να ζητηθεί η συμβουλή εξειδικευμένου τεχνικού, ιδίως κατά την τακτική συντήρηση του λέβητα.
7. Αναζητήστε δωρεάν θερμούς χώρους στην περιοχή σας
Για όσους δυσκολεύονται να θερμάνουν επαρκώς την κατοικία τους, μια ακόμη δυνατότητα είναι οι δωρεάν θερμοί χώροι που λειτουργούν σε διάφορες περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου.
Βιβλιοθήκες, κοινοτικά κέντρα και άλλες δημόσιες δομές μπορεί να προσφέρουν έναν ζεστό χώρο για παραμονή κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ορισμένοι χώροι παρέχουν επίσης δωρεάν ζεστά ροφήματα.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αναζητήσουν τις διαθέσιμες δομές στο διαδίκτυο ή να επικοινωνήσουν με τον τοπικό δήμο.ζεστά
Η οικονομική πίεση στα νοικοκυριά αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η εξοικονόμηση ενέργειας βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης.
Σύμφωνα με πρόβλεψη της συμβουλευτικής εταιρείας Cornwall Insight που δημοσιεύθηκε τον προηγούμενο μήνα σε σχέση με το αρχικό δημοσίευμα του BBC, οι λογαριασμοί ενέργειας των νοικοκυριών στο Ηνωμένο Βασίλειο αναμενόταν να αυξηθούν τον Ιανουάριο κατά 276 λίρες ετησίως για ένα τυπικό νοικοκυριό. Η προβλεπόμενη αύξηση της τάξης του 16% θα ήταν η μεγαλύτερη των τελευταίων τεσσάρων ετών.
Πρόκειται για πρόβλεψη που αφορά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο και όχι επιβεβαιωμένη σημερινή τιμή.
Η Emily Jeremy, υπεύθυνη έργου στην Manchester South Central Foodbank, επισημαίνει ότι οι αυξανόμενοι λογαριασμοί προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία για οικογένειες με παιδιά, ηλικιωμένους και ανθρώπους με προβλήματα υγείας.
Τα τελευταία κυβερνητικά στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα αναφέρουν ότι το 9,4% των νοικοκυριών στην Αγγλία ζούσε σε συνθήκες ενεργειακής φτώχειας το 2025.
Η ενεργειακή φτώχεια δεν αφορά μόνο την αδυναμία πληρωμής των λογαριασμών. Συνδέεται επίσης με τις δυσκολίες διατήρησης μιας ασφαλούς θερμοκρασίας στο σπίτι, με πιθανές συνέπειες για την υγεία και την καθημερινότητα.
9. Όταν η θέρμανση γίνεται οικονομικά δυσβάστακτη
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 65χρονου Rodney Winchester, από το Θέτφορντ, ο οποίος μίλησε στο BBC News μέσω της φιλανθρωπικής οργάνωσης Christians Against Poverty.
Ο ίδιος δηλώνει ιδιαίτερα ανήσυχος για τις αυξανόμενες τιμές ενέργειας, καθώς τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει τον αναγκάζουν να διατηρεί τη θέρμανση σε λειτουργία κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Όπως αναφέρει, φοβάται ότι δεν θα μπορεί να ανταποκριθεί οικονομικά στο κόστος, ενώ έχει ήδη περιορίσει τις δαπάνες για τρόφιμα και εξακολουθεί να αρρωσταίνει λόγω του κρύου.
Η περίπτωσή του αναδεικνύει ένα σημαντικό πρόβλημα: για ορισμένα νοικοκυριά, η εξοικονόμηση δεν αποτελεί απλώς ζήτημα καλύτερης διαχείρισης της ενέργειας, αλλά αναγκαστική επιλογή μεταξύ βασικών αναγκών.
Το φιλανθρωπικό ίδρυμα StepChange συνιστά σε όσους αντιμετωπίζουν δυσκολίες να εξετάσουν εάν δικαιούνται οικονομική υποστήριξη, όπως η έκπτωση Warm Home Discount και οι σχετικές παροχές για χειμερινά καύσιμα, εφόσον πληρούν τα κριτήρια.
Επιπλέον, η επικοινωνία με τον πάροχο ενέργειας μπορεί να οδηγήσει σε διακανονισμό οφειλών, προσαρμοσμένο πρόγραμμα αποπληρωμής ή πρόσβαση σε διαθέσιμα προγράμματα υποστήριξης.
Το σημαντικότερο είναι να διατηρείται ασφαλής θερμοκρασία στο σπίτι
Οι μικρές αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες, η καλύτερη μόνωση, η σωστή χρήση των καλοριφέρ και η αξιοποίηση οικονομικότερων λύσεων μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης.
Ωστόσο, η εξοικονόμηση δεν πρέπει να επιτυγχάνεται με τίμημα την υγεία. Οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, οι άνθρωποι με χρόνια προβλήματα υγείας και όσοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στο κρύο χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή.
Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του χειμώνα δεν απαιτεί απαραίτητα να αυξηθεί η θέρμανση σε ολόκληρο το σπίτι, αλλά ούτε και να παραμένει η κατοικία υπερβολικά κρύα. Ο συνδυασμός σωστής μόνωσης, περιορισμού των ρευμάτων αέρα, κατάλληλων ρούχων και αποδοτικής λειτουργίας του συστήματος θέρμανσης μπορεί να βοηθήσει τα νοικοκυριά να διατηρήσουν τη ζεστασιά τους, ελέγχοντας παράλληλα τα έξοδά τους.
