Η νέα μελέτη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Νευρολογίας με την Ιατρική Σχολή του πανεπιστημίου της Βιέννης και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Sleep Medicine Reviews.
Οι ερευνητές συγκέντρωσαν τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με την αϋπνία και επτά διαφορετικές διαταραχές της υγείας: άνοια, εγκεφαλικό επεισόδιο, κατάθλιψη, αυτοκτονική συμπεριφορά, θνησιμότητα, εργατικά ατυχήματα και νοσηλείες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα σχετικά με το εγκεφαλικό επεισόδιο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι ερευνητές εντόπισαν εννέα μελέτες στις οποίες συμμετείχαν συνολικά περισσότερα από 1,3 εκατομμύρια άνθρωποι. Έξι από αυτές συμπεριλήφθηκαν στη μετα-ανάλυση.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, τα άτομα που υπέφεραν από αϋπνία εμφάνιζαν 26% υψηλότερο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου σε σύγκριση με τα άτομα χωρίς αϋπνία.
Το ποσοστό αυτό αφορά σχετική αύξηση του κινδύνου και δεν σημαίνει ότι ένας άνθρωπος με αϋπνία έχει 26% πιθανότητα να υποστεί εγκεφαλικό. Ο πραγματικός απόλυτος κίνδυνος εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η ηλικία και η γενικότερη κατάσταση της υγείας.
Ανάλογη συσχέτιση καταγράφηκε και στις νοσηλείες.
Πέντε μελέτες εξετάστηκαν στο πλαίσιο της σχετικής μετα-ανάλυσης και τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα άτομα με αϋπνία είχαν 28% μεγαλύτερη πιθανότητα να νοσηλευτούν.
Οι ερευνητές εξέτασαν παράλληλα τη σχέση της αϋπνίας με άλλες νευρολογικές και ψυχικές καταστάσεις. Σε αρκετές συστηματικές ανασκοπήσεις εντοπίστηκαν συσχετίσεις με την άνοια, ιδιαίτερα τη νόσο Alzheimer, καθώς και με την κατάθλιψη και την αυτοκτονική συμπεριφορά.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν ήταν συνεπή για όλες τις διαταραχές που μελετήθηκαν.
Η αϋπνία δεν σημαίνει ότι προκαλεί εγκεφαλικό
Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Η μελέτη δείχνει ότι η αϋπνία και το εγκεφαλικό εμφανίζονται συχνότερα μαζί, αλλά δεν μπορεί από μόνη της να αποδείξει ότι η αϋπνία είναι αυτή που προκαλεί το εγκεφαλικό.
Ένας από τους λόγους είναι ότι οι μελέτες που συμπεριλήφθηκαν δεν χρησιμοποιούν όλες ακριβώς τον ίδιο ορισμό για την αϋπνία. Παράλληλα, ενδέχεται να παίζουν ρόλο και άλλοι παράγοντες, όπως η χρήση φαρμάκων για τον ύπνο ή άλλες καταστάσεις υγείας.
Επομένως, το εύρημα του 26% θα πρέπει να ερμηνεύεται ως στατιστική συσχέτιση και όχι ως απόδειξη ότι η αϋπνία προκαλεί εγκεφαλικά επεισόδια.
«Ο ύπνος θα πρέπει να αποτελεί μέρος της συζήτησης για την υγεία του εγκεφάλου σε κάθε στάδιο της ζωής», αναφέρει ο Stefan Seidel, νευρολόγος και ειδικός στην ιατρική του ύπνου και συν-συγγραφέας της μελέτης.
Όπως επισημαίνει, χρειάζεται μεγαλύτερη ενημέρωση για την αϋπνία και τις διαθέσιμες θεραπείες της, ενώ ο ύπνος θα μπορούσε να λαμβάνεται περισσότερο υπόψη στα προγράμματα προαγωγής της υγείας σε κοινότητες, σχολεία και χώρους εργασίας.
Η νέα ανασκόπηση ενισχύει έτσι την εικόνα του ύπνου ως σημαντικού παράγοντα για τη συνολική υγεία. Ταυτόχρονα, οι ερευνητές υπογραμμίζουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα, ώστε να διευκρινιστεί κατά πόσο η αϋπνία αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου ή λειτουργεί κυρίως ως δείκτης άλλων προβλημάτων που επηρεάζουν την υγεία του εγκεφάλου και γενικότερα του οργανισμού.
