«Την προσοχή σας! Επόμενη ανακοίνωση του Τριμελούς Εφετείου. Η Χρυσή Αυγή αποτελεί εγκληματική οργάνωση».
Αυτές οι 14 λέξεις, με αυτή τη σειρά, ακούστηκαν από τα μεγάφωνα που είχαν στηθεί έξω από το Εφετείο της Αθήνας, λίγο πριν από τις 12 το μεσημέρι της 7ης Οκτωβρίου 2020, δίνοντας το έναυσμα σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους να βγάλουν από μέσα τους την ίδια ιαχή. Έχοντας το ίδιο πάθος, το ίδιο βλέμμα και την ίδια προσμονή για την απόδοση δικαιοσύνης, άνθρωποι που περίμεναν για ώρες την απόφαση, άρχισαν να χειροκροτούν, να φωνάζουν, να αγκαλιάζονται μεταξύ τους. Κάποιοι έκλαιγαν. Χέρια σηκώθηκαν στον αέρα και για λίγες στιγμές η λεωφόρος Αλεξάνδρας έμοιαζε να κινείται στον ίδιο ρυθμό: η ελληνική Δικαιοσύνη είχε αποφανθεί ότι η Χρυσή Αυγή ήταν εγκληματική οργάνωση.
Ήταν μία από εκείνες τις σπάνιες στιγμές που ένα ολόκληρο πλήθος αντιδρά σχεδόν σαν ένας άνθρωπος.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μέσα στο Εφετείο υπήρχε μία γυναίκα που περίμενε αυτή την απόφαση περισσότερο από όλους. Η Μάγδα Φύσσα. Λίγο αργότερα βγήκε από το κτήριο, σήκωσε τα χέρια ψηλά και φώναξε για τον γιο της: «Παύλο, τα κατάφερες».
Έξι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από εκείνο το πρωινό της 7ης Οκτωβρίου 2020, που θα μείνει για πάντα χαραγμένο στη μνήμη όσων ήταν εκεί, αλλά και όχι μόνο.
Είχαν προηγηθεί πεντέμισι χρόνια μιας δίκης με 68 κατηγορούμενους και 465 συνεδριάσεις, με πρόεδρο του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων τη Μαρία Λεπενιώτη και με επίκεντρο τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, τις επιθέσεις στους Αιγύπτιους αλιεργάτες και στα μέλη του ΠΑΜΕ, αλλά και το κρίσιμο ερώτημα για τον χαρακτήρα και τον τρόπο λειτουργίας της Χρυσής Αυγής.
Η φετινή επέτειος έχει, όμως, μία ιδιαίτερη σημασία, καθώς είναι η πρώτη μετά την ολοκλήρωση της δίκης και σε δεύτερο βαθμό, τον περασμένο Μάρτιο, κλείνοντας μια δικαστική διαδρομή σχεδόν 11 ετών.
{https://www.youtube.com/watch?v=Hz1dOrdJ9Vc}
Η απόφαση της 7ης Οκτωβρίου
Η δίκη της Χρυσής Αυγής είχε συνολικά 68 κατηγορούμενους, από τους οποίους οι 65 αντιμετώπιζαν, μεταξύ άλλων, την κατηγορία της εγκληματικής οργάνωσης.
Το δικαστήριο έκρινε ενόχους για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης τον Νίκο Μιχαλολιάκο, τον Χρήστο Παππά, τον Ηλία Κασιδιάρη, τον Γιάννη Λαγό, τον Γιώργο Γερμενή, τον Ηλία Παναγιώταρο και τον Αρτέμη Ματθαιόπουλο.
Παράλληλα, πρώην βουλευτές και άλλα στελέχη κρίθηκαν ένοχοι για ένταξη και συμμετοχή στην εγκληματική οργάνωση. Συνολικά, 50 από τους 65 κατηγορούμενους για το συγκεκριμένο κακούργημα κρίθηκαν ένοχοι.
Για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, το δικαστήριο έκρινε ένοχο για ανθρωποκτονία από πρόθεση τον Γιώργο Ρουπακιά, ενώ άλλοι 15 κατηγορούμενοι κρίθηκαν ένοχοι για συνέργεια.
Καταδικαστική ήταν η απόφαση και για την επίθεση εναντίον των Αιγύπτιων αλιεργατών στο Κερατσίνι, ενώ για την επίθεση εναντίον συνδικαλιστών του ΠΑΜΕ στο Πέραμα η αρχική κατηγορία της απόπειρας ανθρωποκτονίας μετατράπηκε σε επικίνδυνη σωματική βλάβη για τρεις από τους παθόντες.
{https://www.youtube.com/watch?v=Pb9hfPudRkU}
Από τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα στη μεγάλη δίκη
Η δολοφονία του Παύλου Φύσσα, τα ξημερώματα της 18ης Σεπτεμβρίου 2013 στο Κερατσίνι, αποτέλεσε το γεγονός που επιτάχυνε τις εξελίξεις και οδήγησε την έρευνα των αρχών στη συνολική δράση της Χρυσής Αυγής.
Η δίκη άρχισε στις 20 Απριλίου 2015, στην ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα των γυναικείων φυλακών Κορυδαλλού. Θα ακολουθούσε μία από τις μεγαλύτερες δικαστικές διαδικασίες που έχουν πραγματοποιηθεί στη χώρα.
Από την πρώτη συνεδρίαση, στις 20 Απριλίου 2015, μέχρι την ολοκλήρωση της πρωτόδικης διαδικασίας στις 22 Οκτωβρίου 2020 πραγματοποιήθηκαν 465 δικάσιμοι.
