Είτε πρόκειται για μυθιστορήματα είτε για περιοδικά και κόμικς, το διάβασμα προσφέρει σημαντικά οφέλη στον εγκέφαλο. Νέα έρευνα από επιστήμονες του πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ και του The Queen’s Reading Room συγκέντρωσε στοιχεία από έρευνες, μακροχρόνιες μελέτες υγείας και απεικονιστικές εξετάσεις του εγκεφάλου, προκειμένου να εξετάσει τι συμβαίνει όταν διαβάζουμε για ευχαρίστηση.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν ως επιστημονικό άρθρο στο περιοδικό Psychological Medicine, δείχνουν ότι το διάβασμα στον ελεύθερο χρόνο συνδέεται με λιγότερο στρες, καλύτερη διάθεση, ισχυρότερη κοινωνική σύνδεση και χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης σε μεγαλύτερη ηλικία.
Τι έδειξαν οι μακροχρόνιες έρευνες
Οι ερευνητές δεν πραγματοποίησαν νέα μελέτη με δικούς τους συμμετέχοντες. Αντίθετα, ανέλυσαν και συνδύασαν ευρήματα από δεκάδες προηγούμενες έρευνες. Σε μία μελέτη με περισσότερους από 5.400 γνωστικά υγιείς ενήλικες ηλικίας 55 ετών και άνω, όσοι διάβαζαν συστηματικά είχαν μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν γνωστική διαταραχή κατά την πενταετή παρακολούθηση.
Άλλες μελέτες κατέληξαν σε παρόμοια συμπεράσματα. Σε άτομα άνω των 65 ετών, το συστηματικό διάβασμα συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ, ενώ σε ανθρώπους άνω των 75 ετών οι τακτικοί αναγνώστες εμφάνισαν κατά 35% μικρότερο κίνδυνο άνοιας σε διάστημα πέντε ετών.
Λιγότερο στρες και καλύτερη κοινωνική σύνδεση
Τα οφέλη δεν φαίνεται να περιορίζονται στη γνωστική υγεία. Σε μία έρευνα, μόλις έξι λεπτά διαβάσματος συνδέθηκαν με μείωση των επιπέδων στρες. Παράλληλα, σχεδόν τα τρία τέταρτα των συμμετεχόντων σε πρόγραμμα συλλογικής ανάγνωσης δήλωσαν ότι το διάβασμα είχε θετική επίδραση στην ψυχική υγεία και τη συνολική ευεξία τους, ενώ περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα είπαν ότι τους βοήθησε να αισθάνονται λιγότερο μόνοι.
Οι απεικονιστικές εξετάσεις του εγκεφάλου ενισχύουν αυτά τα ευρήματα, δείχνοντας διαφορές στη δομή και τη δραστηριότητα ορισμένων περιοχών του εγκεφάλου. Άτομα που είχαν διαβάσει περισσότερο στη διάρκεια της ζωής τους παρουσίαζαν παχύτερο εγκεφαλικό ιστό σε περιοχές που σχετίζονται με την επεξεργασία της γλώσσας. Παράλληλα, η συστηματική ανάγνωση μυθοπλασίας συνδέθηκε με δραστηριότητα σε εγκεφαλικά δίκτυα που σχετίζονται με την κατανόηση της οπτικής των άλλων.
Η συνέπεια φαίνεται να έχει μεγαλύτερη σημασία
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι μεγάλο μέρος των στοιχείων είναι παρατηρησιακό. Αυτό σημαίνει ότι οι μελέτες δείχνουν συσχέτιση ανάμεσα στο διάβασμα και τα συγκεκριμένα οφέλη, αλλά δεν αποδεικνύουν ότι το διάβασμα τα προκαλεί άμεσα.
Ωστόσο, η συνολική εικόνα παραμένει σταθερή: ακόμη και λίγα λεπτά την ημέρα ή ένα βιβλίο την εβδομάδα φαίνεται να συνδέονται με θετικές επιδράσεις στο στρες και στην υγεία του εγκεφάλου. Και δεν χρειάζεται να διαβάζει κανείς μόνο «σοβαρή» λογοτεχνία. Περιοδικά και κόμικς συνδέθηκαν επίσης με οφέλη.
Για τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, μια λέσχη βιβλίου μπορεί να προσφέρει επιπλέον οφέλη, καθώς η κοινή ανάγνωση έχει συνδεθεί με καλύτερη ευεξία, λιγότερη μοναξιά και κοινωνική απομόνωση.
Συνολικά, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το διάβασμα για ευχαρίστηση αποτελεί μια απλή και οικονομικά προσιτή συνήθεια που μπορεί να συμβάλλει στη μείωση του στρες, στην ευεξία και στη διατήρηση της γνωστικής υγείας καθώς μεγαλώνουμε.
Με πληροφορίες από EatingWell.com
