Προϊστάμενοι Δημοσίου μέσω ΑΣΕΠ: Τι ισχύει σήμερα και τι είναι ακόμη σχέδιο

Το ισχύον πλαίσιο για τις θέσεις ευθύνης βασίζεται στα άρθρα 84-86 του Υπαλληλικού Κώδικα (ν. 3528/2007), όπως έχουν τροποποιηθεί διαδοχικά από τους ν.4275/2014, ν.4369/2016 και κυρίως τον ν.4940/2022 (κωδικοποιημένος πλέον με τον πρόσφατο ν.5270/2026).

Στο σημερινό σύστημα οι θέσεις ευθύνης (Γενικών Διευθυντών, Διευθυντών, Τμηματαρχών) πληρώνονται μέσω Συμβουλίων Επιλογής Προϊσταμένων (Σ.Ε.Π.) ή Υπηρεσιακών Συμβουλίων, ανάλογα με τη βαθμίδα. Η μοριοδότηση των υποψηφίων γίνεται βάσει τριών ομάδων κριτηρίων του άρθρου 85: επαγγελματική εμπειρία και άσκηση καθηκόντων ευθύνης, επιμόρφωση/τυπικά προσόντα, και αξιολόγηση/δομημένη συνέντευξη.

Ο ν.4940/2022 εισήγαγε επιπλέον τη σύνταξη Περιγράμματος Θέσης Εργασίας (ΠΘΕ) για κάθε θέση ευθύνης, ώστε να είναι εκ των προτέρων καθορισμένα τα απαιτούμενα προσόντα, καθώς και σύστημα στοχοθεσίας και αξιολόγησης συνδεδεμένο με τη διεκδίκηση τέτοιων θέσεων. Οι Γενικοί Γραμματείς και ανώτατα διοικητικά στελέχη διέπονται από τον ν. 4622/2019 (Επιτελικό Κράτος).

Το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΣ παρουσιάστηκε στις 26/1/2026 από τον Υπουργό και την Υφυπουργό και δεν έχει κατατεθεί ακόμα επίσημα προς δημόσια διαβούλευση ενώ παράλληλα έχει διευρυνθεί σε σχέση με τον Ιανουάριο, τώρα μιλάμε για ευρύτερη μεταρρύθμιση του Υπαλληλικού Κώδικα με νέο Ενιαίο Βαθμολόγιο 7 επιπέδων (Ζ-Α), προαγωγές συνδεδεμένες με αξιολόγηση και 9 δεξιότητες αντί αρχαιότητας, γραπτή ηλεκτρονική εξέταση ΑΣΕΠ ανά 4 χρόνια για τις θέσεις ευθύνης, ηλεκτρονικό μητρώο υποψηφίων στο ΑΣΕΠ και στόχο μείωσης του χρόνου τοποθέτησης προϊσταμένων από 12 + μήνες σε 6. Επομένως, βρισκόμαστε σε στάδιο αμέσως πριν τη διαβούλευση και όχι για ψηφισμένο νόμο.

Το ίδιο νομοσχέδιο θα αλλάζει και τον τρόπο εισαγωγής στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΣΔΔΑ). Ο Υπουργός Εσωτερικών έχει εκφράσει στόχο ο νόμος να εφαρμοστεί εντός του 2026, κάτι που θα σήμαινε πρώτες εξετάσεις μέσα στο έτος. Αυτό όμως είναι πολιτικός στόχος, όχι δέσμευση με ορισμένη ημερομηνία. Η νομοθετική διαδικασία (κατάθεση, διαβούλευση, ψήφιση, έκδοση προεδρικών διαταγμάτων εφαρμογής) απαιτεί συνήθως μήνες, και το σχέδιο όπως αναφέρθηκε παραπάνω δεν έχει καν τεθεί ακόμη σε δημόσια διαβούλευση.

