Δεν ισχύει το ίδιο όριο ηλικίας για όλους τους ασφαλισμένους. Αν και ο γενικός κανόνας προβλέπει πλήρη σύνταξη στα 67 έτη ή στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης, χιλιάδες εργαζόμενοι εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να αποχωρήσουν αρκετά νωρίτερα αξιοποιώντας τις μεταβατικές διατάξεις του ασφαλιστικού νόμου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η έξοδος μπορεί να γίνει ακόμη και έως και 8,5 χρόνια πριν από το γενικό όριο ηλικίας, γεγονός που δημιουργεί σημαντικές διαφοροποιήσεις από ασφαλισμένο σε ασφαλισμένο.
Το έτος πρώτης ασφάλισης, ο ασφαλιστικός φορέας, η συμπλήρωση της 25ετίας ή της 35ετίας, η ύπαρξη ανήλικου παιδιού, αλλά και η ηλικία κατά την οποία θεμελιώθηκε ή κατοχυρώθηκε το συνταξιοδοτικό δικαίωμα αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που καθορίζουν πότε μπορεί κάποιος να βγει στη σύνταξη. Για τον λόγο αυτό δεν υπάρχει μία ενιαία απάντηση για όλους, καθώς δύο ασφαλισμένοι με τον ίδιο χρόνο εργασίας μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικά όρια ηλικίας.
Οι ευνοϊκές διατάξεις εξακολουθούν να αφορούν κυρίως όσους ασφαλίστηκαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993 και πρόλαβαν να θεμελιώσουν ή να κατοχυρώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα με τις προϋποθέσεις που ίσχυαν έως το τέλος του 2012. Αντίθετα, όσοι δεν εντάσσονται στις μεταβατικές ρυθμίσεις ακολουθούν πλέον τον γενικό κανόνα συνταξιοδότησης, δηλαδή πλήρη σύνταξη στα 67 με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης ή στα 62 με 40 έτη.
Οι ασφαλισμένοι που μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα
Στους βασικούς κερδισμένους των μεταβατικών διατάξεων περιλαμβάνονται ασφαλισμένοι του πρώην ΙΚΑ, του Δημοσίου, των πρώην Ταμείων ΔΕΚΟ και τραπεζών, καθώς και εργαζόμενοι στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα. Κοινό χαρακτηριστικό όλων είναι ότι είχαν συμπληρώσει τις απαιτούμενες προϋποθέσεις έως το 2010, το 2011 ή το 2012 και μπορούν να αξιοποιήσουν τα μεταβατικά όρια ηλικίας που διατηρήθηκαν μετά τις αλλαγές στο ασφαλιστικό.
Μητέρες με ανήλικο παιδί
Μία από τις σημαντικότερες κατηγορίες αφορά τις μητέρες ασφαλισμένες στο πρώην ΙΚΑ που είχαν 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο παιδί έως το 2010, το 2011 ή το 2012. Ανάλογα με το πότε συμπληρώθηκε και το απαιτούμενο όριο ηλικίας, μπορούν να λάβουν μειωμένη ή πλήρη σύνταξη αρκετά πριν από τα 62 έτη. Όσες, όμως, δεν πρόλαβαν να κατοχυρώσουν δικαίωμα έως το τέλος του 2012 υπάγονται πλέον στα γενικά όρια ηλικίας.
Δημόσιο με 25ετία
Σημαντικές δυνατότητες πρόωρης εξόδου διατηρούν και οι δημόσιοι υπάλληλοι που είχαν συμπληρώσει 25ετία έως το 2010, το 2011 ή το 2012. Αν στη συνέχεια συμπλήρωσαν συνολικά 35 ή 37 έτη ασφάλισης και το απαιτούμενο μεταβατικό όριο ηλικίας, μπορούν να αποχωρήσουν με πλήρη σύνταξη ακόμη και μεταξύ 58,5 και 61,5 ετών, ανάλογα με την ασφαλιστική τους διαδρομή.
Ευνοϊκές διατάξεις εξακολουθούν να ισχύουν και για γονείς ανηλίκων, τρίτεκνους δημοσίους υπαλλήλους και ασφαλισμένους στα πρώην ειδικά Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών, υπό την προϋπόθεση ότι είχαν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει δικαίωμα πριν από τις αλλαγές του ασφαλιστικού.
Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα
Ξεχωριστό καθεστώς εξακολουθεί να ισχύει για τους εργαζόμενους στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα. Όσοι έχουν συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης σε καθεστώς ΒΑΕ και πληρούν τις υπόλοιπες προϋποθέσεις μπορούν να συνταξιοδοτηθούν σε χαμηλότερα όρια ηλικίας σε σχέση με τους υπόλοιπους ασφαλισμένους, καθώς η νομοθεσία αναγνωρίζει τις ιδιαίτερα επιβαρυντικές συνθήκες εργασίας.
Ποιοι δεν μπορούν να αποχωρήσουν πριν από τα 62
Για τους ασφαλισμένους που δεν πρόλαβαν να θεμελιώσουν δικαίωμα έως το 2012 ή ασφαλίστηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 1993, οι δυνατότητες πρόωρης πλήρους συνταξιοδότησης είναι πλέον ιδιαίτερα περιορισμένες. Στις περισσότερες περιπτώσεις ισχύει η πλήρης σύνταξη στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης ή στα 62 με τη συμπλήρωση 40 ετών.
Υπάρχει βέβαια η δυνατότητα λήψης μειωμένης σύνταξης στα 62, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, όμως η μείωση στο ποσό της σύνταξης είναι μόνιμη και θα πρέπει να συνεκτιμάται πριν από οποιαδήποτε απόφαση αποχώρησης.
Απαραίτητος ο εξατομικευμένος έλεγχος
Οι ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση επισημαίνουν ότι κάθε ασφαλιστική περίπτωση είναι διαφορετική. Η ημερομηνία πρώτης ασφάλισης, οι διαδοχικοί ασφαλιστικοί φορείς, η αναγνώριση πλασματικών ετών, η οικογενειακή κατάσταση και ο χρόνος θεμελίωσης του δικαιώματος μπορούν να μεταβάλουν σημαντικά το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.
Για τον λόγο αυτό, όσοι βρίσκονται κοντά στην έξοδο από την εργασία θα πρέπει να εξετάζουν προσεκτικά το ασφαλιστικό τους ιστορικό πριν υποβάλουν αίτηση συνταξιοδότησης. Σε αρκετές περιπτώσεις, ένας σωστός υπολογισμός του χρόνου ασφάλισης ή η αξιοποίηση των μεταβατικών διατάξεων μπορεί να οδηγήσει σε αποχώρηση αρκετά χρόνια νωρίτερα από ό,τι προβλέπει ο γενικός κανόνας, εξασφαλίζοντας σημαντικό όφελος για τον ασφαλισμένο.
