Σε αδικαιολόγητη εκκρεμότητα παραμένει η αξιολόγηση και η έγκριση των προγραμμάτων σπουδών των Νομικών Σχολών των ιδιωτικών πανεπιστημίων καθώς διανύουμε ήδη το πρώτο δεκαπενθημέρο του Νοεμβρίου και η διαδικασία πιστοποίησης από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) δεν έχει ολοκληρωθεί. Αν και ο πρόεδρος της ΕΘΑΑΕ κ. Περικλής Μήτκας είχε δηλώσει στο Dnews ότι η διαδικασία θα ολοκληρωθεί έως το τέλος Οκτωβρίου.
Τα προγράμματα των Νομικών Σχολών εκκρεμούν ακόμη προς έγκριση, γεγονός που προκαλεί έντονο σκεπτικισμό στην ακαδημαϊκή κοινότητα, αλλά και ανησυχία στους υποψήφιους φοιτητές που έχουν ήδη εγγραφεί και δεν έχουν καμία ενημέρωση για το πότε και αν θα ξεκινήσουν τα μαθήματα στις εν λόγω σχολές. Σύμφωνα με κύκλους της ΕΘΑΑΕ, οι καθυστερήσεις οφείλονται στη μεγάλη πολυπλοκότητα των φακέλων και στην ανάγκη για ενδελεχή αξιολόγηση των προγραμμάτων, ώστε να διασφαλιστεί ότι πληρούν τα ακαδημαϊκά πρότυπα και τις προδιαγραφές συνεργασίας με τα μητρικά ιδρύματα του εξωτερικού όμως η επικρατούσα κατάσταση δείχνει ότι το τοπίο για τις Νομικές Σχολές είναι «θολό» και ασαφές. Την ίδια ώρα, νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η ΕΘΑΑΕ δεν έχει δημοσιοποιήσει τα σχετικά έγγραφα για την πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών, επικαλούμενη ότι θα το πράξει μετά την ολοκλήρωση της πιστοποίησης, στάση που, κατά τους ίδιους, αντίκειται στο άρθρο 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας περί δικαιώματος πρόσβασης σε διοικητικά στοιχεία.
Bέβαια από πλευράς Υπουργείου Παιδείας τονίζεται ότι όλα βαίνουν καλώς στο πεδίο των ιδιωτικών πανεπιστημίων. Μάλιστα χθες η αρμόδια υπουργός Σοφία Ζαχαράκη σε ραδιοφωνικές της δηλώσεις στο ΣΚΑΙ τόνισε ότι η διαδικασία πιστοποίησης εξελίσσεται με διαφάνεια και αξιοκρατία, υπό την εποπτεία της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ). «Κατατέθηκαν 12 αιτήσεις και εγκρίθηκαν 4 ιδρύματα. Αυτή τη στιγμή ολοκληρώνεται η πιστοποίηση των προγραμμάτων τους και μέσα στις επόμενες ημέρες θα ανακοινωθούν οι τελικές εγκρίσεις, μεταξύ αυτών και των τριών Νομικών Σχολών», ανέφερε χαρακτηριστικά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σημαντικές εξελίξεις δρομολογούνται για την «τύχη» των Νομικών Σχολών στον απόηχο τη αίτησης ακύρωσης που κατέθεσε ο καθηγητής Διοικητικού Δικαίου του ΕΚΠΑ, Πάνος Λαζαράτος. Ο κ. Λαζαράτος υποστηρίζει ότι οι άδειες λειτουργίας δόθηκαν χωρίς να έχει προηγηθεί η απαιτούμενη πιστοποίηση από το μητρικό πανεπιστήμιο του εξωτερικού ή από τον επίσημο φορέα πιστοποίησης. Σύμφωνα με την αίτηση ακύρωσης, η πρακτική αυτή αντίκειται στο ευρωπαϊκό δίκαιο, καθώς παραβλέπει τις προβλεπόμενες διαδικασίες αναγνώρισης και διασφάλισης ακαδημαϊκής ποιότητας. Ο καθηγητής ζητά από το ΣτΕ να εξετάσει το ενδεχόμενο παραπομπής προδικαστικού ερωτήματος στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να αποσαφηνιστεί αν οι άδειες λειτουργίας είναι συμβατές με τους ενωσιακούς κανόνες. Ειδικότερα, ο καθηγητής ζητάει να ακυρωθούν οι άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας των παραρτημάτων των πανεπιστημίων «The University of Keele, Greece», «UNIC ATHENS» και «CITY Νομικό Πρόσωπο Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης - Ευρωπαϊκό Παράρτημα του Πανεπιστημίου του YORΚ».
