Στις αρχές του καλοκαιριού και όχι νωρίτερα αναμένονται, σύμφωνα με νομικούς κύκλους, οι πρώτες εκτελέσεις διαταγών απόδοσης μισθίου με βάση τη νέα διαδικασία που τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου. Παρά τις ανησυχίες που διατυπώθηκαν το προηγούμενο διάστημα περί «εξώσεων εξπρές», το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει μια σειρά από υποχρεωτικές προθεσμίες που καθιστούν χρονικά αδύνατη οποιαδήποτε άμεση απομάκρυνση ενοικιαστή.
Η νέα ρύθμιση αφορά τη δυνατότητα έκδοσης διαταγής απόδοσης μισθίου και λόγω λήξης της διάρκειας της μίσθωσης, μια διαδικασία που έρχεται να λειτουργήσει παράλληλα με την κλασική αγωγή απόδοσης μισθίου, αλλά με σαφώς συντομότερους χρόνους. Ωστόσο, η ταχύτερη αυτή οδός δεν καταργεί ούτε συμπτύσσει τα δικαιώματα των μισθωτών, καθώς ενσωματώνει συγκεκριμένες εγγυήσεις και χρονικά «φρένα» υπέρ τους.
Καθοριστικό πρώτο στάδιο αποτελεί η υποχρεωτική εξώδικη πρόσκληση του εκμισθωτή προς τον ενοικιαστή, με την οποία δηλώνεται ότι δεν επιθυμείται η περαιτέρω συνέχιση της μίσθωσης και ζητείται η απόδοση του ακινήτου. Η πρόσκληση αυτή πρέπει να επιδοθεί μέσω δικαστικού επιμελητή και συνοδεύεται από ελάχιστη τρίμηνη προθεσμία, κατά την οποία ο ενοικιαστής διατηρεί ακέραια τη χρήση του ακινήτου. Χωρίς την παρέλευση αυτού του τριμήνου, δεν μπορεί να κινηθεί καμία περαιτέρω διαδικασία.
Αφού παρέλθει το τρίμηνο και εφόσον το μίσθιο δεν αποδοθεί, ο εκμισθωτής μπορεί να καταθέσει αίτηση για έκδοση διαταγής απόδοσης μισθίου. Η αίτηση αυτή εξετάζεται από πιστοποιημένο δικηγόρο, ο οποίος ορίζεται απρόσωπα από τη Γραμματεία του αρμόδιου Δικαστηρίου και όχι κατ’ επιλογή του ιδιοκτήτη. Ο δικηγόρος ελέγχει την πληρότητα και τη νομιμότητα των εγγράφων, καθώς και τη συνδρομή όλων των νόμιμων προϋποθέσεων, μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο.
Ακόμη όμως και μετά την έκδοση και τη δημοσίευση της διαταγής, η εκτέλεσή της δεν είναι άμεση. Ο νόμος προβλέπει ρητά ότι η διαταγή μπορεί να εκτελεστεί μόνο μετά την πάροδο δύο μηνών από την κοινοποίησή της στον ενοικιαστή. Στο διάστημα αυτό, ο μισθωτής έχει επίσης δικαίωμα να ασκήσει ανακοπή κατά της διαταγής και να ζητήσει προσωρινή δικαστική προστασία, εφόσον επικαλείται βάσιμους λόγους.
Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω στάδια, νομικοί εκτιμούν ότι ακόμη και στις ταχύτερες και απολύτως «καθαρές» υποθέσεις, όπου δεν προβάλλονται ενστάσεις και δεν ασκούνται ένδικα μέσα, απαιτείται τουλάχιστον ένα εξάμηνο μέχρι να φτάσει μια υπόθεση στο στάδιο της εκτέλεσης. Αυτό σημαίνει ότι, για τις διαδικασίες που ξεκίνησαν μετά την 1η Ιανουαρίου, οι πρώτες εκτελέσεις δεν μπορούν να τοποθετηθούν χρονικά πριν από τα τέλη Ιουνίου ή τις αρχές Ιουλίου.
Η πραγματικότητα αυτή διαψεύδει τα σενάρια περί μαζικών και αιφνιδιαστικών εξώσεων στις αρχές του έτους και δείχνει πως στόχος του νομοθέτη δεν είναι η αποδυνάμωση της προστασίας της κατοικίας, αλλά η εξισορρόπηση των δικαιωμάτων εκμισθωτών και μισθωτών και η αποφυγή πολυετών δικαστικών εκκρεμοτήτων για περιπτώσεις όπου η μίσθωση έχει λήξει.
