Η ανακοίνωση των Βάσεων 2026 ανέδειξε για ακόμη μία χρονιά ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της ανώτατης εκπαίδευσης, τις χιλιάδες κενές θέσεις στα πανεπιστήμια, οι οποίες συνδέονται σε με την εφαρμογή της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ), αλλά και με τη μειωμένη ζήτηση για ορισμένα τμήματα.
Παρά το γεγονός ότι αρκετές σχολές κατέγραψαν σημαντική άνοδο στις βάσεις τους και αυξημένο ενδιαφέρον από τους υποψηφίους, ένα μεγάλο μέρος των διαθέσιμων θέσεων στα ΑΕΙ παρέμεινε ακάλυπτο. Συνολικά, από τις 62.329 θέσεις εισαγωγής για υποψηφίους ΓΕΛ στη Γενική Σειρά, καλύφθηκαν οι 52.590, αφήνοντας πίσω 9.739 κενές θέσεις σημειώνει ο μαθηματικός και εκπαιδευτικός αναλυτής Γιάννης Ζαμπέλης. Το ποσοστό πλήρωσης διαμορφώθηκε στο 84,4%, γεγονός που σημαίνει ότι περίπου μία στις έξι διαθέσιμες θέσεις δεν καταλήγει σε νέο φοιτητή. Η εικόνα αυτή επαναφέρει τη συζήτηση γύρω από τη λειτουργία πολλών περιφερειακών τμημάτων, τη βιωσιμότητά τους, αλλά και την ανάγκη ανασχεδιασμού του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας.
Η ΕΒΕ άφησε κενές χιλιάδες θέσεις
Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής αποτέλεσε έναν από τους βασικούς παράγοντες που επηρέασαν την κατανομή των εισακτέων. Υποψήφιοι που δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν το απαιτούμενο όριο δεν είχαν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν θέσεις σε συγκεκριμένα τμήματα, ακόμη και όταν υπήρχαν διαθέσιμες θέσεις. Το αποτέλεσμα ήταν αρκετά τμήματα να μην μπορέσουν να συμπληρώσουν τον αριθμό των φοιτητών που είχαν προγραμματιστεί να δεχτούν. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι απώλειες ήταν ιδιαίτερα μεγάλες, με σχολές να καλύπτουν λιγότερο από το ένα τρίτο των θέσεών τους. Η μεγαλύτερη απώλεια καταγράφηκε στη Σχολή Μηχανικών των ΑΕΝ, η οποία από τις 527 διαθέσιμες θέσεις κατάφερε να προσελκύσει μόλις 155 επιτυχόντες, αφήνοντας 372 κενές θέσεις. Η πληρότητα περιορίστηκε μόλις στο 29%, δείχνοντας τη μεγάλη απόσταση ανάμεσα στις διαθέσιμες θέσεις και στο πραγματικό ενδιαφέρον των υποψηφίων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
{https://exchange.glomex.com/video/v-dk5t1hwoqim9?integrationId=40599y14juihe6ly}
Τμήματα με μεγάλες απώλειες φοιτητών
Ιδιαίτερα προβληματική ήταν η εικόνα σε τμήματα που, παρά τον μεγάλο αριθμό διαθέσιμων θέσεων, προσέλκυσαν πολύ λιγότερους φοιτητές από όσους μπορούσαν να δεχτούν.Το Τμήμα Διοίκησης Τουρισμού του ΠΑΔΑ είχε 289 θέσεις, αλλά μόλις 51 επιτυχόντες, αφήνοντας 238 κενές θέσεις. Η πληρότητα έφτασε μόλις το 18%, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά της χρονιάς. Ανάλογη εικόνα παρουσίασε το Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Ιωαννίνων, ένα τμήμα που ανήκει σε έναν κλάδο με αυξημένη ζήτηση στην αγορά εργασίας, αλλά παρά τη σημαντική άνοδο της βάσης του, είχε μεγάλες απώλειες σε αριθμό εισακτέων. Από τις 210 θέσεις, καλύφθηκαν μόλις οι 36, αφήνοντας 174 κενές θέσεις. Παρόμοιο φαινόμενο καταγράφηκε και σε τμήματα γεωπονικών και θετικών επιστημών, όπως η Αμπελουργία και Οινολογία Δράμας, η Γεωπονία Φλώρινας, αλλά και τα Μαθηματικά Σάμου, όπου η χαμηλή ζήτηση δημιούργησε σημαντικά κενά.
