Τους βασικούς άξονες και μια πρώτη αποτύπωση του σχεδιασμού για το Εθνικό Απολυτήριο έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα το Υπουργείο Παιδείας στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου με την υπουργό Σοφία Ζαχαράκη μαζί τον πρόεδρο του ΙΕΠ Σπύρο Δουκάκη και τον γενικό γραμματέα του Υπουργείου Γιάννη Παπαδομαρκάκη να δίνουν το στίγμα του μεταρρυθμιστικού πλαισίου.
Σύμφωνα με την Σοφία Ζαχαράκη στο τέλος της ερχόμενης εβδομάδας θα εκκινήσει η διαδικασία του Εθνικού Διαλόγου διαρκείας 9 μηνών με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να καταθέτουν τις προτάσεις και τις απόψεις του επί της αρχιτεκτονικής του Εθνικού Απολυτηρίου και του νέου Λυκείου ώστε στα τέλη Νοεμβρίου με αρχές Δεκεμβρίου να κατατεθεί στη Βουλή το σχετικό νομοσχέδιο. Παράλληλα εντός Απριλίου και για έναν ολόκληρο μήνα θα «ανέβει» στην πλατφόρμα διαβούλευσης ώστε όλοι οι πολίτες να συνεισφέρουν με τις προτάσεις και τις επισημάνσεις τους στη διαμόρφωση ενός συστήματος στο Λύκειο που θα υπηρετεί τη μάθηση και θα εξασφαλίζει ίσες ευκαιρίες για όλους τους μαθητές. Η διαδικασία του Εθνικού Διαλόγου θα κορυφωθεί με τελική έκθεση. Το όλο εγχείρημα υποστηρίζεται επιστημονικά από Ανεξάρτητη Επιστημονική Επιτροπή, η οποία δεν λαμβάνει πολιτικές αποφάσεις αλλά τεκμηριώνει και συνθέτει τα συμπεράσματα του Διαλόγου. Στη συζήτηση καλούνται να συμμετέχουν εκπαιδευτικοί, πανεπιστήμια, θεσμικοί και κοινωνικοί φορείς, μαθητές και γονείς.
Η πρώτη «πράξη» αυτής της εννιάμηνης διαδικασίας είναι η παρουσίαση από την υπουργό στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλή του πλαισίου του Εθνικού Διαλόγου
καθώς και τους βασικούς άξονες πάνω στους οποίους θα κινηθεί η συζήτηση για τις αλλαγές στο Λύκειο και το νέο μοντέλο απολυτηρίου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
{https://exchange.glomex.com/video/v-dg7044zhhlr5?integrationId=40599y14juihe6ly}
Εθνικό Απολυτήριο: Η μεταρρυθμιστική απάντηση στον εξετασιοκεντρικό χαρακτήρα του Λυκείου
Το Υπουργείο Παιδείας δρομολογεί μια συνολική επανεξέταση του Λυκείου και του τρόπου με τον οποίο πιστοποιείται η φοίτηση και η επίδοση των μαθητών, ανοίγοντας έναν ευρύ εθνικό διάλογο για το Εθνικό Απολυτήριο. Στόχος είναι να αποκατασταθεί ο μορφωτικός ρόλος του σχολείου και να μειωθούν οι ανισότητες που αναπαράγει το σημερινό σύστημα αξιολόγησης.
Σύμφωνα με την υπουργό Παιδείας, το Λύκειο έχει σταδιακά χάσει την παιδαγωγική του αυτονομία και λειτουργεί κυρίως ως μηχανισμός εξεταστικής προετοιμασίας. Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον έντονης πίεσης για μαθητές και οικογένειες, με αυξημένο οικονομικό κόστος και περιορισμένο χώρο για ουσιαστική μάθηση. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι ένα μεγάλο μέρος των μαθητών δεν ακολουθεί την πορεία των πανελλαδικών εξετάσεων, ενώ για όσους συμμετέχουν, η τελική κρίση συχνά συμπυκνώνεται σε ελάχιστο εξεταστικό χρόνο.
