Η κυβέρνηση ετοιμάζει νέα ρύθμιση για τα στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Αν και η πρωτοβουλία παρουσιάζεται ως μια ουσιαστική ανακούφιση για χιλιάδες νοικοκυριά, παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα για το κατά πόσο η λύση που διαμορφώνεται μπορεί πράγματι να αποκαταστήσει τις στρεβλώσεις.
Τα επίμαχα δάνεια είχαν προσφερθεί με επιθετικό μάρκετινγκ και «δέλεαρ» τα χαμηλά επιτόκια, αλλά η μετέπειτα ανατίμηση του φράγκου κατά πάνω από 40% μετέτρεψε μια φαινομενικά ελκυστική επιλογή σε παγίδα. Σήμερα, ακόμη και συνεπείς οφειλέτες χρωστούν συχνά περισσότερα από το αρχικό κεφάλαιο, με τις τράπεζες να έχουν σε μεγάλο βαθμό αποσυρθεί από το πρόβλημα μέσω ρυθμίσεων, μετατροπών σε ευρώ και μεταβιβάσεων σε servicers.
Το σχέδιο που εξετάζεται προβλέπει εθελοντική μετατροπή των δανείων σε ευρώ με ευνοϊκή ισοτιμία, που μπορεί να οδηγήσει σε κούρεμα 13% έως 33% του κεφαλαίου. Προβλέπει επίσης σταθερό επιτόκιο 2,3% έως 2,9% και δυνατότητα επιμήκυνσης της διάρκειας αποπληρωμής. Η πρόθεση είναι θετική, αλλά η αποτελεσματικότητα της ρύθμισης θα κριθεί στις λεπτομέρειες: το εύρος της έκπτωσης στην ισοτιμία, η πραγματική επιβάρυνση για τις τράπεζες και οι όροι επιλεξιμότητας θα καθορίσουν αν η παρέμβαση θα αποτελέσει ουσιαστική αποκατάσταση ή απλώς μια μερική βελτίωση.
Το μεγαλύτερο ζητούμενο παραμένει αν η ρύθμιση θα διορθώσει τη δομική αδικία που προέκυψε από ένα προϊόν το οποίο οι ίδιοι οι δανειολήπτες συχνά δεν είχαν τα εργαλεία να αξιολογήσουν σωστά. Αν η τελική λύση αποδειχθεί συντηρητική, ο κίνδυνος είναι να ωφεληθεί μόνο ένα μικρό μέρος των πιο αδύναμων νοικοκυριών, αφήνοντας πολλούς άλλους με ένα βάρος που σέρνουν εδώ και δύο δεκαετίες. Αν όμως επιλεγεί γενναιόδωρη εφαρμογή, η κυβέρνηση θα μπορεί να ισχυριστεί ότι έλυσε οριστικά μία από τις πιο επίμονες πληγές της ελληνικής στεγαστικής πίστης.
Η εμπειρία των προηγούμενων τριών ετών δείχνει ότι οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης – από το πλαφόν στα «πράσινα» στεγαστικά έως την κατάργηση χρεώσεων στα ΑΤΜ – είχαν περιορισμένο άμεσο κόστος για τον τραπεζικό κλάδο, ο οποίος συνεχίζει να εμφανίζει ιστορικά υψηλά κέρδη.
Το 2025, τα καθαρά κέρδη των τεσσάρων μεγάλων τραπεζών αναμένεται να ξεπεράσουν τα 4,5 δισ. ευρώ. Με αυτά τα δεδομένα, η κυβέρνηση επιχειρεί να ανοίξει τον δύσκολο φάκελο των δανείων σε ελβετικό φράγκο – μιας υπόθεσης που ταλαιπωρεί τους δανειολήπτες εδώ και σχεδόν είκοσι χρόνια.
