Αυτή η κατηγορία λέγεται εξάρτηση χαρακτηριστικού (feature dependency) και ο βασικός μηχανισμός της είναι ότι η τιμή του ενός χαρακτηριστικού καθορίζεται από την τιμή του άλλου, συχνά μέσω πρόσθεσης, αφαίρεσης ή πολλαπλασιασμού των δύο μετρήσιμων ποσοτήτων. Η δυσκολία που δημιουργεί αυτή η κατηγορία δεν είναι υπολογιστική αλλά αντιληπτική: ο υποψήφιος συνηθίζει να ψάχνει μια ενιαία, γραμμική ακολουθία και χρειάζεται χρόνο για να συνειδητοποιήσει ότι στην πραγματικότητα παρακολουθεί δύο παράλληλα «κανάλια» πληροφορίας που πρέπει πρώτα να μετρηθούν ξεχωριστά και μετά να συσχετιστούν.
Παράδειγμα ερώτησης: Αναγνωρίστε το μοτίβο τόσο για το σχήμα όσο και για τις κουκκίδες και τη σχέση μεταξύ τους:
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η μεγαλύτερη παγίδα σε ασκήσεις εξάρτησης χαρακτηριστικών είναι η βιαστική εστίαση σε μία μόνο προφανή μεταβολή (π.χ. απλή διαδοχή πλευρών 3, 4, 5, 6, ? 7), η οποία οδηγεί συχνά σε επιλογές παραπλανητικές. Οι σχεδιαστές των θεμάτων τοποθετούν σκόπιμα επιλογές που ικανοποιούν το γεωμετρικό σχήμα αλλά παραβιάζουν τον αριθμητικό κανόνα του δευτερεύοντος στοιχείου (όπως λανθασμένο πλήθος κουκκίδων ή αντίστροφη φορά). Ο υποψήφιος οφείλει να μην επιλέγει απάντηση προτού επιβεβαιώσει ότι το υποψήφιο πλαίσιο πληροί ταυτόχρονα και τους δύο κανόνες: τη γεωμετρική ακολουθία του φορέα και την ακριβή μαθηματική συνάρτηση του εξαρτημένου στοιχείου.
Ας πάμε να δούμε τρία (3) ερωτήματα επαγωγικής συλλογιστικής εξάρτησης χαρακτηριστικών προκειμένου να κατανοήσουμε καλύτερα τις σχέσεις που προκύπτουν:
Ερώτημα 1ο
Ποιο από τα σχήματα Α έως Ε αντικαθιστά το ερωτηματικό και συνεχίζει τη σειρά;
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Η λογική πίσω από αυτή την ακολουθία δεν είναι μια γραμμική εξέλιξη αλλά μια σχέση εξάρτησης ανάμεσα σε δύο χαρακτηριστικά: τον αριθμό πλευρών του σχήματος και τον αριθμό κουκκίδων που το συνοδεύουν. Παρατηρώντας τα τρία πρώτα σχήματα, το τρίγωνο έχει 3 πλευρές (μονός αριθμός) και συνοδεύεται από 4 κουκκίδες, το τετράγωνο έχει 4 πλευρές (ζυγός αριθμός) και συνοδεύεται από 3 κουκκίδες, ενώ το πεντάγωνο έχει 5 πλευρές (μονός αριθμός) και συνοδεύεται από 6 κουκκίδες. Ο κανόνας που προκύπτει είναι ότι όταν ο αριθμός πλευρών είναι μονός, ο αριθμός κουκκίδων ισούται με τις πλευρές συν ένα, ενώ όταν ο αριθμός πλευρών είναι ζυγός, ο αριθμός κουκκίδων ισούται με τις πλευρές μείον ένα. Το τέταρτο σχήμα είναι εξάγωνο, δηλαδή έχει 6 πλευρές, άρα ζυγό αριθμό, οπότε σύμφωνα με τον κανόνα πρέπει να συνοδεύεται από 6 μείον 1, δηλαδή 5 κουκκίδες. Αυτό ακριβώς δείχνει η επιλογή Δ. Οι υπόλοιπες επιλογές παραβιάζουν είτε τον κανόνα των κουκκίδων διατηρώντας το σωστό σχήμα (η Α έχει 6 κουκκίδες αντί για 5, Γ έχει 4 αντί για 5), είτε αλλάζουν εντελώς το σχήμα παρότι έχουν τον σωστό αριθμό κουκκίδων (η Β είναι πεντάγωνο και η Ε επτάγωνο, ενώ το ζητούμενο σχήμα πρέπει να παραμείνει εξάγωνο, αφού καμία πληροφορία στην ακολουθία δεν υποδεικνύει αλλαγή τύπου σχήματος).
Ερώτημα 2ο
Ποιο από τα σχήματα Α έως Ε αντικαθιστά το ερωτηματικό και συνεχίζει τη σειρά;
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Το εσωτερικό σχήμα παραμένει σταθερό ως τρίγωνο σε όλη την ακολουθία, ενώ το εξωτερικό κερδίζει μία πλευρά κάθε φορά, από επτάγωνο σε οκτάγωνο και έπειτα σε εννεάγωνο. Ο αριθμός κουκκίδων προκύπτει από την αφαίρεση του αριθμού πλευρών του εσωτερικού από το εξωτερικό σχήμα, οπότε δύο, τρεις και τέσσερις κουκκίδες αντιστοιχούν στις τρεις πρώτες εικόνες. Στο άγνωστο στοιχείο το εξωτερικό σχήμα πρέπει να έχει προχωρήσει σε δεκάγωνο, οπότε η αφαίρεση δίνει δέκα μείον 3, δηλαδή πέντε κουκκίδες, ακριβώς όπως δείχνει η επιλογή Γ. Η Α έχει τα σωστά σχήματα αλλά λιγότερες κουκκίδες απ’ όσες χρειάζεται, η Β αλλάζει λανθασμένα το εσωτερικό σχήμα σε τετράγωνο ενώ αυτό έπρεπε να μείνει τρίγωνο, η Δ διατηρεί εσφαλμένα το εξωτερικό σχήμα στο προηγούμενο στάδιο αντί να προχωρήσει, και η Ε έχει τα σωστά σχήματα αλλά περισσότερες κουκκίδες απ’ όσες χρειάζεται.
Ερώτημα 3ο
Ποιο από τα σχήματα Α έως Ε αντικαθιστά το ερωτηματικό και συνεχίζει τη σειρά;
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Το εξωτερικό σχήμα παραμένει σταθερό ως οκτάγωνο σε όλη την ακολουθία, ενώ το εσωτερικό χάνει μία πλευρά κάθε φορά και έτσι φτάνει στο τετράγωνο, η διαφορά πλευρών ανάμεσα στα δύο σχήματα πολλαπλασιαζόμενη επί δύο δίνει τον αριθμό κουκκίδων, οπότε η διαφορά τεσσάρων πλευρών στο τελευταίο ζευγάρι αντιστοιχεί σε οκτώ κουκκίδες, ακριβώς όπως δείχνει η επιλογή Ε.
