100 Χρόνια κύλησαν σαν Καθαρό Νερό για την ΕΥΔΑΠ, και το Καθαρό Νερό συνεχίζει να ρέει στον νέο αιώνα ενώνοντας μνήμες και ανθρώπους, κουβαλώντας ένα καθαρό όραμα για το μέλλον, την αξία της ευθύνης και της ζωής, την αξία της προσφοράς για τον άνθρωπο και το περιβάλλον.
100 χρόνια πριν, μπαίνουν σε τροχιά τα πρώτα έργα για την επίλυση του υδροδοτικού προβλήματος της Αθήνας, με την υπογραφή της Σύμβασης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, της αμερικανικής Εταιρείας ULEN και της Τράπεζας Αθηνών. Αντικείμενο της Σύμβασης ήταν η κατασκευή, η συντήρηση και η εκμετάλλευση των έργων Ύδρευσης Αθηνών, Πειραιώς και περιχώρων.
Το 1925 «γεννιέται» η Ανώνυμος Ελληνική Εταιρεία Υδάτων (ΑΕΕΥ), «πρόγονος» της ΕΥΔΑΠ και την αμέσως επόμενη χρονιά ξεκινούν οι εργασίες κατασκευής ενός έργου-ορόσημου, που διοχέτευσε για πρώτη φορά νερό στην Αθήνα από τη νέα τεχνητή λίμνη, μέσω της σήραγγας Μπογιατίου, και αποτέλεσε την απαρχή για μία σειρά μεγάλων έργων που έφεραν την ΕΥΔΑΠ στο σήμερα, για το νερό του αύριο.
Το Τεχνικό Τμήμα της Ανωνύμου Ελληνικής Εταιρείας Υδάτων στον Πειραιά, Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ
Η ΕΥΔΑΠ αριθμεί έναν αιώνα καινοτόμων τεχνικών έργων, από το Φράγμα Μαραθώνα, το μεγαλύτερο υδραυλικό έργο των Βαλκανίων και σύμβολο τεχνικού εκσυγχρονισμού, την κατασκευή της πρώτης Μονάδας Επεξεργασίας Νερού στο Γαλάτσι και την εγκαινίαση του υδροδοτικού συστήματος Αθηνών, Πειραιώς και Περιχώρων, το 1931.
Η δεκαετία του 1950, σηματοδοτείται από τη σύσταση του Οργανισμού Αποχέτευσης Πρωτευούσης (ΟΑΠ), την ενίσχυση της λίμνης Μαραθώνα με το κλειστό υδραγωγείο Κακοσάλεσι και, το 1956, με την ένταξη της λίμνης Υλίκης στο υδροδοτικό σύστημα της πόλης.
Το 1978, με την κατασκευή της ΜΕΝ Αχαρνών, υδροδοτείται το 60% του Λεκανοπεδίου. Το 1980 ιδρύεται η ΕΥΔΑΠ, με τη συγχώνευση της Ελληνικής Εταιρείας Υδάτων (ΕΕΥ) και του Οργανισμού Αποχέτευσης Πρωτευούσης (ΟΑΠ). Το 1981 ξεκινά η λειτουργία του Φράγματος του Μόρνου, αποτελώντας τη βασική πηγή υδροληψίας της Αττικής. Το 1984 κατασκευάζεται το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Μεταμόρφωσης και το 1985 η ΜΕΝ Πολυδενδρίου. Το 1992 ξεκινά το έργο της Σήραγγας Ευήνου-Μόρνου, για την ενίσχυση του ταμιευτήρα του Μόρνου.
Το 1995, η προστασία του Σαρωνικού γίνεται πράξη με την κατασκευή του ΚΕΛ Ψυττάλειας, αποτελώντας το μεγαλύτερο εργοστάσιο επεξεργασίας λυμάτων στην Ελλάδα και ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη και διεθνώς, επιτυγχάνοντας κατά 95% την απομάκρυνση ρυπαντικού φορτίου.
Το 1997 κατασκευάζεται η ΜΕΝ Ασπρόπυργου και το 1999 η ΕΥΔΑΠ μετασχηματίζεται σε έναν σύγχρονο οργανισμό με θεσμική ταυτότητα, έτοιμο για τις προκλήσεις του 20ου αιώνα, ενώ το 2000 εισέρχεται στο Χρηματιστήριο Αθηνών με 20 δισεκατομμύρια σε 100.000.000 μετοχές.
Το 2001 εγκαινιάζεται το Φράγμα Ευήνου, αποτελώντας, μαζί με τον Μόρνο, τις κύριες πηγές υδροληψίας της Αττικής.
Το 2012 ξεκινά η λειτουργία του ΚΕΛ Θριασίου και το 2015 ξεκινά το έργο του υποθαλάσσιου αγωγού Σαλαμίνας. Μία νέα εποχή επενδύσεων και ψηφιοποίησης ανοίγεται μπροστά και κάθε σταγόνα γίνεται «δεδομένο», με την εγκατάσταση 200.000 νέων υδρομετρητών, εκ των οποίων οι 80.000 είναι smart meters ασύρματης καταμέτρησης, και στη συνέχεια με την εγκατάσταση 1.066 smart meters μεγάλων πελατών με σύστημα τηλεμετρίας.
Το 2019 ξεκινά το μεγάλο έργο της Ανατολικής Αττικής, με το έργο κατασκευής του δικτύου αποχέτευσης στους Δήμους Παιανίας, Παλλήνης, Ραφήνας-Πικερμίου, Μαραθώνος, Σπάτων- Αρτέμιδος. Η Ανατολική Αττική αλλάζει, όπως και η ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Το τοπογραφικό διάγραμμα προόδου κατασκευής του Φράγματος και του εργοταξιακού οικισμού (Ulen & Co, Κλίμακα 1:1.000), Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ
Το 2023 νέες περιοχές εντάσσονται στη διαχείριση της ΕΥΔΑΠ, με την ένταξη του δικτύου ύδρευσης-αποχέτευσης του Δήμου Μεγαρέων. Την ίδια χρονιά η ΕΥΔΑΠ αναλαμβάνει τη λειτουργία του ΚΕΛ Κορωπίου-Παιανίας.
Η ΕΥΔΑΠ σήμερα διανύει χιλιόμετρα ανάπτυξης, μέσα από μια ορμητική ροή καινοτομίας και εξέλιξης που τη συνοδεύει σε όλη της τη διαδρομή, από το 1925 έως σήμερα, έχοντας αναπτύξει ένα δίκτυο ύδρευσης 14.500 χλμ και ένα δίκτυο αποχέτευσης 8.719 χλμ, και έχοντας μια αποστολή: Κάθε γενιά να παραλαμβάνει το όραμα και να το μεταφέρει στην επόμενη. Γιατί το νερό είναι Αξία ζωής με επίκεντρο τον άνθρωπο.
Με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων, πραγματοποιήθηκε εκδήλωση της ΕΥΔΑΠ στο Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή, παρουσία του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη.
