Οι ερωτήσεις που ακολουθούν δεν είναι ενδεικτικές, είναι ορισμένες από τις πραγματικές ερωτήσεις όπως τέθηκαν από την επιτροπή στην προφορική δοκιμασία της ΣΤ’ Σειράς ΕΣΔι Δικαστικών Υπαλλήλων 2026, στους υποψηφίους της κατηγορίας ΠΕ και όχι μόνο.
Όπως θα διαπιστώσετε, δεν είναι δύσκολες, στην ουσία είναι προβλέψιμες, πολίτευμα, διάκριση εξουσιών, ατομικά δικαιώματα, βουλή, πρόεδρος της δημοκρατίας και δικαστήρια.
Όσοι παρακολουθείτε την προετοιμασία μας θα τις αναγνωρίσετε, γιατί τις έχουμε δώσει όλες σε προηγούμενες αναρτήσεις μας. Τις συγκεντρώνουμε εδώ σήμερα με σύντομες απαντήσεις, ως οδηγό για τους επόμενους υποψηφίους των επόμενων διαγωνισμών της ΕΣΔι δικαστικών υπαλλήλων.
1. Ποιο είναι το πολίτευμα της Ελλάδας; Μπορεί να αλλάξει με αναθεώρηση;
Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία. Δεν μπορεί να αλλάξει καθώς από την αναθεώρηση εξαιρούνται οι διατάξεις που καθορίζουν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος ως Προεδρευόμενης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας.
2. Τι σημαίνει διάκριση των εξουσιών; Ποιος ασκεί κάθε εξουσία;;
Η νομοθετική λειτουργία ασκείται από τη βουλή και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Η εκτελεστική από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την Κυβέρνηση. Η δικαστική από τα δικαστήρια, οι αποφάσεις τους εκτελούνται στο όνομα του Ελληνικού λαού.
3. Τι προβλέπει το άρθρο 4 του Συντάγματος;
Οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου. Οι Έλληνες και οι Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις.
4. Κατοχυρώνει το Σύνταγμα τη δωρεάν παιδεία; Σε ποιο άρθρο; Είναι δωρεάν σε όλες τις βαθμίδες; Και η ανώτατη;
Ναι, στο άρθρο 16. Όλοι οι Έλληνες έχουν δικαίωμα δωρεάν παιδείας, σε όλες τις βαθμίδες της, στα κρατικά εκπαιδευτήρια. Τα έτη υποχρεωτικής φοίτησης δεν μπορεί να είναι λιγότερα από εννέα. Η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που είναι νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση.
5. Πόσους βουλευτές έχει η βουλή; Πόσες φορές μπορεί κάποιος να εκλεγεί βουλευτής;
Ο αριθμός των βουλευτών ορίζεται με νόμο, δεν μπορεί να είναι μικρότερος από διακόσιους ούτε μεγαλύτερος από τριακόσιους. Όριο στον αριθμό των θητειών δεν προβλέπεται στα άρθρα του συντάγματος.
6. Ποιος διορίζει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον Πρωθυπουργό και τους βουλευτές;
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν διορίζεται, εκλέγεται από τη βουλή. Τον πρωθυπουργό τον διορίζει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Οι βουλευτές δεν διορίζονται, εκλέγονται με άμεση, καθολική και μυστική ψηφοφορία από τους πολίτες που έχουν εκλογικό δικαίωμα.;
7. Τι είναι οι βουλευτές Επικρατείας;
Μέρος της βουλής, όχι μεγαλύτερο από το ένα εικοστό του όλου αριθμού των βουλευτών, που εκλέγεται ενιαία σε όλη την Επικράτεια σε συνάρτηση με τη συνολική εκλογική δύναμη κάθε κόμματος στην Επικράτεια.
8. Τι σημαίνει βουλευτική ασυλία; Ισχύει αν ο βουλευτής προκαλέσει θανατηφόρο τροχαίο από αμέλεια;
Όσο διαρκεί η βουλευτική περίοδος, ο βουλευτής δεν διώκεται ούτε συλλαμβάνεται ούτε φυλακίζεται ούτε με άλλο τρόπο περιορίζεται χωρίς άδεια του Σώματος. Η άδεια δίδεται από τη βουλή υποχρεωτικά, εφόσον η αίτηση της εισαγγελικής αρχής αφορά αδίκημα που δεν συνδέεται με την άσκηση των καθηκόντων ή την πολιτική δραστηριότητα του βουλευτή. Άρα για το τροχαίο ζητείται άδεια, η οποία δίδεται υποχρεωτικά.
