Σε κάθε βρετανική παμπ όπου οι φίλαθλοι παρακολουθούσαν την εξέλιξη του Μουντιάλ 2026, δύο συζητήσεις κυριαρχούσαν. Η πρώτη ότι «το ποδόσφαιρο θα επιστρέψει στο σπίτι του - κάτι που δεν κατάφερε η εθνική Αγγλίας - και η δεύτερη ότι ο Τζιάνι Ινφαντίνο είναι ένας «ανέντιμος τύπος» που κάθε άλλο παρά εμπνέει εμπιστοσύνη. Στα γήπεδα, τις ημέρες των αγώνων, δεν ήταν λίγες οι φορές που ο επικεφαλής της FIFA αποδοκιμάστηκε όταν οι κάμερες στρέφονταν προς εκείνον.
Κατά τη διάρκεια του Μουντιάλ ο Τζιάνι Ινφαντίνο έδειχνε σίγουρος ότι θα πετύχει άνετη νίκη στην ψηφοφορία για την επανεκλογή του στην προεδρία της FIFA το επόμενο έτος, παρά τις αμφιλεγόμενες στιγμές της διοργάνωσης - μεταξύ αυτών και η πρωτοφανής ανατροπή από τη FIFA της κόκκινης κάρτας του Αμερικανού επιθετικού Φολαρίν Μπαλογκούν, με τον επικεφαλής της ομάδας λόμπινγκ του Ντόναλντ Τραμπ να βρίσκεται ανάμεσα σε εκείνους που άσκησαν πιέσεις.
Περισσότερες από 200 από τις 211 ομοσπονδίες-μέλη της FIFA εξακολουθούσαν να στηρίζουν την τέταρτη θητεία του.
Όλα άλλαξαν
Μέχρι την περασμένη εβδομάδα, που αποκαλύφθηκαν τα σχέδιά του για την FIFA Forward Enterprise (FFE): το σχέδιο του Ινφαντίνο να πουλήσει μερίδιο των διοργανώσεων της FIFA σε ιδιώτες επενδυτές.
Το παγκόσμιο ποδόσφαιρο αντέδρασε με αποδοκιμασίες, παραιτήσεις και έντονα διατυπωμένες ανακοινώσεις. Πλέον, όλο και περισσότεροι ζητούν την αποχώρηση του Ινφαντίνο. Χθες, σε έκτακτη σύσκεψη στο Ραμπάτ του Μαρόκου, συζήτησε με υψηλόβαθμα στελέχη της FIFA με επίκεντρο τη διαχείριση της κρίσης που έχει ξεσπάσει στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο.
Αλλά, πώς κατάφερε ο θεματοφύλακας του «όμορφου παιχνιδιού» να κάνει τα πράγματα τόσο άσχημα;
Το θέμα αναλύει ο Guardian με τη βοήθεια του δημοσιογράφου του Paul MacInnes, ο οποίος έχει παρακολουθήσει στενά τη θητεία του Ινφαντίνο.
Ανάλυση: Η αξιοπιστία του παγκόσμιου ποδοσφαίρου δέχεται σοβαρό πλήγμα
Μόλις δύο ημέρες μετά την αποκάλυψη των λεπτομερειών της FIFA Forward Enterprise (FFE), ήρθε το πρώτο μεγάλο πλήγμα για τον Ινφαντίνο.
Την περασμένη Πέμπτη, η ευρωπαϊκή ποδοσφαιρική ομοσπονδία UEFA ανακοίνωσε ότι τα μέλη της ψήφισαν ομόφωνα να μποϊκοτάρουν όλες τις διοργανώσεις της FIFA έως ότου καταργηθεί η FFE.
Από τις έξι περιφερειακές συνομοσπονδίες, δύο ακόμη εξέφρασαν την έντονη αντίθεσή τους στο σχέδιο Ινφαντίνο.
Ο Κάρλος Κορντέιρο, ανώτερος σύμβουλος του προέδρου της FIFA υπέβαλε την παραίτησή του σε ένδειξη διαμαρτυρίας, χαρακτηρίζοντας το εν λόγω σχέδιο «κακή συμφωνία για το ποδόσφαιρο».
Σε ανάλογο ύφος τοποθετήθηκε και ο διευθυντής επιχειρησιακών λειτουργιών της FIFA, Κέβιν Λαμούρ, ο οποίος είπε ότι οι εργαζόμενοι «παραπλανήθηκαν» από ένα σχέδιο που χαρακτήρισε πρωτοβουλία ενός και μόνο προσώπου.
Η πίεση αυξανόταν μέχρι το Σαββατοκύριακο, όταν η FIFA υποχώρησε και απέσυρε την πρόταση.