Προμετωπίδα των αλλαγών είναι η δημιουργία ενός αξιόπιστου Εθνικού Απολυτηρίου, το οποίο θα αντανακλά πραγματικές γνώσεις και δεξιότητες και δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από μία και μοναδική εξεταστική διαδικασία, αυτή των Πανελληνίων. Η μεταρρύθμιση, όπως τονίζεται, δεν θα βασίζεται σε προειλημμένες αποφάσεις, ενώ τονίστηκε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο ότι οι Πανελλήνιες παραμένουν σε ισχύ και κρατούν τα σκήπτρα για την εισαγωγή στα ΑΕΙ μέχρι να διαμορφωθεί ένα εναλλακτικό, ισοδύναμα αξιόπιστο σύστημα.
Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκεται η αντιμετώπιση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο προχωρά σε ενίσχυση των ψηφιακών υποστηρικτικών εργαλείων για τους μαθητές, σε στοχευμένους διορισμούς εκπαιδευτικών και σε ανανέωση των προγραμμάτων σπουδών και του εκπαιδευτικού υλικού. Η φετινή αύξηση κατά 30% των μαθητών που παρακολουθούν τα δωρεάν υποστηρικτικά μαθήματα που παρέχονται μέσω του Ψηφιακού Φροντιστηρίου και κατά 25% των μαθητών της Γ Λυκείου που το επιλέγουν για την προετοιμασία τους για τις Πανελλήνιες σύμφωνα με την Σοφία Ζαχαράκη «δείχνουν» το δρόμο για το πώς μπορεί αποτελεσματικά το δημόσιο σχολείο να συμβάλλει στη μείωση της εξάρτησης από τα φροντιστήρια μέσης εκπαίδευσης, αξιοποιώντας το δυναμικό και τις υποδομές που έχει.
Με την παραδοχή της υπουργού ότι το υφιστάμενο σύστημα «μετρά περισσότερο την αντοχή παρά τη γνώση» το Εθνικό Απολυτήριο έρχεται ως η εκπαιδευτική πρόταση που θα βάλει τέλος στις στρεβλώσεις που παράγει η υπάρχουσα εξεταστική διαδικασία και θα εστιάσει στο περιεχόμενο της παρεχόμενης γνώσης και στην πολλαπλότητα των δεξιοτήτων που μπορεί να αποκομίσει ο μαθητής.
Το τρίπτυχο του Εθνικού Απολυτηρίου: Τι ισχύει για Πανελλήνιες και Τράπεζα Θεμάτων
Ο διάλογος για το νέο Εθνικό Απολυτήριο θα αναπτυχθεί γύρω από τρεις κεντρικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά το περιεχόμενο των σπουδών και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η διδασκαλία στο σχολείο. Στο επίκεντρο τίθεται όχι μόνο το τι μαθαίνουν οι μαθητές, αλλά και ποιες γνώσεις και δεξιότητες χρειάζεται να αποκτήσουν ώστε να μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία. Οι δεξιότητες αυτές προορίζεται να ενσωματωθούν στη φιλοσοφία του απολυτηρίου, με καθοριστικό ρόλο τη συνεχή και ουσιαστική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών.
Ο δεύτερος άξονας σχετίζεται με τη διακυβέρνηση του συστήματος αξιολόγησης. Στο πλαίσιο αυτό, η Τράπεζα Θεμάτων επικαιροποιείται και ενισχύεται με 2.500 νέα θέματα, βασισμένα στα νέα προγράμματα σπουδών. Παράλληλα, επεκτείνεται και στα μαθήματα του Γυμνασίου, ενώ εξετάζεται ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο να καλύπτει το σύνολο των μαθημάτων, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και της συγκρισιμότητας στην αξιολόγηση.
Ο τρίτος άξονας αφορά τον ρόλο των Πανελληνίων. Όπως τονίστηκε εμφατικά οι Πανελλήνιες δεν καταργούνται όσο δεν υπάρχει ένα εναλλακτικό και εξίσου αξιόπιστο σύστημα. Η Σοφία Ζαχαράκη ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «δεν καταργούνται οι Πανελλήνιες, μέχρι να μπορέσει το σύστημα να αντιπροτείνει κάτι εξίσου αξιόπιστο από αυτό το οποίο έχουμε» ενώ ξεκαθάρισε ότι δεν θα επηρεαστεί ούτε η αξιοπιστία ούτε το αδιάβλητο του υφιστάμενου συστήματος εισαγωγής στα ΑΕΙ. «Δεν θέλω να θυσιάσω τίποτα από τα δύο», επεσήμανε.