9. Τι σημαίνει αρχή της δεδηλωμένης; Πόσες ψήφοι χρειάζονται και πώς χάνεται η εμπιστοσύνη;
Η κυβέρνηση οφείλει να έχει την εμπιστοσύνη της βουλής. Η πρόταση εμπιστοσύνης γίνεται δεκτή με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών, που δεν επιτρέπεται να είναι κατώτερη από τα δύο πέμπτα του όλου αριθμού. Η εμπιστοσύνη χάνεται με πρόταση δυσπιστίας, που γίνεται δεκτή μόνο με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών.
10. Γίνονται εκλογές και ένα κόμμα κερδίζει 155 έδρες. Τι γίνεται την επόμενη ημέρα;
Πρωθυπουργός διορίζεται ο αρχηγός του κόμματος που διαθέτει στη βουλή την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας διορίζει τον Πρωθυπουργό και, με πρότασή του, τα λοιπά μέλη της κυβέρνησης. Μέσα σε 15 ημέρες από την ορκωμοσία του Πρωθυπουργού η κυβέρνηση ζητά ψήφο εμπιστοσύνης.
11. Από ποιους εκλέγεται ο Πρόεδρος της βουλής;
Η βουλή εκλέγει από τα μέλη της τον Πρόεδρο και τα λοιπά μέλη του Προεδρείου, σύμφωνα με τους ορισμούς τους κανονισμού.
12. Τι σημαίνει ελευθερία του Τύπου; Μπορεί μια εφημερίδα να γράφει ό,τι θέλει; Ποιος προστατεύει τον πολίτη;
Καθένας μπορεί να εκφράζει και να διαδίδει τους στοχασμούς του τηρώντας τους νόμους του κράτους. Ο τύπος είναι ελεύθερος, η λογοκρισία και κάθε άλλο προληπτικό μέτρο απαγορεύονται. Όποιος θίγεται από ανακριβές δημοσίευμα ή εκπομπή έχει δικαίωμα απάντησης και το μέσο ενημέρωσης έχει υποχρέωση πλήρους και άμεσης επανόρθωσης. Όποιος θίγεται από υβριστικό ή δυσφημιστικό δημοσίευμα ή εκπομπή έχει επίσης δικαίωμα απάντησης.
13. Τι σημαίνει θρησκευτική ελευθερία; Σε ποιο άρθρο προβλέπεται;
Στο άρθρο 13. Η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης είναι απαραβίαστη. Η απόλαυση των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων δεν εξαρτάται από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις καθενός. Κάθε γνωστή θρησκεία είναι ελεύθερη και η λατρεία της τελείται ανεμπόδιστα υπό την προστασία των νόμων. Η άσκηση της λατρείας δεν επιτρέπεται να προσβάλλει τη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη. Ο προσηλυτισμός απαγορεύεται.
14. Ποιος αναπληρώνει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας;
Ο Πρόεδρος της Βουλής, προσωρινά, όταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απουσιάζει στο εξωτερικό περισσότερο από δέκα ημέρες, αν πεθάνει, παραιτηθεί, κηρυχθεί έκπτωτος ή κωλύεται για οποιονδήποτε λόγο να ασκήσει τα καθήκοντά του. Αν δεν υπάρχει βουλή, ο Πρόεδρος της τελευταίας βουλής, άλλως η κυβέρνηση συλλογικά.
15. Τι είναι η κατάσταση πολιορκίας;
Σε περίπτωση πολέμου, επιστράτευσης εξαιτίας εξωτερικών κινδύνων ή άμεσης απειλής της εθνικής ασφάλειας, καθώς και αν εκδηλωθεί ένοπλο κίνημα για την ανατροπή του δημοκρατικού πολιτεύματος, η βουλή, με απόφασή της ύστερα από πρόταση της κυβέρνησης, θέτει σε εφαρμογή τον νόμο για την κατάσταση πολιορκίας, συνιστά εξαιρετικά δικαστήρια και αναστέλλει την ισχύ των διατάξεων του συντάγματος.
16. Μπορεί ο Υπουργός Δικαιοσύνης να παρέμβει σε δίκη, στον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου ή να ορίσει άλλον δικαστή;
Όχι. Η δικαιοσύνη απονέμεται από δικαστήρια συγκροτούμενα από τακτικούς δικαστές, που απολαμβάνουν λειτουργική και προσωπική ανεξαρτησία. Οι δικαστές υπόκεινται μόνο στο Σύνταγμα και τους νόμους. Κανείς δεν στερείται τον δικαστή που του έχει ορίσει ο νόμος.
17. Ποια είναι η βασική διαφορά πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων;
Στα πολιτικά δικαστήρια υπάγονται οι ιδιωτικές διαφορές και οι υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας. Στα τακτικά ποινικά δικαστήρια ανήκει η τιμωρία των εγκλημάτων και η λήψη των μέτρων που προβλέπουν οι ποινικοί νόμοι.