| # | Τμήμα | Θέσεις | Επιτυχόντες | Κενές Θέσεις | Πληρότητα |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Σχολή Μηχανικών (ΑΕΝ) | 527 | 155 | 372 | 29% |
| 2 | Διοίκησης Τουρισμού (ΠΑΔΑ) | 289 | 51 | 238 | 18% |
| 3 | Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής (Ιωάννινα) | 210 | 36 | 174 | 17% |
| 4 | Αμπελουργίας & Οινολογίας (Δράμα) | 176 | 12 | 164 | 7% |
| 5 | Οικονομικών Επιστημών (Ρέθυμνο) | 231 | 67 | 164 | 29% |
| 6 | Γεωπονίας (Φλώρινα) | 175 | 19 | 156 | 11% |
| 7 | Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής (Πάτρα) | 199 | 43 | 156 | 22% |
| 8 | Μαθηματικών (Σάμος) | 150 | 4 | 146 | 3% |
| 9 | Μαθηματικών (Ιωάννινα) | 242 | 96 | 146 | 40% |
| 10 | Πληροφορικής (Καστοριά) | 214 | 74 | 140 | 35% |
Βάσεις 2026: Τμήματα με ελάχιστους εισακτέους – Το ζήτημα της βιωσιμότητας
Ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση προκαλούν τα τμήματα που εισήγαγαν μονοψήφιο αριθμό φοιτητών. Η περίπτωση του Τμήματος Ιερατικών Σπουδών Αθήνας είναι χαρακτηριστική καθώς από τις 39 διαθέσιμες θέσεις, εισήχθη μόλις ένας φοιτητής. Αντίστοιχα η Αειφορική Γεωργία Αγρινίου δέχθηκε μόλις 2 φοιτητές σε 113 θέσεις. Το Τμήμα Μαθηματικών Σάμου είχε 4 επιτυχόντες σε 150 θέσεις. Η Φυσική Καβάλας και το Τμήμα Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανθεκτικότητας Δράμας είχαν από 5 επιτυχόντες. Ωστόσο, δεν πρέπει να συγχέονται όλες οι περιπτώσεις. Τα στρατιωτικά τμήματα, όπως η ΣΣΑΣ ή η Σχολή Ικάρων, μπορεί να εμφανίζουν μικρό αριθμό επιτυχόντων, όμως αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα ζήτησης, καθώς οι διαθέσιμες θέσεις τους είναι περιορισμένες και καλύπτονται κανονικά.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dk5v4h80equx?integrationId=40599y14juihe6ly}
Ο «κόφτης» της ΕΒΕ έκανε και φέτος ζημιά στα όνειρα εισαγωγής στα ΑΕΙ
Οι Βάσεις 2026 με τις 9.739 κενές θέσεις στα ΑΕΙ από τους υποψηφίους των ΓΕΛ επαναφέρουν δυναμικά τη συζήτηση για τον τρόπο εφαρμογής της ΕΒΕ και τον συνολικό σχεδιασμό της ανώτατης εκπαίδευσης.Για ακόμη μία χρονιά, ο λεγόμενος «κόφτης» της ΕΒΕ λειτούργησε ως ένα επιπλέον φίλτρο πριν από τη διαδικασία επιλογής, αποκλείοντας μαθητές που, παρότι είχαν συγκεντρώσει μόρια στις Πανελλαδικές, δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν το απαιτούμενο όριο για συγκεκριμένα τμήματα.Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί για ακόμη μία χρονιά ένα οξύμωρο φαινόμενο, πανεπιστημιακά τμήματα να διαθέτουν κενές θέσεις, αλλά υποψήφιοι να μην μπορούν να τις διεκδικήσουν επειδή δεν πληρούσαν την ΕΒΕ.
9.739 κενές θέσεις στα ΑΕΙ – Η αντίφαση του συστήματος
Σε αρκετά τμήματα οι απώλειες ήταν ιδιαίτερα μεγάλες. Υπήρξαν σχολές που κάλυψαν λιγότερο από το ένα τρίτο των θέσεών τους, ενώ ορισμένες δέχθηκαν ελάχιστους φοιτητές.Η εικόνα αυτή αναδεικνύει το βασικό ερώτημα που συνοδεύει την εφαρμογή της ΕΒΕ. Μπορεί ένα πανεπιστημιακό τμήμα να έχει κενές θέσεις, αλλά να μην μπορεί να δεχθεί υποψηφίους που δεν πέρασαν την ΕΒΕ;Η απάντηση είναι ναι. Η ΕΒΕ προηγείται της επιλογής. Αν ένας μαθητής δεν την ξεπεράσει, δεν μπορεί καν να δηλώσει το τμήμα στο μηχανογραφικό του. Πριν από την εφαρμογή της ΕΒΕ, ένας υποψήφιος μπορούσε να διεκδικήσει μια θέση σε ένα τμήμα με βάση αποκλειστικά τα μόρια του και τον ανταγωνισμό μεταξύ των υποψηφίων. Με το νέο σύστημα, όμως, υπάρχουν δύο επίπεδα επιλογής να ξεπεράσει ο υποψήφιος την ΕΒΕ του τμήματος και να συγκεντρώσει τα απαραίτητα μόρια για να εισαχθεί. Έτσι, ένας υποψήφιος μπορεί να έχει έναν αριθμό μορίων που υπό διαφορετικές συνθήκες θα του επέτρεπε την εισαγωγή σε μια σχολή, αλλά να αποκλείεται πριν φτάσει καν στο στάδιο της σύγκρισης με τους υπόλοιπους υποψηφίους αν δεν «πιάσει» την ΕΒΕ.
Επιχείρημα ποιότητας ή εμπόδιο πρόσβασης;
Η ΕΒΕ παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία του συστήματος εισαγωγής. Οι υποστηρικτές της υποστηρίζουν ότι ο «κόφτης» της ΕΒΕ διασφαλίζει πως οι φοιτητές που εισάγονται στα πανεπιστήμια διαθέτουν ένα ελάχιστο επίπεδο γνώσεων και αποτρέπει την εισαγωγή σε τμήματα χωρίς τις απαραίτητες ακαδημαϊκές βάσεις. Από την άλλη πλευρά, οι επικριτές της θεωρούν ότι δημιουργεί έναν τεχνητό αποκλεισμό, καθώς αφήνει κενές θέσεις στα πανεπιστήμια και στερεί ευκαιρίες από μαθητές που θα μπορούσαν να ανταποκριθούν στις σπουδές τους. Η φετινή εικόνα δείχνει ότι η ΕΒΕ έχει πλέον καθιερωθεί ως ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες διαμόρφωσης του πανεπιστημιακού χάρτη. Ωστόσο, οι χιλιάδες κενές θέσεις, τα τμήματα με ελάχιστους εισακτέους και η άνιση κατανομή φοιτητών δημιουργούν νέα ερωτήματα. Χρειάζεται αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού της ΕΒΕ; Πρέπει να επανεξεταστούν οι συντελεστές που επιλέγουν τα τμήματα;
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