Ιδιωτικά Πανεπιστήμια: Το ΣτΕ θα κρίνει την τύχη των τριών Νομικών Σχολών μετά την αίτηση ακύρωσης του καθηγητή Λαζαράτου
Η «μητέρα των μαχών» για το μέλλον των νομικών σχολών των ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα αναμένεται να κριθεί στις 5 Φεβρουαρίου 2026 από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο θα εξετάσει τις αιτήσεις ακυρώσεως που έχουν ασκηθεί κατά των αδειών λειτουργίας τριών Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ), με βασικό επιχείρημα την έλλειψη προηγούμενης, πλήρους και επίσημης αναγνώρισης των προγραμμάτων σπουδών των Νομικών Σχολών από τα μητρικά πανεπιστήμια της Αγγλίας και της Κύπρου. Η υπόθεση θα συζητηθεί από επταμελή σύνθεση του ΣτΕ, με εισηγητή τον πάρεδρο κ. Ευάγγελο Αργυρό. Παράλληλα, αναμένεται να κατατεθούν πρόσθετοι λόγοι ακύρωσης μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας πιστοποίησης των προγραμμάτων από την ΕΘΑΑΕ, ενώ τίθενται και ζητήματα ευρωπαϊκού δικαίου, που θεωρούνται άσχετα με τα ήδη κριθέντα.
Η ουσία της διαμάχης
Το βασικό ερώτημα που θα κληθεί να απαντήσει το ΣτΕ είναι αν, κατά τη χορήγηση των αδειών, τηρήθηκαν οι εγγυήσεις ποιότητας, διαφάνειας και αξιοκρατίας που προβλέπει ο ν. 5094/2024. Σύμφωνα με τη νομολογία της Ολομέλειας του ΣτΕ (αποφάσεις 1918–1920/2025), η προηγούμενη αναγνώριση των προγραμμάτων σπουδών από το μητρικό ίδρυμα αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη νόμιμη λειτουργία των ΝΠΠΕ. Στην 40ή σκέψη της απόφασης 1920/2025, μάλιστα, επισημαίνεται ρητά ότι η έλλειψη τέτοιας αναγνώρισης αναιρεί την εγγύηση υψηλού επιπέδου παιδείας που επιβάλλεται από το Σύνταγμα και την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Σε ανάρτησή του ο καθηγητής κ. Λαζαράτος τονίζει ότι «εικάζω ότι τα ελληνικά ιδρύματα βρίσκονται σε διαδικασία προσαρμογής των προγραμμάτων τους , προκειμένου να ανταποκριθούν στις παρατηρήσεις που έχουν επισημανθεί. (συμπεριλαμβανομένων και παρατηρήσεων σε ζητήματα κτιριολογικά και προσωπικού). Διαδικασία διαδοχικών εσωτερικών προσαρμογών των παρατηρήσεων και των προγραμμάτων δια διαλόγου εις τροπον ώστε τα αρχικά κείμενα να εξαφανιστούν ή να καταστούν μη προσβάσιμα σχέδια , δεν προβλέπεται στο Νόμο και είναι ποινικώς κολάσιμη.Ειδικώς αν στην « συζήτηση» αυτή δεν μετέχει επισήμως το μητρικό ίδρυμα .Είμαι βέβαιος πως δεν λαμβάνει χώρα.Απολύτως βέβαιος.»
{https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02w7vbxU1PwhotrYyNwfGMLaPnpbTnUXQdR5yehUpAHqGSJcqqgLeKzchGraDQjRF8l&id=100027002329755}
Εν ολίγοις σύμφωνα με τον καθηγητή Λαζαράτο η εσωτερική διαβούλευση μεταξύ αξιολογητών, ιδιωτικού πανεπιστημίυ και ΕΘΑΑΕ, χωρίς τη συμμετοχή του μητρικού ιδρύματος, δεν προβλέπεται από το νόμο και μπορεί να θεωρηθεί παράνομη και ακυρωτέα.