18. Ποια είναι τα ανώτατα δικαστήρια; Ποιο είναι το ανώτατο πολιτικό και ποινικό;
Το Συμβούλιο της Επικρατείας, ο Άρειος Πάγος και το Ελεγκτικό Συνέδριο. Ανώτατο πολιτικό και ποινικό δικαστήριο είναι ο Άρειος Πάγος.
19. Υπάρχει συνταγματικό δικαστήριο; Μπορούν οι δικαστές να μην εφαρμόσουν ή να ακυρώσουν αντισυνταγματικό νόμο;
Δικαστήριο με αυτό το όνομα δεν προβλέπεται. Όλα τα δικαστήρια υποχρεούνται να μην εφαρμόζουν νόμο αντίθετο προς το Σύνταγμα. Αν εκδοθούν αντίθετες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου, την αμφισβήτηση αίρει το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο. Η διάταξη που κηρύσσεται αντισυνταγματική είναι ανίσχυρη από τη δημοσίευση της απόφασης ή από τον χρόνο που ορίζει η απόφαση.
20. Ένα δικαστήριο έκρινε διάταξη αντισυνταγματική. Ένα άλλο δικαστήριο, σε άλλη πόλη, την εφαρμόζει;
Κάθε δικαστήριο υποχρεούται να μην εφαρμόζει νόμο αντίθετο προς το Σύνταγμα. Ανίσχυρη είναι για όλους η διάταξη μόνο όταν κηρυχθεί αντισυνταγματική από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο.
21. Προβλέπει το Σύνταγμα και άλλα δικαστήρια; Μπορούν να συσταθούν έκτακτα δικαστήρια;
Έκτακτα δικαστήρια και δικαστικές επιτροπές δεν επιτρέπεται να συσταθούν. Προβλέπονται δικαστήρια ανηλίκων και στρατοδικεία, ναυτοδικεία, αεροδικεία και δικαστήριο λειών, μικτά ορκωτά δικαστήρια, το ειδικό δικαστήριο για τους υπουργούς, το ειδικό δικαστήριο για τις αποδοχές των δικαστικών λειτουργών, το ειδικό δικαστήριο αγωγών κακοδικίας και το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο. Εξαιρετικά δικαστήρια συνιστώνται μόνο στην κατάσταση πολιορκίας.
22. Τι είναι η αγωγή κακοδικίας και σε ποιο δικαστήριο ασκείται;
Είναι αγωγή κατά δικαστικών λειτουργών. Δικάζεται από ειδικό δικαστήριο που συγκροτείται από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας ως Πρόεδρο και από έναν σύμβουλο της Επικρατείας, έναν αρεοπαγίτη, έναν σύμβολο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δύο τακτικούς καθηγητές νομικών μαθημάτων και δύο δικηγόρους, που ορίζονται με κλήρωση.
23. Ποιος διορίζει τους δικαστές; Τι σημαίνει ισοβιότητα;
Οι δικαστικοί λειτουργοί διορίζονται με προεδρικό διάταγμα, σύμφωνα με νόμο που ορίζει τα προσόντα και τη διαδικασία της επιλογής τους, και είναι ισόβιοι δηλαδή δεν παύονται παρά μόνο με δικαστική απόφαση.
24. Τι είναι το δημοψήφισμα και πότε μπορεί να διεξαχθεί;
Το προκηρύσσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με διάταγμα: α) για κρίσιμα εθνικά θέματα, ύστερα από απόφαση της απόλυτης πλειοψηφίας του όλου αριθμού των βουλευτών, με πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, β) για ψηφισμένα νομοσχέδια που ρυθμίζουν σοβαρό κοινωνικό ζήτημα, εκτός από τα δημοσιονομικά, εφόσον αποφασιστεί από τα τρία πέμπτα του συνόλου των βουλευτών, ύστερα από πρόταση των δύο πέμπτων.
25. Από ποιον εκλέγεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας; Πόσο διαρκεί η θητεία του; Πόσες φορές μπορεί να εκλεγεί; Ψηφίζουν τα εξωκοινοβουλευτικά μέλη της κυβέρνησης;
Εκλέγεται από τη βουλή για πέντε έτη, με ονομαστική ψηφοφορία σε ειδική συνεδρίαση. Επανεκλογή του ίδιου προσώπου επιτρέπεται μία φορά μόνο. Η εκλογή γίνεται από τη βουλή δηλαδή ψηφίζουν οι βουλευτές. Για μέλη της κυβέρνησης που δεν είναι βουλευτές δεν προβλέπεται ψήφος.
