Δεν υπάρχει ακόμη επίσημη ανακοίνωση εξεταστέας ύλης από το ΥΠΕΣ και δεν θα μπορούσε να υπάρχει, αφού το ίδιο το νομοσχέδιο δεν έχει καν κατατεθεί στη βουλή. Η εξεταστέα ύλη καθορίζεται κανονικά με προκήρυξη του ΑΣΕΠ, η οποία δεν μπορεί να εκδοθεί πριν ψηφιστεί ο νόμος.

Αυτό που υπάρχει μέχρι στιγμής είναι μόνο γενικές περιγραφές σε δηλώσεις στελεχών του ΥΠΕΣ και σε δημοσιεύματα ότι η γραπτή ηλεκτρονική εξέταση θα περιλαμβάνει τρία σκέλη (ήτοι γνωστικές ερωτήσεις σε βασικά αντικείμενα της διοίκησης π.χ. υπαλληλικός κώδικας και δημόσιες συμβάσεις, τεστ δεξιοτήτων π.χ. επαγωγικός και παραγωγικός συλλογισμός και αξιολόγηση εργασιακής αποτελεσματικότητας/διαχείρισης σεναρίων. Καμία επίσημη λίστα κεφαλαίων ή θεματικών ενοτήτων δεν έχει δημοσιευθεί.

Παρακάτω σας δίνουμε ένα δείγμα ενδεικτικών ερωτήσεων, βασισμένο στις δηλώσεις για το γνωστικό κομμάτι των εξετάσεων, απλώς για να ξεσκονίσουμε λίγο τις γνώσεις μας (δεν αποτελούν επίσημη ύλη του ΑΣΕΠ):

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:

1. Με ποιον νόμο κυρώθηκε ο Υπαλληλικός Κώδικας;

Α) ν.2683/1999

Β) ν.3528/2007

Γ) ν.4270/2014

Δ) ν.4940/2022

2. Ποιος είναι ο βασικός νόμος για τις δημόσιες συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών;

Α) ν.4412/2016

Β) ν.4270/2014

Γ) ν.3852/2010

Δ) ν.4622/2019

3. Ποιο όργανο επιβάλλει πειθαρχικές ποινές σε δημοσίους υπαλλήλους;

Α) Το ΑΣΕΠ

Β) Το Πειθαρχικό Συμβούλιο

Γ) Το Ελεγκτικό Συνέδριο

Δ) Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας

4. Ποια αρχή εξετάζει προδικαστικές προσφυγές σε δημόσιες συμβάσεις;

Α) ΑΕΠΠ

Β) ΕΑΑΔΗΣΥ

Γ) ΣτΕ

Δ) ΕλΣυν

5. Θέσεις ευθύνης στο Δημόσιο διέπονται κυρίως από τα άρθρα:

Α) 84-86 ΥΚ

Β) 103-105 Συντάγματος

Γ) 1-5 ν.4412/2016

Δ) 20-25 ν.4622/2019

6. Το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων είναι γνωστό με το ακρωνύμιο:

Α) ΕΣΗΔΗΣ

Β) ΚΗΜΔΗΣ

Γ) ΟΠΣ

Δ) ΓΕΜΗ

7. Η μονιμοποίηση δόκιμου δημοσίου υπαλλήλου πραγματοποιείται, κατ’ αρχήν, μετά από δοκιμαστική υπηρεσία διάρκειας:

Α) 6 μηνών

Β) 1 έτους

Γ) 2 ετών

Δ) 3 ετών

8. Ως κριτήριο ανάθεσης δημόσιας σύμβασης, ο ν.4412/2016 προβλέπει κατά κύριο λόγο:

Α) τη χαμηλότερη τιμή αποκλειστικά

Β) την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά

Γ) την κλήρωση μεταξύ των συμμετεχόντων

Δ) την αρχαιότητα του οικονομικού φορέα

9. Ο δημόσιος υπάλληλος απαγορεύεται καταρχήν να ασκεί:

Α) διδακτικό έργο σε ΑΕΙ

Β) οποιαδήποτε άλλη έμμισθη εργασία ή έργο με σχέση εξαρτημένης εργασίας

Γ) εθελοντική εργασία

Δ) συγγραφικό έργο

10. Η επιτροπή διενέργειας διαγωνισμού δημόσιας σύμβασης συγκροτείται:

Α) με απόφαση του ΑΣΕΠ

Β) με απόφαση της αναθέτουσας αρχής

Γ) με απόφαση της ΕΑΑΔΗΣΥ

Δ) αυτοδίκαια εκ του νόμου

11. Ποια είναι η ελαφρύτερη πειθαρχική ποινή που προβλέπει ο Υπαλληλικός Κώδικας;

Α) Οριστική παύση

Β) Υποβιβασμός

Γ) Έγγραφη επίπληξη

Δ) Πρόστιμο

12. Η εγγύηση συμμετοχής σε διαγωνισμό δημόσιας σύμβασης, όταν απαιτείται, δεν μπορεί να υπερβαίνει ποσοστό επί της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης ίσο με:

Α) 1%

Β) 2%

Γ) 5%

Δ) 10%

13. Η κανονική άδεια του δημοσίου υπαλλήλου καθορίζεται κατά κύριο λόγο με βάση:

Α) αποκλειστικά τον βαθμό του

Β) τα έτη υπηρεσίας του

Γ) τον τόπο κατοικίας του

Δ) τον αριθμό των τέκνων του

14. Η σύμβαση που ανατίθεται χωρίς προηγούμενη δημοσίευσης προκήρυξης, σε εξαιρετικές και περιοριστικά προβλεπόμενες περιπτώσεις, ονομάζεται:

Α) ανοιχτή διαδικασία

Β) κλειστή διαδικασία

Γ) διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση

Δ) ανταγωνιστικός διάλογος

15. Η άδεια άνευ αποδοχών του δημοσίου υπαλλήλου, ως γενικός κανόνας, χορηγείται:

Α) υποχρεωτικά όποτε ζητηθεί

Β) κατά την κρίση της υπηρεσίας, εφόσον δεν διαταράσσεται η λειτουργία της

Γ) μόνο σε υπαλλήλους ΙΔΑΧ

Δ) ποτέ δεν προβλέπεται

16. Το Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ) αποσκοπεί κυρίως στη:

Α) διεξαγωγή ηλεκτρονικών κυρώσεων

Β) συγκέντρωση και δημοσιότητα στοιχείων δημοσίων συμβάσεων

Γ) καταβολή αμοιβών σε δημοσίους υπαλλήλους

Δ) πειθαρχικό έλεγχο αναθετουσών αρχών

17. Δημόσιος υπάλληλος που απουσιάζει αδικαιολόγητα από τα καθήκοντά του για χρονικό διάστημα που προβλέπει ο Υπαλληλικός Κώδικας θεωρείται ότι:

Α) έχει λάβει κανονική άδεια

Β) παραιτήθηκε αυτοδικαίως

Γ) τιμωρείται μόνο με πρόστιμο

Δ) δεν υφίσταται καμία συνέπεια

18. Ο ανταγωνιστικός διάλογος στις δημόσιες συμβάσεις χρησιμοποιείται συνήθως όταν:

Α) πρόκειται για απλή προμήθεια αναλωσίμων

Β) η αναθέτουσα αρχή δεν είναι σε θέση να προσδιορίσει εκ των προτέρων τα τεχνικά μέσα που ικανοποιούν τις ανάγκες της

Γ) η αξία της σύμβασης είναι κάτω των ορίων

Δ) πρόκειται πάντα για συμβάσεις έργου κάτω των 60.000 ευρώ

19. Το ανώτατο, δεύτερου βαθμού, πειθαρχικό όργανο για τους δημοσίους υπαλλήλους είναι:

Α) το Πρωτοβάθμιο Πειθαρχικό Συμβούλιο

Β) το Δευτεροβάθμιο Πειθαρχικό Συμβούλιο

Γ) το ΑΣΕΠ

Δ) το Ελεγκτικό Συνέδριο

20. Η ελάχιστη προθεσμία παραλαβής προσφορών σε ανοιχτή διαδικασία άνω των ορίων ανέρχεται, κατά κανόνα, σε:

Α) 10 ημέρες

Β) 15 ημέρες

Γ) 35 ημέρες

Δ) 60 ημέρες

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ:

1. Με ποιον νόμο κυρώθηκε ο Υπαλληλικός Κώδικας;

Β) ν.3528/2007

2. Ποιος είναι ο βασικός νόμος για τις δημόσιες συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών;

Α) ν.4412/2016

3. Ποιο συλλογικό όργανο είναι αρμόδιο για την επιβολή πειθαρχικών ποινών;

Β) Το Πειθαρχικό Συμβούλιο

4. Ποια αρχή εξετάζει προδικαστικές προσφυγές σε δημόσιες συμβάσεις;

Β) ΕΑΔΗΣΥ

5. Θέσεις ευθύνης στο Δημόσιο διέπονται κυρίως από τα άρθρα:

Α) 84-86 ΥΚ

6. Το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων είναι γνωστό με το ακρωνύμιο:

Α) ΕΣΗΔΗΣ

7. Η μονιμοποίηση δόκιμου δημοσίου υπαλλήλου πραγματοποιείται, κατ’ αρχήν, μετά από δοκιμαστική υπηρεσία διάρκειας:

Γ) 2 ετών

8. Ως κριτήριο ανάθεσης δημόσιας σύμβασης, ο ν.4412/2016 προβλέπει κατά κύριο λόγο:

Β) την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά

9. Ο δημόσιος υπάλληλος απαγορεύεται καταρχήν να ασκεί:

Β) οποιαδήποτε άλλη έμμισθη εργασία ή έργο με σχέση εξαρτημένης εργασίας

10. Η επιτροπή διενέργειας διαγωνισμού δημόσιας σύμβασης συγκροτείται:

Β) με απόφαση της αναθέτουσας αρχής

11. Ποια είναι η ελαφρύτερη πειθαρχική ποινή που προβλέπει ο Υπαλληλικός Κώδικας;

Γ) Έγγραφη επίπληξη

12. Η εγγύηση συμμετοχής σε διαγωνισμό δημόσιας σύμβασης, όταν απαιτείται, δεν μπορεί να υπερβαίνει ποσοστό επί της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης ίσο με:

Β) 2%

13. Η κανονική άδεια του δημοσίου υπαλλήλου καθορίζεται κατά κύριο λόγο με βάση:

Β) τα έτη υπηρεσίας του

14. Η σύμβαση που ανατίθεται χωρίς προηγούμενη δημοσίευσης προκήρυξης, σε εξαιρετικές και περιοριστικά προβλεπόμενες περιπτώσεις, ονομάζεται:

Γ) διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση

15. Η άδεια άνευ αποδοχών του δημοσίου υπαλλήλου, ως γενικός κανόνας, χορηγείται:

Β) κατά την κρίση της υπηρεσίας, εφόσον δεν διαταράσσεται η λειτουργία της

16. Το Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ) αποσκοπεί κυρίως στη:

Β) συγκέντρωση και δημοσιότητα στοιχείων δημοσίων συμβάσεων

17. Δημόσιος υπάλληλος που απουσιάζει αδικαιολόγητα από τα καθήκοντά του για χρονικό διάστημα που προβλέπει ο Υπαλληλικός Κώδικας θεωρείται ότι:

Β) παραιτήθηκε αυτοδικαίως

18. Ο ανταγωνιστικός διάλογος στις δημόσιες συμβάσεις χρησιμοποιείται συνήθως όταν:

Β) η αναθέτουσα αρχή δεν είναι σε θέση να προσδιορίσει εκ των προτέρων τα τεχνικά μέσα που ικανοποιούν τις ανάγκες της

19. Το ανώτατο, δεύτερου βαθμού, πειθαρχικό όργανο για τους δημοσίους υπαλλήλους είναι:

Β) το Δευτεροβάθμιο Πειθαρχικό Συμβούλιο

20. Η ελάχιστη προθεσμία παραλαβής προσφορών σε ανοιχτή διαδικασία άνω των ορίων ανέρχεται, κατά κανόνα, σε:

Γ) 35 ημέρες