Νέες δυνατότητες ρύθμισης των κόκκινων δανείων, προστασία της κύριας κατοικίας και αυστηρές προθεσμίες για τράπεζες και servicers προβλέπει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Οι οφειλέτες θα μπορούν να ζητούν επανεκκίνηση της διαδικασίας ρύθμισης ακόμη και αν έχουν κινηθεί μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, ενώ προβλέπεται πάγωμα τόκων και αναστολή διαδικασιών σε περίπτωση καθυστέρησης του πιστωτή.
Το Dnews.gr χαρτογράφει μέσα από ερωτήσεις και απαντήσεις τι αλλάζει για τους πλειστηριασμούς, ποιες είναι οι προθεσμίες και ποιοι μπορούν να αξιοποιήσουν τις νέες διατάξεις:
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
1. Ποιοι οφειλέτες μπορούν να ενταχθούν στη νέα διαδικασία ρύθμισης;
Η νέα διαδικασία αφορά φυσικά πρόσωπα και επιλέξιμες επιχειρήσεις με οφειλές προς τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), πιστωτικά ιδρύματα υπό ειδική εκκαθάριση και υποκαταστήματα αλλοδαπών τραπεζών. Εξαιρούνται, μεταξύ άλλων, οι μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις, τα κοινοπρακτικά δάνεια και συγκεκριμένες υποθέσεις στις οποίες έχει ήδη εφαρμοστεί η ειδική διαδικασία πρότασης ρύθμισης πριν από πλειστηριασμό.
2. Μπορεί να ζητήσει ρύθμιση κάποιος που κινδυνεύει με πλειστηριασμό;
Ναι. Ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλει αίτηση ακόμη και όταν έχει ξεκινήσει διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί πλειστηριασμός που κατέληξε σε κατακύρωση. Η δυνατότητα αφορά και παλαιές υποθέσεις στις οποίες οι προηγούμενες προσπάθειες ρύθμισης, μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας, δεν είχαν αποτέλεσμα.
3. Προστατεύεται η κύρια κατοικία από τον πλειστηριασμό;
Από την υποβολή πλήρους αίτησης και όσο διαρκεί η διαπραγμάτευση, ο πιστωτής δεν μπορεί να επισπεύσει αναγκαστική εκτέλεση επί της κύριας κατοικίας. Παράλληλα, απαγορεύεται η λήψη ασφαλιστικών μέτρων, η εγγραφή υποθήκης και η μετατροπή προσημείωσης σε υποθήκη. Ωστόσο, υπάρχει σημαντική εξαίρεση: εάν η αίτηση κατατεθεί μέσα στο τελευταίο τρίμηνο πριν από προγραμματισμένο πλειστηριασμό, δεν αναστέλλεται η διαδικασία.
4. Πότε ενημερώνεται ο οφειλέτης και πόσο χρόνο έχει για να υποβάλει αίτηση;
Για δάνεια που παρουσιάζουν καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών, ο πιστωτής υποχρεούται να ενημερώσει τον οφειλέτη, το αργότερο εντός 60 ημερών, για τη δυνατότητα ένταξης στη νέα διαδικασία. Από την ενημέρωση, ο ενδιαφερόμενος διαθέτει δύο μήνες για να υποβάλει αίτηση, συνοδευόμενη από τα απαραίτητα οικονομικά στοιχεία και πληροφορίες για την περιουσιακή του κατάσταση.
5. Πόσο χρόνο έχει ο servicer για να απαντήσει στην αίτηση;
Η τράπεζα ή ο servicer οφείλει να απαντήσει μέσα σε τρεις μήνες από την υποβολή πλήρους φακέλου. Η απάντηση πρέπει να περιλαμβάνει είτε τεκμηριωμένη και βιώσιμη πρόταση ρύθμισης είτε αιτιολογημένη απόρριψη. Ο πιστωτής μπορεί να προτείνει έως δύο εναλλακτικές λύσεις, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική δυνατότητα και την περιουσία του οφειλέτη.
6. Τι συμβαίνει εάν ο πιστωτής δεν απαντήσει μέσα στο τρίμηνο;
Εάν παρέλθει η τρίμηνη προθεσμία χωρίς απάντηση, η αίτηση χαρακτηρίζεται αυτομάτως εκπρόθεσμη στην ψηφιακή πλατφόρμα. Από εκείνη τη στιγμή παγώνουν ο εκτοκισμός και η κεφαλαιοποίηση τόκων μέχρι να απαντήσει ο πιστωτής. Παράλληλα, απαγορεύεται η έναρξη νέων μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης και η συνέχιση εκκρεμών διαδικασιών. Η παράβαση γνωστοποιείται αυτομάτως στην Τράπεζα της Ελλάδος.
7. Τι ρύθμιση μπορεί να προταθεί και πόσο χρόνο έχει ο οφειλέτης να αποφασίσει;
Η πρόταση μπορεί να προβλέπει προκαταβολή έως 15% του κεφαλαίου, η οποία μπορεί να μειωθεί ή να μη ζητηθεί καθόλου σε περιπτώσεις σοβαρής οικονομικής δυσχέρειας, προβλημάτων υγείας ή ειδικών κοινωνικών συνθηκών. Ο οφειλέτης διαθέτει έναν μήνα για να αποδεχθεί, να απορρίψει ή να καταθέσει αιτιολογημένη αντιπρόταση. Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, μπορεί να εξεταστεί οριστική διευθέτηση, ακόμη και μέσω μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων, αποκλειστικά με τη συναίνεσή του.
8. Πόσο διαρκεί συνολικά η διαδικασία και τι αλλάζει για τους πλειστηριασμούς;
Η συνολική διαδικασία ρύθμισης δεν μπορεί να ξεπερνά τους έξι μήνες. Όλες οι ενέργειες θα καταγράφονται σε ειδική ψηφιακή πλατφόρμα, ώστε να ελέγχονται οι προθεσμίες και η συμμόρφωση των πιστωτών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών της αγοράς, οι νέες ρυθμίσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε άτυπο μορατόριουμ σημαντικού αριθμού πλειστηριασμών, από την αναμενόμενη ενεργοποίηση του νόμου τον Φεβρουάριο έως και το καλοκαίρι του 2027.
