Ειδικότερα το νομοσχέδιο για το ΕΣΠΑ χωρίζεται σε δύο μέρη. ο πρώτο μέρος καθορίζει τις δομές και τις βασικές λειτουργίες του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου για την υλοποίηση των ΕΠ του ΕΣΠΑ και εισάγει ρυθμίσεις για ειδικά θέματα που σχετίζονται με την εφαρμογή τους, με ειδικότερη μέριμνα στην επιτάχυνση και την απλούστευση διαδικασιών υλοποίησης των έργων, καθώς και τον περιορισμό επιβάρυνσης των εθνικών πόρων.
Το δεύτερο μέρος καθορίζει τις δομές και βασικές λειτουργίες του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης και του Επιχειρησιακού Προγράμματος Αλιείας και προβλέπει ρυθμίσεις για ειδικά θέματα που σχετίζονται με την εφαρμογή τους.
Η προσαρμογή στους νέους Κανονισμούς και η βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου τόσο στο επίπεδο επακριβούς καθορισμού των αρμοδιοτήτων και ευθυνών των εμπλεκομένων στην εφαρμογή των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων οργάνων, όσο και στο επίπεδο των εφαρμοζόμενων διαδικασιών δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την έγκαιρη αντιμετώπιση ουσιαστικών ζητημάτων που ανακύπτουν κατά την υλοποίηση τέτοιας εμβέλειας αναπτυξιακών προγραμμάτων.
Επιδιώκεται με το σχέδιο νόμου η θέσπιση ενός αξιόπιστου και υψηλού επιπέδου μηχανισμού στη διάθεση των φορέων που έχουν την ευθύνη διαχείρισης των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Η ενίσχυση της διοικητικής αποτελεσματικότητας των δομών διαχείρισης και υλοποίησης του ΕΣΠΑ, με τη συγκρότηση σύγχρονων και ευέλικτων υπηρεσιών στη Δημόσια Διοίκηση αποτελεί αναγκαίο όρο για την αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων του ΕΣΠΑ, αλλά και μοχλό περαιτέρω αναβάθμισης της Δημόσιας Διοίκησης.
Τέλος, ο παρών νόμος βρίσκεται σε πλήρη συμφωνία με τις αναπτυξιακές προτεραιότητας της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και θα επιτύχει ουσιαστικά, με την αξιοποίηση των πόρων των Διαρθρωτικών Ταμείων, την πορεία εξόδου της χώρας μας από την ύφεση.
Πληρωμές στους Δικαιούχους
Με τη ρύθμιση του παρόντος άρθρου προστατεύονται οι χρηματοδοτήσεις και πληρωμές των δικαιούχων (πλην της τελικής πληρωμής κρατικών ενισχύσεων) από κατάσχεση, παρακράτηση ή συμψηφισμό λόγω οφειλών στο δημόσιο, ενώ οι δικαιούχοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση προσκόμισης αποδεικτικού φορολογικής ή ασφαλιστικής ενημερότητας. Με τον τρόπο αυτό διευκολύνεται η συμμετοχή στα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα των δικαιούχων εκείνων, οι οποίοι έχουν επέλθει σε δυσχερή θέση λόγω της οικονομικής κρίσης, και παράλληλα μειώνεται ο διοικητικός φόρτος. Εισάγεται προθεσμία πληρωμής των δικαιούχων από τις διαχειριστικές Αρχές και επιταχύνονται οι διαδικασίες.
Εφαρμογή κρατικών ενισχύσεων
Για τη βελτίωση του προγραμματισμού και της οργάνωσης/διαχείρισης των προκηρύξεων δράσεων κρατικών ενισχύσεων και προς αποφυγή σημαντικών καθυστερήσεων, προβλέπεται η έκδοση απόφασης έγκρισης των προκηρύξεων από τον Υπουργό Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, η οποία ρυθμίζει και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια σχετικά με την εφαρμογή των δράσεων αυτών. Για τα Περιφερειακά Προγράμματα η έκδοση της απόφασης προϋποθέτει σχετική πρόταση του Περιφερειάρχη.
Στην παράγραφο 2 δίνεται η δυνατότητα να προβλέπεται στην παραπάνω απόφαση και η πιστοποίηση δαπανών πράξεων κρατικών ενισχύσεων από ορκωτό λογιστή, ο οποίος επιλέγεται από το δικαιούχο και του οποίου τη δαπάνη καλύπτει το οικείο πρόγραμμα
Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα
Με το προτεινόμενο σχέδιο νόμου προβλέπεται η περαιτέρω ανάπτυξη και προσαρμογή του υφισταμένου Ολοκληρωμένου Πληροφορικού Συστήματος, όπου καταχωρίζονται όλα τα δεδομένα που αφορούν στις διαδικασίες και στα στοιχεία προγραμματισμού, διαχείρισης, ελέγχου και υλοποίησης των προγραμμάτων ΕΣΠΑ, καθώς και οι απαραίτητες διεπαφές με άλλα Πληροφοριακά Συστήματα.
Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ΟΠΣ - ΠΔΕ (e-pde)
Περιγράφεται η λειτουργία του Ολοκληρωμένου Πληροφορικού Συστήματος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, καθώς και οι απαραίτητες διεπαφές με άλλα Πληροφοριακά Συστήματα
Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τους δικαιούχους που εκτελούν συγχρηματοδοτούμενα έργα, προβλέπεται:
* Η πληρωμή τους σε 90 ημέρες, μετά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.
* Η πρόβλεψη ότι οι προκαταβολές και οι ενδιάμεσες πληρωμές δεν κατάσχονται και δεν υπόκεινται σε κανενός είδους παρακράτηση, ούτε συμψηφίζονται με τυχόν οφειλές τους προς το Δημόσιο ή τα ασφαλιστικά ταμεία. Αντίθετα μπορεί να κατάσχονται ή να συμψηφίζονται οι τελικές πληρωμές, ενώ σε ισχύ παραμένουν οι διατάξεις για τη φορολογική ενημερότητα σε ό,τι αφορά την είσπραξη χρημάτων.
* Η εκταμίευση των προκαταβολών για τα συγχρηματοδοτούμενα έργα μπορεί να γίνεται και χωρίς την κατάθεση εγγύησης προκαταβολής, μέσω ειδικών τραπεζικών λογαριασμών με τη μορφή «Ανοιχτών Καταπιστευτικών Λογαριασμών», αίροντας με αυτό τον τρόπο ένα σημαντικό εμπόδιο για την προώθηση ιδιωτικών έργων.
Με μια σειρά διατάξεων τροποποιείται το καθεστώς των αναγκαστικών απαλλοτριώσεων, δίνοντας τη δυνατότητα στον γενικό γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή στον εκάστοτε αρμόδιο υπουργό:
* να εξαγοράζει απευθείας το ακίνητο και μετά την κήρυξη της απαλλοτρίωσης και μέχρι να εκδοθεί η δικαστική απόφαση καθορισμού της αποζημίωσης, ενώ το τίμημα θα καθορίζεται από εκτιμητική επιτροπή.
* να αναθέσει την εκτίμηση της αξίας γης των ακινήτων που είναι απαραίτητα για την κατασκευή συγχρηματοδοτούμενων έργων σε διεθνώς διαπιστευμένο εξωτερικό εκτιμητή. Οι προσφεύγοντες σε ένδικα μέσα κατά των αποφάσεων περιβαλλοντικών όρων ή κατά αποφάσεων κήρυξης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, υποχρεούνται να καταθέσουν παράβολο 5.000 ευρώ ανά αίτηση.