Ωστόσο, αυτή η αναδίπλωση δεν κατάφερε να εξαλείψει τις αντιδράσεις. Η UEFA δηλώνει ότι έχει χάσει την εμπιστοσύνη της στον Ινφαντίνο. Ο θρυλικός προπονητής της Άρσεναλ, Αρσέν Βενγκέρ - μια σημαντική επιλογή του Ινφαντίνο στη FIFA - χαρακτήρισε «απολύτως αναγκαία» την απόσυρση της πρότασης.
Παράλληλα, ο γενικός γραμματέας της FIFA έκανε λόγο για «μια θλιβερή και κατακριτέα σειρά γεγονότων» και ανέφερε σε εσωτερικό υπόμνημα που διέρρευσε ότι τα άτομα «έρχονται και φεύγουν». Ο επικεφαλής του ποδοσφαίρου της Ιορδανίας κατηγόρησε τη διοίκηση Ινφαντίνο για «εκβιασμό». Ο Πορτογάλος θρύλος Λουίς Φίγκο δεν συγκρατήθηκε, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες του Ινφαντίνο «τη χειρότερη, πιο παραπλανητική και πιο ιδιοτελώς συμφεροντολογική συμπεριφορά που έχω δει ποτέ».
Χώρες αποσύρουν τη στήριξή τους, η FIFA όχι
Τουλάχιστον τέσσερις χώρες έχουν πλέον αποσύρει τη στήριξή τους για την επανεκλογή του - αναμένεται να ακολουθήσουν και άλλες.
«Πολλοί θα ήθελαν να παραιτηθεί για λόγους αρχής», αναφέρει ο δημοσιογράφος του Guardian Paul MacInnes, «αλλά δεν έχει συμβεί ακόμα».
Χθες, μετά από την έκτακτη σύσκεψη στο Μαρόκο, η FIFA επιβεβαίωσε ότι ο Ινφαντίνο θα παραμείνει πρόεδρος και πως εξακολουθεί να έχει την πλήρη στήριξη της ηγεσίας της.
To δυνατό χαρτί του Ινφαντίνο
«Αυτή τη στιγμή, φαίνεται ότι η πίεση έχει μειωθεί ελαφρώς», τονίζει ο Paul MacInnes. «Θα υπάρξουν συζητήσεις για το πώς θα αυξηθεί ξανά η πίεση. Αν δεν αποχωρήσει γρήγορα, οι χώρες μπορεί να θεωρήσουν ότι δεν πρόκειται να φύγει, να περιορίσουν τις απώλειές τους και να παραμείνουν μαζί του. Χωρίς έναν ισχυρό αντίπαλο και μια ευρεία απόσυρση της στήριξης προς το πρόσωπό του, είναι πιθανό να επανεκλεγεί».
Κι αυτό διότι, παρά τη δυσοσμία που τον περιβάλλει, όταν πρόκειται για χρήμα, ο Ινφαντίνο έχει αποδειχθεί αποτελεσματικός. Το φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο απέφερε 15 δισ. δολάρια - τριπλάσια έσοδα επί της ηγεσίας του.
«Ο Ινφαντίνο έχει αποδείξει ότι είναι κορυφαίος όταν πρόκειται για την προτεραιότητά του: τη δημιουργία περισσότερων εσόδων», σχολιάζει ο δημοσιογράφος του Guardian.
Ο Ινφαντίνο μιλά για την αύξηση της χρηματοδότησης προς τις ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες ανά τον κόσμο. Για τις λιγότερο χρηματοδοτούμενες, μη ευρωπαϊκές ομοσπονδίες, αυτά τα επιπλέον χρήματα αλλάζουν τα δεδομένα, ακόμη κι αν η προσφορά των 40 εκατ. δολαρίων του Ινφαντίνο προς όσους στήριξαν τα σχέδιά του έμοιαζε εντυπωσιακά με δωροδοκία.
Ο υποψήφιος που υποσχόταν εξυγίανση
Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ο Ινφαντίνο εξελέγη ως «υποψήφιος της εξυγίανσης».
Το 2015, αφού το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ απήγγειλε κατηγορίες σε 14 στελέχη της FIFA για συνωμοσία με σκοπό το οργανωμένο έγκλημα και διαφθορά, ο τελευταίος πρόεδρος της FIFA, Σεπ Μπλάτερ, ανακοίνωσε την παραίτησή του.
Ο Μπλάτερ είχε εμπλακεί σε μια μακροχρόνια υπόθεση διαφθοράς μαζί με τον επικεφαλής της UEFA, Μισέλ Πλατινί. Οι δύο άνδρες κατηγορήθηκαν (και στη συνέχεια αθωώθηκαν δύο φορές) για υπεξαίρεση 1,7 εκατ. λιρών από χρήματα της FIFA.
