Σε μια προσπάθεια να διασκεδάσει τις αρνητικές εντυπώσεις που προκάλεσε η υπαναχώρησή της από το επίμαχο άρθρο 23 του νομοσχεδίου για το ιδιωτικό χρέος, η κυβέρνηση προχωρά σε δύο νέες παρεμβάσεις για την προστασία των δανειοληπτών, επιχειρώντας να μετατοπίσει το βάρος της συζήτησης από τις αντιδράσεις που προηγήθηκαν στα μέτρα ελάφρυνσης των οφειλετών. Πρόκειται για την καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% καθ' όλη τη διάρκεια των ρυθμίσεων του εξωδικαστικού μηχανισμού για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες, καθώς και για τον δεκαπλασιασμό του ανώτατου προστίμου που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), από τις 500.000 στα 5 εκατ. ευρώ.
Οι δύο τροπολογίες έρχονται στον απόηχο της συζήτησης για το άρθρο 23, το οποίο προέβλεπε ότι μια σύμβαση ρύθμισης δανείου θα μπορούσε, σε περίπτωση αθέτησης των συμφωνημένων όρων, να χρησιμοποιηθεί ως εκτελεστός τίτλος, επιτρέποντας την έναρξη διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης χωρίς να απαιτείται προηγουμένως η έκδοση διαταγής πληρωμής. Με άλλα λόγια, το ίδιο έγγραφο που υπέγραφε ένας δανειολήπτης για να διευθετήσει το χρέος του θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για αναγκαστικά μέτρα εναντίον του, εφόσον αδυνατούσε στη συνέχεια να τηρήσει τη συμφωνία.
Η πρώτη κυβερνητική παρέμβαση προβλέπει σταθερό ετήσιο επιτόκιο 3% για το σύνολο της διάρκειας των συμβάσεων αναδιάρθρωσης που συνάπτονται μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού και αφορούν ευάλωτους οφειλέτες με σχετική βεβαίωση, καθώς και επιλέξιμους οφειλέτες, κατηγορία στην οποία, σύμφωνα με την κυβέρνηση, περιλαμβάνεται και σημαντικό τμήμα της μεσαίας τάξης. Το επιτόκιο θα εφαρμόζεται ανεξάρτητα από την ύπαρξη εμπράγματων εξασφαλίσεων και θα αποτελεί υποχρεωτικό όρο της σύμβασης. Σήμερα, για τις εξασφαλισμένες απαιτήσεις προβλέπεται επιτόκιο 3% κατά την πρώτη τριετία και στη συνέχεια κυμαινόμενο επιτόκιο Euribor τριμήνου προσαυξημένο κατά 2,5 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ για τις ανεξασφάλιστες απαιτήσεις το αρχικό επιτόκιο είναι 4% και ακολούθως διαμορφώνεται σε Euribor τριμήνου συν 3 μονάδες. Με βάση Euribor 2,67%, τα αντίστοιχα επιτόκια μετά την τριετία θα έφταναν περίπου στο 5,17% και στο 5,67%. Η νέα πρόβλεψη, που θα ισχύει για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026, αποσκοπεί στη συγκράτηση των μηνιαίων δόσεων και στη μείωση του συνολικού κόστους αποπληρωμής.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα παραδείγματα της κυβερνητικής τροπολογίας, για εξασφαλισμένη οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, η μηνιαία δόση των 554,60 ευρώ θα αυξανόταν μετά την πρώτη τριετία στα 653,50 ευρώ, ενώ με το σταθερό επιτόκιο θα παραμένει αμετάβλητη, προσφέροντας υπολογιζόμενο συνολικό όφελος περίπου 20.200 ευρώ. Για αντίστοιχη ανεξασφάλιστη οφειλή, η δόση που σήμερα ξεκινά από τα 605,98 ευρώ και στη συνέχεια θα μπορούσε να αυξηθεί στα 685,56 ευρώ, περιορίζεται στα 554,60 ευρώ, με εκτιμώμενο όφελος 28.600 ευρώ.
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την αυστηροποίηση των κυρώσεων στους servicers, με αύξηση του ανώτατου προστίμου στα 5 εκατ. ευρώ για παραβάσεις που σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με την προστασία των δικαιωμάτων των δανειοληπτών, τη διαχείριση παραπόνων, την προστασία προσωπικών δεδομένων και την τήρηση των εποπτικών υποχρεώσεων. Τέλος, προβλέπονται ξεχωριστά πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη για συγκεκριμένες παράνομες πρακτικές είσπραξης. Παρά τη θετική οικονομική επίδραση που μπορεί να έχουν οι νέες ρυθμίσεις, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η αποτελεσματική εφαρμογή τους, καθώς και το κατά πόσο η αυστηροποίηση των κυρώσεων θα συνοδευτεί από ουσιαστικούς ελέγχους στην αγορά διαχείρισης κόκκινων δανείων.