Ποιοι μαθητές θα κάνουν «ποδαρικό» στο Εθνικό Απολυτήριο
Ως πιθανός χρονικός ορίζοντας έναρξης των αλλαγών αναφέρεται το σχολικό έτος 2027–2028, με τη ρητή επισήμανση ότι, εφόσον προκύψουν σοβαρές επιφυλάξεις ή τεκμηριωμένες αντιρρήσεις, δεν θα υπάρξει καμία βεβιασμένη εφαρμογή. «Δεν θα παίξουμε με τις τύχες των παιδιών», τόνισε χαρακτηριστικά η υπουργός σημειώνοντας ότι επί του παρόντος δεν αλλάζει τίποτα για τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο ή στη Γ΄ Γυμνασίου. Εξάλλου οι όποιες προτάσεις ενσωματωθούν στο σχεδιασμό του Εθνικού Απολυτηρίου δεν θα υλοποιηθούν και καμία μεταρρύθμιση δεν θα προχωρήσει χωρίς να εξασφαλιστεί ευρεία συναίνεση, κοινωνική αποδοχή και επιστημονική τεκμηρίωση.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά η Σοφία Ζαχαράκη «δεν αλλάζει κάτι για τα παιδιά που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο Λύκειο, ούτε στην Γ΄ τάξη Γυμνασίου. Αναλόγως πως θα κινηθεί ο διάλογος – και θα επιμείνω σε αυτό – εάν οι αλλαγές δεν θα αφορούν και τα παιδιά που φοιτούν σήμερα, στη Β΄ τάξη Γυμνασίου. Η επιτροπή θα κληθεί να μας κατευθύνει για τον χρόνο των αλλαγών καθώς, παράλληλα, υλοποιούνται σημαντικές εκπαιδευτικές βελτιώσεις: τα νέα προγράμματα σπουδών, τα νέα βιβλία και το πολλαπλό βιβλίο. Αυτή τη στιγμή προσδιορίζουμε ως πρώτο ορίζοντα εφαρμογής το σχολικό έτος 2027-2028. Αν, εκτιμήσουμε ότι υπάρχει μεγάλος βαθμός επισφάλειας στις επιδόσεις των παιδιών προφανώς θα επανεξετασθεί το χρονικό σημείο έναρξης.»
Παράλληλα αναφέρθηκε και στην πρόθεση να μειωθεί τόσο ο αριθμός των εξεταζόμενων μαθημάτων όσο και η εξεταστέα ύλη, με στόχο την αποσυμφόρηση του προγράμματος σπουδών και την ενίσχυση της ουσιαστικής μάθησης ενώ επεσήμανε ότι η πρώτη φάση εφαρμογής του Εθνικού Απολυτηρίου θα έχει μεταβατικό και πιλοτικό χαρακτήρα, προκειμένου να αξιολογηθεί στην πράξη πριν από οποιαδήποτε γενικευμένη εφαρμογή.