Όλα αυτά, μαζί με την ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη ανάθεση των Παγκοσμίων Κυπέλλων του 2018 και του 2022 στη Ρωσία και το Κατάρ αντίστοιχα, κατέστησαν τη θέση του Μπλάτερ μη βιώσιμη.
Υπήρχε ένα κενό στην κορυφή του παγκόσμιου ποδοσφαίρου και, με τον Πλατινί εκτός, δεν υπήρχε προφανής Ευρωπαίος διάδοχος.
Τότε εμφανίστηκε ο Ινφαντίνο, ο οποίος ήταν δεύτερος στην ιεραρχία της UEFA. «Σημαία» της υποψηφιότητάς του ήταν η επέκταση του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
«Είχε ένα μήνυμα προς το παγκόσμιο ποδόσφαιρο», αναφέρει ο δημοσιογράφος του Guardian. «Δεν είναι δικά μας χρήματα, είναι δικά σας. Και η FIFA θα σας φέρει περισσότερα», του είπε.
Αυτό σηματοδότησε μια αλλαγή στη ρητορική, καθώς μετά την εποχή Μπλάτερ υπήρχε η αίσθηση ότι τα στελέχη της FIFA γέμιζαν τις δικές τους τσέπες.
Κοιτώντας προς την Ευρώπη, έδωσε ακόμη μία υπόσχεση: «Θα καθαρίσουμε τους... στάβλους. Θα εισαγάγουμε νέες δομές διακυβέρνησης».
Ο Ινφαντίνο παρουσιαζόταν ως ένας αυστηρός Ελβετός γραφειοκράτης – εικόνα που ο ίδιος καλλιέργησε.
Μετά τη εκλογή του το 2016, μίλησε για αλλαγή: «Η FIFA έχει περάσει δύσκολες στιγμές, περιόδους κρίσης. Όμως αυτές οι εποχές τελείωσαν. Μπαίνουμε σε νέα εποχή. Θα αποκαταστήσουμε την εικόνα της FIFA και θα διασφαλίσουμε ότι όλοι θα είναι ικανοποιημένοι με όσα κάνουμε».
Η αποδόμηση της εικόνας του
Τα σκάνδαλα ήρθαν το ένα μετά το άλλο.
Πρώτα ήταν η προεκλογική του εκστρατεία: ο Ινφαντίνο δήλωσε ότι δαπάνησε 500.000 ευρώ από κεφάλαια της UEFA για να εξασφαλίσει υποστήριξη, όμως πηγές ανέφεραν ότι το πραγματικό ποσό πλησίαζε το 1 εκατ. ευρώ.
Η επιτροπή δεοντολογίας της FIFA ξεκίνησε έρευνα, όμως ο Ινφαντίνο οργάνωσε την απομάκρυνση του προέδρου και των μελών της.
Λίγες εβδομάδες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, το όνομά του εμφανίστηκε στα Panama Papers, με αποτέλεσμα να εμπλακεί σε σκάνδαλο διαφθοράς.
Ακολούθησε ποινική έρευνα στην Ελβετία, μετά από «ενδείξεις εγκληματικής συμπεριφοράς». Στη συνέχεια, οι Ελβετοί εισαγγελείς έκλεισαν την υπόθεση, κρίνοντας ότι οι υποψίες εναντίον του Ινφαντίνο είχαν «καταρριφθεί».
«Αυτές οι ιστορίες δεν έχουν τελειωμό», σχολιάζει ο δημοσιογράφος του Guardian.
Για παράδειγμα, το Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ, το οποίο ο Ινφαντίνο κληρονόμησε από την προηγούμενη διοίκηση. Δεσμεύτηκε να προστατεύσει τα ανθρώπινα δικαιώματα και να διορθώσει τις αδυναμίες της διοργάνωσης.
Οι παραβιάσεις αυτές είχαν τεκμηριωθεί ευρέως, ωστόσο δεν δημιουργήθηκε ποτέ ταμείο αποζημιώσεων για τους εργαζομένους. Η FIFA αρνήθηκε να λάβει μέτρα για την ασφάλεια των φιλάθλων στο Κατάρ, όπου οι ομόφυλες σεξουαλικές σχέσεις αποτελούν ποινικό αδίκημα.
Την ίδια ώρα, ο Ινφαντίνο προκάλεσε τους επικριτές του με εκείνον τον μονόλογο: «Σήμερα νιώθω Καταριανός, σήμερα νιώθω Άραβας, σήμερα νιώθω Αφρικανός, σήμερα νιώθω ομοφυλόφιλος, σήμερα νιώθω ανάπηρος, σήμερα νιώθω μετανάστης εργάτης».
