Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών παρότρυνε χθες Τετάρτη την Ουάσινγκτον και τη Μόσχα να αρχίσουν «χωρίς καθυστέρηση» διαπραγματεύσεις προκειμένου να κλειστεί νέα συμφωνία για τον πυρηνικό αφοπλισμό, καθώς τερματίστηκε η ισχύς της τελευταίας που απέμενε στις 02:00 (ώρα Ελλάδας), εξέλιξη που χαρακτήρισε «πολύ σοβαρή στιγμή για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια».
Ο τερματισμός «κεκτημένων δεκαετιών δεν θα μπορούσε να έρθει σε χειρότερη χρονική συγκυρία - ο κίνδυνος χρήσης πυρηνικών όπλων βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο εδώ και δεκαετίες», παρατήρησε ο Αντόνιο Γκουτέρες, καλώντας τις ΗΠΑ και τη Ρωσία «να επιστρέψουν χωρίς καθυστέρηση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να κλείσουν συμφωνία για νέο πλαίσιο».
Από την περίοδο του ψυχρού πολέμου, είχαν κλειστεί συμφωνίες για τον έλεγχο των πυρηνικών οπλοστασίων της Ουάσιγκτον και της Μόσχας, των δυο χωρών που κατέχουν το 80% των πυρηνικών κεφαλών στον κόσμο σήμερα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η τελευταία χρονικά, η Νέα START, που είχε υπογραφτεί το 2010, περιόριζε το οπλοστάσιο κάθε πλευράς στους 800 εκτοξευτήρες και στρατηγικά βομβαρδιστικά και σε 1.550 πυρηνικές κεφαλές έτοιμες να χρησιμοποιηθούν («ανεπτυγμένες»), προβλέποντας ανταλλαγές δεδομένων και μηχανισμούς επαλήθευσης.
Η λήξη της σηματοδοτεί μετάβαση σε παγκόσμια πυρηνική τάξη πολύ λιγότερο ελεγχόμενη. Ήδη, οι επιθεωρήσεις που προέβλεπε είχαν ανασταλεί το 2023, εξαιτίας του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία που εξαπολύθηκε πριν από σχεδόν τέσσερα χρόνια, τον Φεβρουάριο του 2022.
«Για πρώτη φορά έπειτα από μισό αιώνα και πλέον, είμαστε αντιμέτωποι με έναν κόσμο χωρίς κανέναν δεσμευτικό περιορισμό στα στρατηγικά πυρηνικά οπλοστάσια της Ρωσικής Ομοσπονδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής», στηλίτευσε ο επικεφαλής του ΟΗΕ.
Οι ΗΠΑ αποσύρθηκαν το 2019 από σημαντική συμφωνία πυρηνικού αφοπλισμού- για τα πυρηνικά όπλα μέσου βεληνεκούς (INF) -που είχαν υπογράψει το 1987 με τη Ρωσία (σ.σ. την τότε ΕΣΣΔ).
Ανησυχεί η Γερμανία
Ο επικεφαλής της γερμανικής διπλωματίας Γιόχαν Βάντεφουλ κάλεσε σήμερα να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στις διεθνείς σχέσεις, με φόντο τις ανησυχίες που εκφράζονται ολοένα πιο έντονα όσον αφορά τον κίνδυνο νέας κούρσας πυρηνικών εξοπλισμών.
«Κάθε συμφωνία ελέγχου των εξοπλισμών που λήγει πρέπει να μας προκαλεί ανησυχία», έκρινε ο κ. Βάντεφουλ, αναφερόμενος στην τελευταία συνθήκη πυρηνικού αφοπλισμού που απέμενε σε ισχύ, κατά τη διάρκεια συνάντησής του με την αυστραλή ομόλογό του Πένι Γουόνγκ στην Καμπέρα.
Χρειάζεται να ανοικοδομηθεί η εμπιστοσύνη σε διεθνές επίπεδο, να αποτελέσει θεμέλιο για νέες συμφωνίες, επέμεινε.
«Αυτό δεν έχει εφαρμογή μόνο στις σχέσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Ρωσία», επιχειρηματολόγησε ο ΥΠΕΞ Βάντεφουλ. «Πράγματι, πρέπει να συμπεριληφθεί επίσης η Κίνα» σε μελλοντικές συμφωνίες, έκρινε-μοιάζοντας να ενστερνίζεται θέση του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ που απορρίπτει το Πεκίνο.
Σύμφωνα με τον κ. Βάντεφουλ, η Κίνα, που τονίζει σε κάθε ευκαιρία τη δέσμευσή της στην πολυμερή συνεργασία, πρέπει να δείξει αυτή τη διάθεση και στο πεδίο του ελέγχου των εξοπλισμών, να φανεί διατεθειμένη να δείξει αυτοσυγκράτηση και να επενδύσει εμπιστοσύνη στις διεθνείς σχέσεις.
«Δεν δεσμευόμαστε πλέον», λέει η Ρωσία
Η Ρωσία ξεκαθάρισε νωρίτερα πως δεν αισθάνεται πλέον να δεσμεύεται από τους περιορισμούς που προβλέπονταν από τη New START, καθώς η ισχύς της εξέπνευσε.
Η Ουάσιγκτον ουδέποτε αντέδρασε επίσημα στην πρόταση της Μόσχας η συνθήκη να παραταθεί για έναν χρόνο, θύμισε χθες Τετάρτη το υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
Όσα λέγονται δημόσια στις ΗΠΑ δεν υποδεικνύουν ότι η σημερινή κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει καμιά πρόθεση για αυτό.
Ο Τραμπ θέλει να δεσμευτεί και η Κίνα, το Πεκίνο λέει «όχι»
Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ είπε ερωτηθείς σχετικά με τους τίτλους τέλους της New START ότι θα ήθελε να κλειστεί «καλύτερη» συμφωνία. Η Ουάσινγκτον απαιτεί να συμπεριληφθεί η Κίνα, που επεκτείνει με ταχύ ρυθμό το πυρηνικό οπλοστάσιό της, σε δυνητική μελλοντική συμφωνία. Το Πεκίνο απορρίπτει κάθε τέτοιο ενδεχόμενο. Η Μόσχα δεν βρίσκει πως είναι απαραίτητο.
Με πληροφορίες από AFP, dpa,ΑΠΕ