Οι αλλαγές που σχεδιάζονται για τους μαθητές: Το νέο πλαίσιο φοίτησης στο Λύκειο
Κληθείσα να δώσει μια πρώτη εικόνα για τα σχέδια που θα τεθούν στο τραπέζι του διαλόγου για την αρχιτεκτονική του Εθνικού Απολυτηρίου η υπουργός αποσαφήνισε ότι ένα από θέματα που θα συζητηθούν είναι η καθολική εφαρμογή της θεματοδοσίας των εξετάσεων από την Α Λυκείου από την Τράπεζα Θεμάτων. Μέχρι σήμερα αντλούνται 2 θέματα στις προαγωγικές εξετάσεις από την Τράπεζα Θεμάτων και πλέον στόχος είναι και τα 4 να είναι από αυτήν ενώ είναι «ανοιχτό» το ενδεχόμενο αν τα θέματα της εξέτασης στην Α Λυκείου θα είναι κοινά σε πανελλαδικό επίπεδο. Βάσει αυτών θεωρείται δεδομένο ότι προωθείται η καθιέρωση εξετάσεων στην Α΄ και Β΄ Λυκείου με θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων, με στόχο την ενίσχυση του αδιάβλητου και της συγκρισιμότητας των αποτελεσμάτων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο τι θα ισχύσει σχετικά με την προσμέτρηση τουλάχιστον στην Α Λυκείου και της προφορικής βαθμολογίας. Σύμφωνα με την Υπουργό το ζήτημα θα συζητηθεί και θα μελετηθεί επισταμένως στο πλαίσιο του Εθνικού Διαλόγου.
Στη βάση όμως του σχεδιασμού του νέου Απολυτηρίου ορίζεται ξεκάθαρα ότι ο τελικός μέσος όρος του Εθνικού Απολυτηρίου θα προκύπτει από κλιμακωτή στάθμιση της επίδοσης και στις τρεις τάξεις του Λυκείου χωρίς όμως μέχρι στιγμής να έχει «κλειδώσει» η ποσόστωση αλλά και οι λεπτομέρειες αυτής, αν δηλαδή στην Α Λυκείου θα υπάρχει προσμέτρηση και των προφορικών. Για τις επόμενες δύο τάξεις (Β και Γ) ο σχεδιασμός είναι πιο ξεκάθαρος καθώς ουσιαστικά και η Β τάξη θα λειτουργεί προπαρασκευαστικά της Γ και οι βαθμολογίες γραπτών και προφορικών θα καταγράφονται, θα προσμετρώνται και θα συνυπολογίζονται μαζί με αυτόν της Α ώστε να προκύψει στο τέλος της Γ Λυκείου ο τελικός βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου.
Ρόλο κλειδί στην διαδικασία βαθμολόγησης και στο νέο σύστημα της αξιολόγησης (γραπτά και προφορικά) αναμένεται να διαδραματίσει το Εθνικό Σώμα Αξιολογητών, το οποίο θα λειτουργεί ως εγγυητής της αξιοπιστίας και της ακεραιότητας της διαδικασίας. Σύμφωνα με την κυρίαρχη πρόταση, τα γραπτά των μαθητών θα διορθώνονται σε πρώτο στάδιο ενδοσχολικά, στη συνέχεια όμως θα ψηφιοποιούνται και μέσω σκαναρίσματος του QR code θα υπόκεινται σε δειγματοληπτικούς ελέγχους, ώστε να αποτρέπεται το φαινόμενο της υπερβαθμολόγησης. Παράλληλα, εξετάζεται η θέσπιση μηχανισμού σύγκλισης μεταξύ προφορικών και γραπτών βαθμών, με πιθανή εφαρμογή «κόφτη» στη βαθμολογία όπου εντοπίζονται σημαντικές αποκλίσεις.
Σε κάθε περίπτωση η υπουργός απέρριψε τα σενάρια περί κατάργησης της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής ενώ μίλησε και για «βάση του 10» στο Εθνικό Απολυτήριο χωρίς όμως να δοθεί περαιτέρω ανάλυση αυτού του σεναρίου καθώς όπως σημείωσε θα εξεταστεί ενδελεχώς στο διαδικαστικό προπαρασκευαστικό στάδιο. Βέβαια σημείωσε ότι στο πλαίσιο του διαλόγου αναζητάται και ο τρόπος που θα συνδεθεί η «βάση του 10» στο Εθνικό Απολυτήριο με την ΕΒΕ. Παράλληλα ξεκαθάρισε ότι οι Πανελλήνιες θα διατηρηθούν ακριβώς ως έχουν με την ίδια αδιαβλητότητα και το ίδιο εξεταστικό πλαίσιο της πανελλαδικής εξέτασης τεσσάρων μαθημάτων ανά επιστημονικό πεδίο, ως βασικός και μοναδικός εγγυητής της εισαγωγής στα δημόσια πανεπιστήμια.
