Το 2026 φαίνεται πως είναι το έτος τής πιο μαζικής φυγής στη συνταξιοδότηση για εκατοντάδες χιλιάδες ασφαλισμένους. Ειδικότερα, σύμφωνα με τη δημοσιευθείσα «Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων» του Πληροφοριακού Συστήματος του e-ΕΦΚΑ «ΑΤΛΑΣ» για τον Μάιο 2026 και με αξιόπιστα στοιχεία για τον Ιούνιο και τον Ιούλιο 2026 που δεν έχουν επισήμως ανακοινωθεί και δημοσιεύει η ΕΝΥΠΕΚΚ του Αλέξη Μητρόπουλου, οι νέες αιτήσεις για σύνταξη ανέρχονται σε 17.860, σε 17.600 και σε 19.000 αντίστοιχα. Από την αρχή δηλαδή τού τρέχοντος έτους οι αιτήσεις επταμήνου φτάνουν αθροιστικά τις 129.298 νέες αιτήσεις, που αποτελεί ρεκόρ από ιδρύσεως του ΕΦΚΑ (2017).
Στον Πίνακα που ακολουθεί παρατίθεται ο αριθμός νέων αιτήσεων συνταξιοδότησης, σύμφωνα με τα αδιαμφισβήτητα στοιχεία του ΕΦΚΑ, κατά τους πρώτους επτά (7) μήνες του 2026.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η ΕΝΥΠΕΚΚ καλεί την κυβέρνηση να καταργήσει όλες τις ισχύουσες διατάξεις για αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης (μνημονιακή «ρήτρα προσδοκίμου» του α’ και του γ’ Μνημονίου).
Το νέο κύμα μαζικής φυγής στη σύνταξη
Νέο κύμα μαζικής φυγής στη σύνταξη φαίνεται και για το 2026, με χιλιάδες ασφαλισμένους να επιλέγουν την έξοδο από την εργασία υπό τον φόβο αλλαγών στο ασφαλιστικό σύστημα και κυρίως υπό το φόβο της αύξηση στα όρια ηλικίας.
Σε μία από τις πιο απαιτητικές περιόδους της τελευταίας δεκαετίας φαίνεται να εισέρχεται το ασφαλιστικό σύστημα, καθώς η εκρηκτική αύξηση των αιτήσεων συνταξιοδότησης συνδυάζεται πλέον με τη διεύρυνση των ανισοτήτων ανάμεσα στους νέους συνταξιούχους του Δημοσίου και εκείνους του ιδιωτικού τομέα. Τα τελευταία στοιχεία από τα πληροφοριακά συστήματα «ΑΤΛΑΣ» και «Ήλιος» αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που προκαλεί έντονο προβληματισμό τόσο για τη λειτουργική αντοχή του e-ΕΦΚΑ όσο και για τη συνοχή του ίδιου του ασφαλιστικού μοντέλου.
Φόβος για αλλαγές στα όρια ηλικίας
Στελέχη της κοινωνικής ασφάλισης αποδίδουν τη μαζική φυγή εργαζομένων κυρίως στην αβεβαιότητα που επικρατεί γύρω από το μέλλον του ασφαλιστικού συστήματος. Πολλοί ασφαλισμένοι επιδιώκουν να κατοχυρώσουν άμεσα τα συνταξιοδοτικά τους δικαιώματα, φοβούμενοι ενδεχόμενες αλλαγές στα όρια ηλικίας, στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων ή στις προϋποθέσεις εξόδου. Η εικόνα αυτή ενισχύεται ιδιαίτερα σε κατηγορίες εργαζομένων που βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση δικαιώματος και επιλέγουν να αποχωρήσουν πριν υπάρξουν νέες μεταβολές στο πλαίσιο.
Την ίδια ώρα, τα στοιχεία της έκθεσης «Ήλιος» αποκαλύπτουν ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα: τη διεύρυνση του χάσματος ανάμεσα στις νέες συντάξεις του Δημοσίου και εκείνες του ιδιωτικού τομέα. Τον Μάρτιο του 2026 η μέση νέα κύρια σύνταξη γήρατος για τους συνταξιούχους που προέρχονται από το Δημόσιο διαμορφώθηκε στα 1.420 ευρώ μικτά, ενώ για τους ασφαλισμένους των ταμείων του ιδιωτικού τομέα περιορίστηκε στα 930 ευρώ μικτά.
Η διαφορά των σχεδόν 500 ευρώ τον μήνα αναδεικνύει τις έντονες ανισότητες που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα. Ουσιαστικά, οι νέοι συνταξιούχοι του Δημοσίου λαμβάνουν κατά περίπου 52% υψηλότερες αποδοχές σε σχέση με τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα, παρότι και οι δύο κατηγορίες έχουν καταβάλει εισφορές επί δεκαετίες.
