Φέτος, το υψηλότερο βραβείο στον κόσμο για επιτεύγματα στην έρευνα για το νερό απονέμεται στον καθηγητή Günter Blöschl από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο της Βιέννης.
Εδώ και πολλά χρόνια, ο ίδιος και η ομάδα του στο Ινστιτούτο Υδραυλικής Μηχανικής και Διαχείρισης Υδάτινων Πόρων διενεργούν υψηλού επιπέδου έρευνα πάνω στις πλημμύρες, φέρνοντας «επανάσταση» στην κατανόηση των κινδύνων που επιφέρουν, στην κλιμάκωσή τους και στις στρατηγικές προσαρμογής, υπό συνθήκες της κλιματικής αλλαγής σε παγκόσμια κλίμακα, σύμφωνα με την ανακοίνωση.
Το «Βραβείου Νερού της Στοκχόλμης» (Stockholm Water Prize) χαρακτηρίζεται και ως το «Νόμπελ νερού» και ακολουθεί μια διαδικασία επιλογής των αποδεκτών παρόμοια με το Νόμπελ. Από το 1991, το βραβείο, που συνοδεύεται και από χρηματικό έπαθλο 90.000 ευρώ, απονέμεται από τον Βασιλιά Carl XVI Gustaf της Σουηδίας σε άτομα και οργανισμούς για εξαιρετικά ερευνητικά επιτεύγματα που σχετίζονται με το νερό.
Η ανακοίνωση του νικητή του «Βραβείου Νερού της Στοκχόλμης» συμπίπτει κάθε χρόνο με την Παγκόσμια Ημέρα Νερού στις 22 Μαρτίου και η τελετή απονομής πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Εβδομάδας Νερού τον Αύγουστο.
«Ο καθηγητής Günter Blöschl είναι ο κορυφαίος υδρολόγος πλημμυρών στον κόσμο», έγραψε η επιτροπή του βραβείου στην ανακοίνωσή της. «Η συμβολή του στην κατανόηση των παραγόντων των αυξανόμενων κινδύνων πλημμύρας λόγω της κλιματικής αλλαγής σε συνδυασμό με την κατά τόπους δυναμική των πλημμυρών, είναι πρωτοποριακή. Η βασισμένη στις παρατηρήσεις του διασύνδεση του κλίματος και των πλημμυρών αποκάλυψε ότι οι τελευταίες δύο δεκαετίες ήταν ιδιαίτερα επιρρεπείς στις πλημμύρες σε σύγκριση με το ιστορικό παρελθόν».
«Είναι μεγάλη τιμή», είπε ο Günter Blöschl όταν έμαθε για το βραβείο. «Με κάνει να συνειδητοποιώ πόσο τυχερός είμαι που συνεργάζομαι με τόσο λαμπρούς ανθρώπους», ανάμεσα στους οποίους είναι ο Taikan Oki και ο Andreas Rinaldo, που έχουν επίσης λάβει το «Βραβείου Νερού της Στοκχόλμης».
Η έρευνα του Günter Blöschl βρίσκεται στη διεπαφή της υδραυλικής μηχανικής, του κλίματος και της κοινωνίας. Χρησιμοποιώντας ιστορικά δεδομένα και νέα μοντέλα υπολογιστών μπορεί να εκτιμήσει τον κίνδυνο ξηρασίας και πλημμύρας. Συγκεκριμένα, ο Blöschl και η ομάδα του έχουν μελετήσει προσεκτικά τη συχνότητα και τη δυναμική των πλημμυρών σε ευρωπαϊκούς ποταμούς. Η σχολαστική έρευνά του έχει οδηγήσει στη δημιουργία μιας βάσης δεδομένων για πλημμύρες που αναλύει τα πρότυπα και τις κλίμακες της συμπεριφοράς των πλημμυρών σε διάστημα 500 ετών. Στο Petzenkirchen (Κάτω Αυστρία) έχει δημιουργήσει ένα εργαστήριο υδρολογίας, όπου σε μια έκταση εξήντα εκταρίων, χρησιμοποιεί πολυάριθμους αισθητήρες για τη μελέτη των κινήσεων του νερού και των κύκλων υλικών, προκειμένου να κατανοηθεί καλύτερα η σχέση μεταξύ βροχοπτώσεων, υπόγειων υδάτων και απορροής.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ξεκάθαρα ότι η κλιματική αλλαγή έχει σημαντικό αντίκτυπο στους κύκλους του νερού και τις πλημμύρες, παρότι όχι με τον ίδιο τρόπο σε κάθε περιοχή. Με βάση τις αναλύσεις του Blöschl, είναι πλέον δυνατό να κατανοήσουμε ακριβώς ποιες περιοχές επηρεάζονται και πώς.
Ο Blöschl έχει επίσης προσελκύσει τη διεθνή προσοχή με την «κοινωνιο-υδρολογική» του προσέγγιση ότι οι άνθρωποι επηρεάζουν το νερό και το νερό επηρεάζει τους ανθρώπους. Μακροπρόθεσμες υδρολογικές προβλέψεις είναι δυνατές μόνο εάν προβλεφθούν ανθρώπινες παρεμβάσεις στους κύκλους του νερού. Και μακροπρόθεσμες προβλέψεις για την οικονομία, τη συμπεριφορά των οικισμών και την πυκνότητα πληθυσμού είναι δυνατές μόνο εάν προβλεφθούν σωστά οι υδρολογικές αλλαγές. Ως εκ τούτου, ο Blöschl είναι πεπεισμένος ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα και οι κύκλοι του νερού πρέπει σε πολλές περιπτώσεις να αντιμετωπίζονται ως ένα ολόκληρο σύστημα, ως μια ενιαία «κοινωνικο-υδρολογική» μονάδα.
Ο Günter Blöschl βλέπει τον εαυτό του ως πολίτη του κόσμου για αυτό και η καριέρα του ήταν διεθνής. Σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Τεχνολογικό πανεπιστήμιο της Βιέννης και πραγματοποίησε έρευνα στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας (Βανκούβερ, Καναδάς), στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης και στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Αυστραλίας στην Καμπέρα. Μεγάλωσε στη Βιέννη, όπου σήμερα ζει με την οικογένειά του, τα τρία του παιδιά και τα τέσσερα εγγόνια του.
Ο Günter Blöschl έχει λάβει πολλά βραβεία, συμπεριλαμβανομένης της υψηλού κύρους χρηματοδότησης ERC από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας και του Μετάλλου Horton από την Αμερικανική Γεωφυσική Ένωση. Είναι τακτικό μέλος της Αυστριακής Ακαδημίας Επιστημών (ÖAW) και της Εθνικής Ακαδημίας Μηχανικών των ΗΠΑ (NAE), ενώ υπήρξε γερουσιαστής της Ένωσης Helmholtz για το Ερευνητικό Πεδίο «Γη και Περιβάλλον».