Σε δηλώσεις του στο Dnews ο κ. Λαζαράτος εξήγησε ότι «κατέθεσα αίτηση ακυρώσεως εναντίον των τριών ιδιωτικών πανεπιστημίων με νομικές σχολές γιατί ως καθηγητής Νομικής έννομο συμφέρον αν έχω, έχω μόνο για αυτές τις σχολές. Κατέθεσα αίτηση ακυρώσεως με βασική αιτίαση ότι οι άδειες ελήφθησαν χωρίς να έχουν αναγνωρισμένα και πιστοποιημένα ήδη τα προγράμματά τους από τα μητρικά πανεπιστήμια και τις αντίστοιχες αρχές πιστοποίησης του εξωτερικού. Δευτερευόντως εφόσον τους δίνονται άδειες με μη αναγνωρισμένα προγράμματα και θα πιστοποιηθούν ενδεχομένως από την ΕΘΑΑΕ προγράμματα με αλλαγές, αυτό έρχεται σε αντίθεση με το κοινοτικό δίκαιο δεδομένου ότι το μητρικό ίδρυμα δεν θα έχει αναγνωρίσει εκ των προτέρων το πρόγραμμα που πιστοποιεί η ΕΘΑΑΕ. Ζητώ με την αίτηση ακυρώσεως να υποβληθεί προδικαστικό ερώτημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το αν ο νόμος είναι σύμφωνος με το κοινοτικό δίκαιο ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα, της προηγούμενης αναγνωρίσεως και πιστοποιήσεως των προγραμμάτων από το αλλοδαπό ίδρυμα.» Παράλληλα τόνισε ότι η αίτηση ακύρωσης που κατέθεσε είναι ανεξάρτητη από το αν θα ξεκινήσει ή όχι η λειτουργία των νομικών σχολών των ιδιωτικών πανεπιστημίων καθώς αυτό θα γινόταν στην περίπτωση που είχε υποβάλλει αίτηση αναστολής.
Εν προκειμένω σημειώνει στο Dnews ότι «αν θα υποβάλλω αίτηση αναστολής θα εξαρτηθεί από τις επόμενες πράξεις και ιδίως εάν θα πιστοποιήσει η ΕΘΑΑΕ τα προγράμματά τους. Υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο να μην πιστοποιήσει τα προγράμματα ή να τα πιστοποιήσει ζητώντας αλλαγές οι οποίες δεν θα μπορούν ούτως ή άλλως να επιτρέψουν την εκκίνηση λειτουργίας των νομικών σχολών. Οι επόμενες κινήσεις όπως και το αν θα κατατεθεί και αίτηση αναστολής εκτελέσεως εξαρτώνται από τι ακριβώς θα πράξει η ΕΘΑΑΕ σε σχέση με τα προγράμματα των σχολών.»
Υπό το πρίσμα αυτών των δεδομένων το ανώτατο δικαστήριο καλείται να αποφανθεί αν η ακολουθούμενη διαδικασία εξασφαλίζει πράγματι τα επίπεδα διαφάνειας, ακαδημαϊκής ελευθερίας και αξιοκρατίας που προβλέπει η νομοθεσία και οι αποφάσεις της Ολομέλειας. Το ζητούμενο είναι να μην δημιουργηθούν ελληνικές εκδοχές ξένων πανεπιστημίων που τελικά δεν θα αναγνωρίζονται ούτε στο εξωτερικό ούτε στην Ελλάδα. Η δίκη της 5ης Φεβρουαρίου αναμένεται να αποτελέσει κομβικό σημείο για το μέλλον των ιδιωτικών πανεπιστημίων και για το μοντέλο πανεπιστημιακής εκπαίδευσης που θα επικρατήσει στη χώρα τα επόμενα χρόνια. Η κρίση του ΣτΕ θα καθορίσει, τελικά, αν τα νέα ιδιωτικά πανεπιστήμια ξεκινούν με θεσμική σταθερότητα ή με νομικά ρήγματα.