«Εκεί ήταν που πραγματικά ξεκίνησε η αντίδραση», θυμάται ο δημοσιογράφος του Guardian. «Μετατράπηκε σε πραγματικό αντίπαλο στα μάτια των φιλάθλων του ποδοσφαίρου».
Η απόφαση του Ινφαντίνο να αναθέσει το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2034 στη Σαουδική Αραβία επικρίθηκε ευρέως. Η πρότασή του το 2022 να διεξάγεται το Μουντιάλ κάθε δύο χρόνια (λέγοντας ότι θα μπορούσε να αποτρέψει μετανάστες από το να βρουν "θάνατο στη θάλασσα") κατέληξε σε αποτυχία. Επίσης, δημιούργησε ένα «βραβείο Ειρήνης», με στόχο να καλοπιάσει τον Τραμπ.
Στην πραγματικότητα, είχε επιχειρήσει και στο παρελθόν μια κίνηση παρόμοια με το σχέδιο FFE. Η πρότασή του το 2018 να ενισχύσει το Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων με χρήματα ιδιωτών επενδυτών «παρουσιάστηκε αιφνιδιαστικά, χωρίς διαβούλευση και με ελάχιστη προειδοποίηση», λέει ο Paul, προσθέτοντας ότι «προκάλεσε τεράστιες αντιδράσεις, πριν ο Ινφαντίνο υποχωρήσει».
Το μέλλον της FIFA
Το τι οδήγησε τον Ινφαντίνο να προσπαθήσει να προωθήσει το τωρινό σχέδιο, έχει προκαλέσει αρκετές εικασίες.
Ο πολλών εκατομμυρίων μισθός του και τα σημαντικά προνόμια που ήδη απολαμβάνει συνοδεύονται από το κύρος που του προσφέρει πρόσβαση στους ισχυρότερους ανθρώπους του κόσμου.
Δημοσιεύματα ανέφεραν ο Ινφαντίνο ενδέχεται να αναλάμβανε τελικά επικεφαλής του FFE με βασικό μισθό 30 εκατ. δολαρίων, όμως η FIFA αρνήθηκε ότι είχαν γίνει τέτοιες συζητήσεις.
Ωστόσο, αυτό το χάος δεν είναι αποκλειστικά δημιούργημα του Ινφαντίνο (ούτε του Μπλάτερ).
Ο Paul συζήτησε με ακαδημαϊκούς, νομικούς και στελέχη του ποδοσφαίρου. «Υπάρχει κοινή αντίληψη ότι χρειάζεται μεταρρύθμιση».
Πολλοί υποστηρίζουν ότι η FIFA πρέπει να διασπαστεί: «Το να διοργανώνεις τη μεγαλύτερη ποδοσφαιρική διοργάνωση στον κόσμο και ταυτόχρονα να τη ρυθμίζεις, δεν είναι βιώσιμο», υποστηρίζει ο δημοσιογράφος του Guardian.
Κάποιοι βλέπουν αυτή την κρίση ως ευκαιρία να αντιμετωπιστούν οι ανισότητες και ο ελιτισμός στο άθλημα.
Παράλληλα, ευρωπαϊκές προσωπικότητες κινούνται για την προώθηση εξωτερικού ελέγχου της FIFA. Όταν τα σκάνδαλα ντόπινγκ απείλησαν να πλήξουν την αξιοπιστία του αθλητισμού, εθνικές κυβερνήσεις και αθλητικοί φορείς ίδρυσαν τον Παγκόσμιο Οργανισμό Αντιντόπινγκ (WADA).
«Είναι δύσκολο να αρνηθεί κάποιος ότι η αξιοπιστία του ποδοσφαίρου πλήττεται», τονίζει ο Paul. «Η WADA αποδεικνύει ότι οι αθλητικοί οργανισμοί δεν χρειάζεται να ελέγχουν οι ίδιοι τον εαυτό τους».
Υπάρχουν προτάσεις ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο ΟΟΣΑ ακόμη και ο ΟΗΕ θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ρόλο, ώστε να δημιουργηθεί ένας φορέας εκτός ποδοσφαίρου που θα διαχειρίζεται τις καταγγελίες όταν αυτές προκύπτουν.
Τόσες πολλές καταγγελίες κατά του Ινφαντίνο απλώς εξαφανίστηκαν. Κάποιος πρέπει να μπορεί να ζητά από τη FIFA να λογοδοτεί...
Πηγή: Guardian
