Η (αμυντική) Συμφωνία της Μέκκας μεταξύ Σ. Αραβίας, Πακιστάν και Τουρκίας δημιουργεί μια εντελώς νέα πραγματικότητα στη Μ. Ανατολή, περιοχή Κόλπου που επιβάλλει στην Ελλάδα επανεξέταση/αναδιάταξη της στρατηγικής της για την εν λόγω γεωγραφικό χώρο.
Μέχρι σήμερα ο κύριος άξονας της στρατηγικής της ήταν η ανάπτυξη ισχυρής συμμαχίας με το Ισραήλ και παράλληλα ενισχυμένων σχέσεων με χώρες όπως Σ. Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) με την ελπίδα ότι έτσι θα καταφέρει να διαμορφώσει μια περιφερειακή σύμπραξη χωρών που με τη συμπερίληψη και της Ινδίας θα επέτρεπε την προώθηση του αγωγού IMEC (με κατάληξη στον Πειραιά). Ενώ ένας ισχυρός ανομολόγητος στόχος ήταν ο αποκλεισμός της Τουρκίας από την κατάκτηση κυρίαρχης θέσης στην περιοχή.
Η στρατηγική αυτή αποτυγχάνει ως φαίνεται σ’ όλες της τις στοχεύσεις. Η Τουρκία εισέρχεται κυριαρχικά στο χώρο της Μ. Ανατολής σε σύμπραξη με Σ. Αραβία και Πακιστάν (μια πυρηνική δύναμη δηλαδή).
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο παράγων ανθεκτικό Ιράν καθώς και ο ρόλος των Χούτι, οι εχθρικές σχέσεις με τα ΗΑΕ οδήγησαν τη Σ. Αραβία ιδιαίτερα μετά τον πόλεμο του Ιράν και την κατάρρευση της Αμερικανικής αποτροπής στην περιοχή στην αναζήτηση ενός νέου αξιόπιστου εναλλακτικού συστήματος ασφάλειας (που θα περιείχε τουλάχιστον μια πύρηνική δύναμη). Η επιλογή επομένως του Πακιστάν ήταν περίπου αναπόφευκτη καθώς και της Τουρκίας στο πλαίσιο αυτό (άλλωστε είχε υπογράψει διμερή συμφωνία με το Πακιστάν το 2025).
Η σύμπραξη αυτή κατέληξε στην υπογραφή μεταξύ των τριών σουνίτικων χωρών, Σ. Αραβία, Πακιστάν, Τουρκία, Αμυντικής Συμφωνίας (Συμφωνία της Μέκκας) η οποία στο σχετικά σύντομο μέλλον μπορεί να συμπεριλάβει και την Αίγυπτο. Όπως και το ΝΑΤΟ, η Συμφωνία των τριών στηρίζεται σε ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής. Έχει όμως αμυντικό χαρακτήρα, δεν στρέφεται εναντίον καμιάς άλλης χώρας στην περιοχή όπως εμφατικά τονίζεται. (Ταγίπ Ερντογάν). Μπορεί βέβαια να μην στρέφεται αλλά «προειδοποιεί» υπαινικτά σειρά χωρών και ιδιαίτερα Ιράν και Χούτι, Ισραήλ και ΗΑΕ μεταξύ άλλων. Ενώ στο βάθος του ορίζοντα διαφαίνεται και η στόχευση της Τουρκίας για απομόνωση του Ισραήλ στην περιοχή.
Οι εξελίξεις αυτές με Σ. Αραβία, μαζί με Πακιστάν να συμμαχούν με την Τουρκία στη δημιουργία ενός ισλαμικού, σουνίτικου ΝΑΤΟ που γειτνιάζει με την Ελλάδα θέτουν ζητήματα (αναπροσαρμογής) στρατηγικής για την Αθήνα σχετικά με τον χώρο Μ. Ανατολής/Κόλπου πριν οι εξελίξεις γίνουν ακόμη πιό καταλυτικές. Η Ελλάδα έχει σημαντικές δυνατότητες και μέσα που μπορεί να αξιοποιήσει προκειμένου να προστατεύσει και ενισχύσει τη θέση της στην περιοχή Μ. Ανατολής και Κόλπου. Κυρίως το ρόλο της ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που μπορεί να συνδιαμορφώνει περιφερειακές και γεωπολιτικές εξελίξεις, ιδιαίτερα καθώς οι χώρες του Κόλπου αναζητούν εναγωνίως μια ισχυρή οικονομική και πολιτική σχέση με την ΕΕ.
(Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), πρώην πρεσβευτής – σύμβουλος του ΥΠΕΞ. Από τις εκδόσεις Ι. Σιδέρης κυκλοφορεί το νέο του βιβλίο με τίτλο «Πέρα από τα Στερεότυπα. Νέα Προοδευτική Εξωτερική και Ευρωπαϊκή Πολιτική»- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Τα Νέα Σαββατοκύριακο")
