Αλλάζει το πλαίσιο για τις επενδύσεις των ασφαλιστικών ταμείων στις ελληνικές τράπεζες, μετά τη νέα απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η αλλαγή αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης, όπως ο e-ΕΦΚΑ και άλλα ασφαλιστικά ταμεία, θα μπορούν να αποκτούν ή να αυξάνουν τη συμμετοχή τους στο μετοχικό κεφάλαιο μιας τράπεζας.
Μέχρι σήμερα, αν ένα ασφαλιστικό ταμείο αποφάσιζε να αγοράσει σημαντικό ποσοστό μετοχών μιας τράπεζας, έπρεπε να περάσει από την ίδια χρονοβόρα διαδικασία που ισχύει για κάθε ιδιώτη επενδυτή ή εταιρεία. Έπρεπε δηλαδή να υποβάλει στην Τράπεζα της Ελλάδος έναν εκτενή φάκελο με ερωτηματολόγια, δικαιολογητικά και αναλυτικά στοιχεία για την οικονομική του κατάσταση και τους λόγους της επένδυσης, προκειμένου να αξιολογηθεί η καταλληλότητά του ως μετόχου της τράπεζας.
Με τη νέα απόφαση, οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης αντιμετωπίζονται πλέον όπως το Ελληνικό Δημόσιο και τα άλλα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα χρειάζεται πλέον να καταθέτουν όλον αυτόν τον ογκώδη φάκελο κάθε φορά που επιθυμούν να αποκτήσουν ή να αυξήσουν μια σημαντική συμμετοχή σε τραπεζικές μετοχές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στην πράξη, η διαδικασία γίνεται πολύ πιο απλή. Τα ασφαλιστικά ταμεία θα πρέπει μόνο να ενημερώνουν εγγράφως την Τράπεζα της Ελλάδος για την επένδυση που σκοπεύουν να πραγματοποιήσουν, αναφέροντας πόσες μετοχές θα αποκτήσουν, τι ποσοστό της τράπεζας θα κατέχουν μετά τη συναλλαγή και ποια δικαιώματα ψήφου θα αποκτήσουν.
Η αλλαγή αυτή δεν σημαίνει ότι τα ασφαλιστικά ταμεία αποκτούν «λευκή επιταγή» για να επενδύουν τα αποθεματικά τους στις τράπεζες χωρίς κανόνες ή έλεγχο. Οι κανόνες που διέπουν τη διαχείριση των αποθεματικών τους παραμένουν σε ισχύ και εξακολουθούν να υπάρχουν οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί εποπτείας. Αυτό που αλλάζει είναι μόνο η διαδικασία έγκρισης από την πλευρά της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία γίνεται πιο γρήγορη και λιγότερο γραφειοκρατική.
Εύλογα ερωτήματα
Η εξέλιξη αυτή, πάντως, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα στην αγορά. Η απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος έρχεται απλώς για να εκσυγχρονίσει το θεσμικό πλαίσιο ή προετοιμάζει το έδαφος για την είσοδο κάποιου ασφαλιστικού ταμείου στο μετοχικό κεφάλαιο ελληνικής τράπεζας; Προς το παρόν δεν υπάρχει καμία επίσημη ανακοίνωση ή ένδειξη για επικείμενη επένδυση. Ωστόσο, η χρονική συγκυρία της αλλαγής αφήνει ανοιχτό το ερώτημα εάν στο προσεχές διάστημα θα δούμε ασφαλιστικούς οργανισμούς να τοποθετούν μέρος των κεφαλαίων τους σε συγκεκριμένη τράπεζα.
Τέλος, η προοπτική νέων τοποθετήσεων των ασφαλιστικών ταμείων σε τραπεζικές μετοχές αναπόφευκτα φέρνει ξανά στο προσκήνιο τις μεγάλες απώλειες που υπέστησαν τα αποθεματικά τους κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Πριν από την κρίση, τα ασφαλιστικά ταμεία κατείχαν σημαντικά πακέτα μετοχών των ελληνικών τραπεζών, τα οποία θεωρούνταν ασφαλείς και αποδοτικές επενδύσεις. Ωστόσο, η κατάρρευση των τραπεζικών μετοχών και οι διαδοχικές ανακεφαλαιοποιήσεις της περιόδου οδήγησαν σε δραματική απομείωση της αξίας αυτών των συμμετοχών, με αποτέλεσμα να χαθούν δισεκατομμύρια ευρώ από την περιουσία των ασφαλιστικών οργανισμών και άλλων φορέων του Δημοσίου. Για τον λόγο αυτό, οποιαδήποτε συζήτηση για ενδεχόμενη επιστροφή των ασφαλιστικών ταμείων στις τραπεζικές μετοχές αντιμετωπίζεται σήμερα με ιδιαίτερη επιφύλαξη, καθώς οι μνήμες από τις απώλειες εκείνης της περιόδου παραμένουν ακόμη νωπές.
