Η φράση συγκρίνει τις σύντομες απολαύσεις με μια πράξη που δεν χάνει την αξία της με τον χρόνο, και η θετική ψυχολογία βρίσκει σήμερα επιστημονικά στηρίγματα στην ιδέα της ηδονικής προσαρμογής.
Πόσο διαρκεί η ευτυχία;
Μια κινεζική παροιμία απαντά στο ερώτημα σε τέσσερα στάδια, με το τελευταίο να είναι ίσως και το πιο αναπάντεχο: «Αν θέλεις ευτυχία για μία ώρα, κοιμήσου λίγο· για μία ημέρα, πήγαινε για ψάρεμα· για έναν χρόνο, κληρονόμησε μια περιουσία· για όλη σου τη ζωή, βοήθησε κάποιον».
Πρόκειται για μία από τις πιο συχνά αναφερόμενες φράσεις σε συζητήσεις για την ευεξία και την ευτυχία, ενώ το τελευταίο της μήνυμα βρίσκει πλέον στήριξη και σε επιστημονικές μελέτες.
Γιατί η κινεζική παροιμία τραβά την προσοχή
Η δύναμή της βρίσκεται στην απρόσμενη κλιμάκωση. Τα τρία πρώτα στάδια μοιάζουν σχεδόν με αστείο: ένα σύντομο, ένα μεσαίο και ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Όλα όμως έχουν ημερομηνία λήξης.
Ο μεσημεριανός ύπνος τελειώνει, η ημέρα του ψαρέματος επίσης, ενώ ακόμη και μια μεγάλη περιουσία μπορεί μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα να γίνει μέρος της καθημερινότητας.
Το τέταρτο στάδιο αλλάζει εντελώς χαρακτήρα: το να βοηθάς κάποιον δεν έχει συγκεκριμένο χρονικό όριο και δεν χάνει την αξία του λόγω συνήθειας.
Είναι το μοναδικό που μπορεί να ανανεώνεται συνεχώς. Η παροιμία δεν υποστηρίζει ότι ο ύπνος είναι κάτι κακό ή ότι τα χρήματα δεν έχουν αξία. Απλώς τοποθετεί τις επιλογές τη μία δίπλα στην άλλη και δείχνει ποια μπορεί να διατηρηθεί περισσότερο στον χρόνο.
Από πού προέρχεται πραγματικά η φράση
Εδώ εμφανίζεται ένα μοτίβο που συναντάται και σε πολλές άλλες διάσημες ρήσεις. Η συγκεκριμένη φράση αποδίδεται εδώ και δεκαετίες στην κινεζική παράδοση και έχει εμφανιστεί σε βιβλία αυτοβοήθειας, συλλογές αποφθεγμάτων, ακόμη και σε ακαδημαϊκά κείμενα.
Ωστόσο, η ακριβής προέλευσή της δεν είναι τόσο βέβαιη όσο θα μπορούσε να υποδηλώνει η δημοτικότητά της.
Δεν υπάρχει καταγεγραμμένη αναφορά σε κλασικά κινεζικά κείμενα που να επιβεβαιώνει την πατρότητα της φράσης. Μάλιστα, ορισμένοι ερευνητές επισημαίνουν ότι η κινεζική εκδοχή που κυκλοφορεί σήμερα πιθανότατα μεταφράστηκε από τα αγγλικά και όχι το αντίστροφο.
Παράλληλα, υπάρχουν διαφορετικές εκδοχές της φράσης που αποδίδονται σε άλλες προελεύσεις ή σε άγνωστους δημιουργούς.
Τι λέει η επιστήμη για την ευτυχία
Η ιδέα ότι η βοήθεια προς τους άλλους μπορεί να ενισχύσει την ευεξία αποτελεί πλέον αντικείμενο μελέτης στο πεδίο της θετικής ψυχολογίας. Πρόκειται για τον κλάδο που θεμελιώθηκε τη δεκαετία του 1990 από τον Αμερικανό ψυχολόγο Μάρτιν Σέλιγκμαν του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια.
Μία από τις βασικές έννοιες που χρησιμοποιούνται για να εξηγηθεί το φαινόμενο είναι η «ηδονική προσαρμογή»: η τάση του ανθρώπου να συνηθίζει σχεδόν τα πάντα, είτε πρόκειται για θετικές είτε για αρνητικές εμπειρίες.
Μελέτες γύρω από αυτή τη διαδικασία έχουν δείξει ότι οι νικητές του λαχείου επιστρέφουν μέσα σε λίγους μήνες περίπου στα προηγούμενα επίπεδα ευτυχίας τους, ότι οι αγορές που έχουμε σχεδιάσει προκαλούν μεγαλύτερο ενθουσιασμό πριν πραγματοποιηθούν παρά μετά, ενώ ακόμη και μια επαγγελματική προαγωγή μπορεί να προσφέρει ένα σχετικά σύντομο κύμα ικανοποίησης.
Αντίθετα, οι εμπειρίες που έχουν επίκεντρο τους άλλους φαίνεται να δημιουργούν οφέλη τα οποία μπορούν να συσσωρεύονται με τον χρόνο, αντί να εξασθενούν λόγω της συνήθειας.
Το πρόβλημα με τα τρία πρώτα «σκαλοπάτια» δεν είναι ότι είναι κακά. Είναι ότι έχουν χρονικό όριο. Η βοήθεια προς έναν άλλο άνθρωπο ξεφεύγει από αυτή τη λογική, καθώς δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά μια πρακτική που ανανεώνεται κάθε φορά που γίνεται μια πράξη προσφοράς.
Δεν χρειάζεται να αλλάξεις ολόκληρη τη ζωή σου. Ακόμη και οι μικρές, σταθερές και ειλικρινείς πράξεις μπορούν να έχουν αποτέλεσμα.
Μπορείς να ξεκινήσεις από σήμερα, πριν από τον μεσημεριανό ύπνο, το ψάρεμα ή την περιουσία.
πηγή: radiomitre
