Χρειάστηκαν πεντέμισι χρόνια μέχρι να φτάσει η ώρα της απόφασης.
{https://www.youtube.com/watch?v=bj08t9_up4I}
Οι ποινές
Μία εβδομάδα μετά την ιστορική απόφαση της 7ης Οκτωβρίου, το δικαστήριο ανακοίνωσε τις ποινές για τους καταδικασθέντες στη δίκη της Χρυσής Αυγής.
Στον Νίκο Μιχαλολιάκο επιβλήθηκε κάθειρξη 13 ετών και έξι μηνών, στον Γιάννη Λαγό 13 ετών και οκτώ μηνών, στον Ηλία Κασιδιάρη 13 ετών και έξι μηνών, στον Γιώργο Γερμενή 13 ετών και έξι μηνών, στον Χρήστο Παππά 13 ετών και τριών μηνών και στον Ηλία Παναγιώταρο 13 ετών. Ο Αρτέμης Ματθαιόπουλος καταδικάστηκε σε κάθειρξη 10 ετών.
Στον Γιώργο Ρουπακιά επιβλήθηκε ισόβια κάθειρξη για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα και επιπλέον 14 χρόνια, ενώ οι ποινές για τους υπόλοιπους καταδικασθέντες για την υπόθεση της δολοφονίας έφτασαν έως τα 10 χρόνια και δύο μήνες.
Για την επίθεση στους Αιγύπτιους αλιεργάτες επιβλήθηκαν ποινές επτά ετών στους Δημήτρη Αγριογιάννη, Μάρκο Ευγενικό, Θωμά Μαρία και Κωνσταντίνο Παπαδόπουλο, ενώ στον Αναστάσιο Πανταζή, πυρηνάρχη Περάματος, επιβλήθηκε συνολική ποινή 10 ετών και 24 μηνών.
Για την επίθεση στα μέλη του ΠΑΜΕ επιβλήθηκαν ποινές τριών ετών και έξι μηνών στους Κυριάκο Αντωνακόπουλο και Γιάννη Καστρινό και έξι ετών στον Αντώνη Χατζηδάκη.
{https://www.youtube.com/watch?v=qzX9bZeBqbs}
Έξι χρόνια μετά, η απόφαση του Εφετείου
Σχεδόν έξι χρόνια μετά την απόφαση που ανακοινώθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2020, ο δεύτερος δικαστικός κύκλος ολοκληρώθηκε. Στις 4 Μαρτίου 2026, το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων έκρινε ενόχους και τους 42 κατηγορούμενους που είχαν φτάσει ενώπιόν του σε δεύτερο βαθμό, επικυρώνοντας τον βασικό πυρήνα της πρωτόδικης απόφασης.
Ένοχοι για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης κρίθηκαν και πάλι οι Νίκος Μιχαλολιάκος, Ηλίας Κασιδιάρης, Γιάννης Λαγός, Χρήστος Παππάς, Γιώργος Γερμενής, Ηλίας Παναγιώταρος και Αρτέμης Ματθαιόπουλος.
Ένοχος κρίθηκε ξανά ο Γιώργος Ρουπακιάς για την ανθρωποκτονία του Παύλου Φύσσα, όπως και οι 15 κατηγορούμενοι για συνέργεια. Ένοχοι κρίθηκαν επίσης οι πέντε κατηγορούμενοι για την απόπειρα ανθρωποκτονίας σε βάρος των Αιγύπτιων αλιεργατών.
Οι 42 που βρέθηκαν ενώπιον του Εφετείου ήταν λιγότεροι από τους 50 που είχαν καταδικαστεί πρωτοδίκως για κακουργηματικές πράξεις: επτά είχαν παραιτηθεί από την έφεση και ένας είχε στο μεταξύ αποβιώσει.
Μία εβδομάδα αργότερα, στις 11 Μαρτίου, ανακοινώθηκαν οι ποινές.
Το Εφετείο διατήρησε τις ποινές των 13 ετών για τους έξι από τους επτά καταδικασθέντες για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης και των 10 ετών για τον Αρτέμη Ματθαιόπουλο.
Για τον Γιώργο Ρουπακιά παρέμεινε η ποινή των ισοβίων για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα και των επιπλέον 10 ετών για την ένταξη στην εγκληματική οργάνωση.
Με την απόφαση αυτή έκλεισε, σε δεύτερο βαθμό, μια δικαστική διαδρομή που είχε αρχίσει τον Απρίλιο του 2015 και διήρκεσε σχεδόν έντεκα χρόνια.
{https://www.youtube.com/watch?v=jmvyln3jQUA}
Από το «Παύλο, τα κατάφερες» στο «Παύλο, τα καταφέραμε»
Υπάρχει, όμως, μία εικόνα που ενώνει τις δύο αποφάσεις.
Στις 7 Οκτωβρίου 2020, όταν άκουσε την πρώτη ετυμηγορία, η Μάγδα Φύσσα βγήκε από το Εφετείο φωνάζοντας «Παύλο, τα κατάφερες».
Στις 11 Μαρτίου 2026, όταν ολοκληρώθηκε και η δίκη σε δεύτερο βαθμό, βγήκε ξανά από το ίδιο δικαστήριο.
Αυτή τη φορά κρατούσε ένα πλακάτ.
«Παύλο, τα καταφέραμε».
Ανάμεσα στις δύο εικόνες είχαν περάσει σχεδόν έξι χρόνια.
Από την έναρξη της πρώτης δίκης, σχεδόν έντεκα.
Και από τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, σχεδόν δεκατρία.
