Η κλιμάκωση της χερσαίας επιχείρηση του Ισραήλ για την κατάληψη της πόλης της Γάζας έχει ξεσηκώσει παγκόσμια κατακραυγή αφού προκαλεί νέα εκατόμβη αμάχων και αναγκάζει εκατοντάδες χιλιάδες Παλαιστινίους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Παράλληλα, η έκθεση του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ αποτέλεσε κόλαφο για την κυβέρνηση Νετανιάχου.
Για πρώτη φορά ο ΟΗΕ χαρακτηρίζει επισήμως γενοκτονία την επίθεση του Ισραήλ τη Γάζα. Η ανεξάρτητη ερευνητική επιτροπή που συνέταξε την έκθεση, διαπίστωσε ότι το Ισραήλ έχει διαπράξει 4 πράξεις γενοκτονίας. Είναι προφανές ότι τοποθέτηση του ΟΗΕ έχει ιστορική σημασία από πολιτικής και ηθικής σκοπιάς.
Αλλαγή κλίματος στην ΕΕ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Με τους νεκρούς να έχουν ξεπεράσει τους 65.000 και τον Νετανιάχου να μην έχει καμία διάθεση να δώσει τέλος στην ανθρωποφαγή, αλλάζει το πολιτικό κλίμα στα κράτη μέλη της ΕΕ. Οι πολίτες στρέφονται όλο και περισσότερο ενάντια στο Ισραήλ και αυξάνεται η υποστήριξη στην επιβολή κυρώσεων για να πιεστεί ο Νετανιάχου να σταματήσει τον πόλεμο.
Επιπρόσθετα, το διπλωματικό κύρος της Δύσης γενικά και της ΕΕ ειδικά δέχεται πολύ μεγάλο (κι ενδεχομένως ανεπανόρθωτο) πλήγμα. Πώς μπορούν πλέον οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες να επιχειρηματολογούν υπέρ των κυρώσεων στη Ρωσία ενώ μένουν απαθείς απέναντι στην (αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ) γενοκτονία στη Γάζα; Πώς μπορεί πλέον η ΕΕ να επικαλείται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη διεθνή νομιμότητα όταν αυτά κουρελιάζονται ανεμπόδιστα από το Ισραήλ;
Γίνεται λοιπόν όλο και πιο καθαρό σε έναν αυξανόμενο αριθμό Ευρωπαίων αξιωματούχων ότι η ΕΕ πρέπει να προχωρήσει σε μέτρα κατά του Ισραήλ ώστε να στείλει μήνυμα στο εξωτερικό και το εσωτερικό ότι η στάση της είναι διαφορετική από εκείνη των ΗΠΑ.
Οι κυρώσεις
Ασφαλώς την πιο σκληρή στάση απέναντι στο Ισραήλ κρατάει ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ που έχει ήδη επιβάλει μονομερώς εμπάργκο όπλων. Ωστόσο, ο Σάντσεθ υπήρξε εξαρχής ο πιο επικριτικός για τον Νετανιάχου Ευρωπαίος ηγέτης.
Η αλλαγή κλίματος στην ΕΕ αποτυπώνεται με μεγαλύτερη ενάργεια στη στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην καθιερωμένη ομιλία της για την «Κατάσταση της Ένωσης» την περασμένη εβδομάδα, ζήτησε την επιβολή κυρώσεων στο Ισραήλ.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε ψήφισμά του «στηρίζει την απόφαση της προέδρου της Επιτροπής για την αναστολή της διμερούς στήριξης της ΕΕ προς το Ισραήλ αφενός, καθώς και την μερική αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ όσον αφορά το εμπόριο». Επίσης το ΕΚ υποστηρίζει τις ευρωπαϊκές κυρώσεις «κατά βίαιων Ισραηλινών εποίκων και ακτιβιστών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ» και ζητά κυρώσεις κατά των Ισραηλινών υπουργών Bezalel Smotrich και Itamar Ben-Gvir.
Πρέπει να σημειωθεί ότι ένα τέτοιο ψήφισμα του ΕΚ θα ήταν αδιανόητο πριν λίγους μήνες.
Οι αντιδράσεις στις κυρώσεις
Το πακέτο κυρώσεων που προτείνει η Κομισιόν, προβλέπει τη μονομερή αναστολή της συμφωνίας τελωνειακής σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ. Αφορά δηλαδή το 37% από τα 42,6 δισεκατομμύρια ευρώ (50,45 δισ. δολάρια) των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ Ισραήλ και ΕΕ που πραγματοποιήθηκαν το 2024. Κατά την ύπατη εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική Κάγια Κάλλας οι κυρώσεις θα έχουν βαρύ κόστος για το Ισραήλ.
Ωστόσο, όπως αναφέρει ρεπορτάζ του Politico, είναι απίθανο να περάσουν τα μέτρα κατά του Ισραήλ αφού προσκρούουν στην άρνηση της Γερμανίας. Η εκτίμηση του Politico είναι ότι λόγω εσωκομματικών πιέσεων ο καγκελάριος Μερτς δεν θα δεχτεί τη μερική αναστολή της εμπορικής συμφωνίας. Πιο πιθανό είναι αυτή τη στιγμή να περάσουν κυρώσεις κατά των βίαιων Ισραηλινών εποίκων της Δυτική Όχθης.
Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Μάιο η πρόταση της Ολλανδίας για αναστολή της τελωνειακής σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη συναίνεση ανάμεσα στα κράτη μέλη. Κατά είχαν ταχθεί η Βουλγαρία, η Κροατία, η Κύπρος, η Τσεχία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ουγγαρία, η Ιταλία και η Λιθουανία.
Τι θα πράξει η Ελλάδα;
Ανεξάρτητα από τη στάση της Γερμανίας, αποτελεί μείζον πολιτικό και ηθικό ζήτημα η στάση που θα υιοθετήσει η Ελλάδα. Μέχρι τώρα η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι μια από τις πιο φιλοϊσραηλινές κυβερνήσεις της ΕΕ. Ενδεικτική αυτής της στάσης ήταν και η αντίθεσή της στην αναστολή της τελωνειακή σύνδεσης της ΕΕ με το Ισραήλ. Θα αλλάξει τώρα η ελληνική στάση;
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε στη συνέντευξη Τύπου στη ΔΕΘ ότι «έχουμε ασκήσει δριμύτατη κριτική για τον τρόπο με τον οποίο το Ισραήλ διεξάγει την επιχείρηση στη Γάζα, για τον αδιανόητα μεγάλο ανθρώπινο πόνο που έχει προκαλέσει, για τις απώλειες ανθρώπινης ζωής». Τώρα θα δούμε αν η κυβέρνηση εκτός από δηλώσεις είναι διατεθειμένη να κάνει και κάτι πρακτικό για τις ανθρώπινες ζωές στη Γάζα.