Σύμφωνα με επιστημονική έρευνα της ΕΝΥΠΕΚΚ, οι πέντε (5) βασικές αιτίες που οδηγούν τους περισσότερους εργαζόμενους να επιλέξουν τη συνταξιοδότηση είναι οι εξής:
1.Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2027 που άνοιξε και συντηρείται με ευθύνη της κυβέρνησης. Η «ρήτρα προσδοκίμου» ή «ρήτρα Τσίπρα», που προβλέπει ο πρωτομνημονιακός ν. 3863/2010 και επαναθεσπίστηκε και θωρακίστηκε με το γ’ Μνημόνιο (ν. 4336/2015) και τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016), αποτελεί μόνιμη απειλή για τους ασφαλισμένους τα επόμενα χρόνια.
Πρόσφατα διαβάσαμε σε φιλοκυβερνητικά έντυπα ότι η νέα αύξηση των ορίων ηλικίας θα μετατεθεί για το 2030, χωρίς όμως να έχει εξαγγελθεί επισήμως κάτι σχετικό (ότι δεν θα γίνει το 2027) από την πλευρά τής κυβέρνησης.
2.Ο φόβος για αλλαγή επί τα χείρω του θεσμικού πλαισίου για εξαγορά πλασματικού χρόνου (σπουδών, στρατού, τέκνων κ.ά.) που επίσης άνοιξε με ευθύνη της κυβέρνησης. Το θεσμικό πλαίσιο της εξαγοράς πλασματικού χρόνου για ταχύτερη συνταξιοδότηση ή αύξηση της σύνταξης χρησιμοποιούν σήμερα 7 στους 10 ασφαλισμένους.
3.Η αλλαγή τού τρόπου υπολογισμού των συνταξίμων αποδοχών επί τα χείρω από 1-1-2025 (και κατά παράταση από 1-1-2026).
4.Ο υπολογισμός των νέων συντάξεων με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου («ρήτρα Τσίπρα»).
5. Η δυνατότητα απασχόλησης των συνταξιούχων με ευνοϊκότερες συνθήκες απασχόλησής τους σε σχέση με τα προηγούμενα έτη (Σήμερα απασχολούνται πάνω από 300.000 συνταξιούχοι).
ΙΙΙ. Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2027 οδηγεί, κατά κύριο λόγο, τους ασφαλισμένους μαζικά στη συνταξιοδότηση
Τον τελευταίο καιρό η κυβέρνηση έχει ανοίξει μεγάλη συζήτηση για πιθανή αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης μετά την 1-1-2027 ενεργοποιώντας τη «ρήτρα προσδοκίμου» των ν. 3863/2010, 4336/2015 και 4387/2016.
Η κυβέρνηση συντηρεί το ευαίσθητο για τους ασφαλισμένους (κυρίως γυναίκες) αυτό ζήτημα τεχνηέντως μέσω των φιλικών της ΜΜΕ και συστημικών επιστημόνων. Ορισμένα μάλιστα κυβερνητικά στελέχη επικαλούνται την ψηφισμένη και ισχύουσα «ρήτρα προσδόκιμου» και εγείρουν κατά καιρούς τη συζήτηση για αύξηση των ορίων ηλικίας ανδρών και γυναικών από 1-1-2027 κι εφεξής. Υπενθυμίζουμε ότι η «ρήτρα προσδοκίμου» αρχικά είχε θεσπιστεί με τον πρωτομνημονιακό νόμο 3863/2010 και αργότερα επαναθεσπίστηκε και θωρακίστηκε με τον νόμο του γ’ Μνημονίου (4336/2015), που ψήφισαν και τα τρία κόμματα του μνημονιακού τόξου (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ), καθώς και τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016).
Κάθε συζήτηση όμως πρέπει να αποκλειστεί άμεσα γιατί η χώρα μας:
-έχει τα μεγαλύτερα όρια ηλικίας στην Ευρώπη των 47 κρατών-μελών
-έχει καταργήσει οριστικά από 1-1-2023 όλες τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις με τον νόμο του γ’ Μνημονίου,
-έχει τους πιο γηρασμένους συνταξιούχους σε όλη την ΕΕ αφού το 81,78% ή 2.068.128 συνταξιούχοι (σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία Μαρτίου 2026 από ΗΔΥΚΑ/ΗΛΙΟΣ) είναι άνω των 65 ετών και
-κινδυνεύει με απόλυτη πληθυσμιακή κατάρρευση αν υποχρεώσει άνδρες και γυναίκες με παιδιά να παραμένουν στην εργασία μέχρι τα βαθειά γεράματα.
