Οι περίοδοι έντονης ζέστης και ο παρατεταμένος καύσωνας μπορούν να επηρεάσουν την υγεία όλων, ωστόσο ορισμένες ομάδες του πληθυσμού διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν σοβαρές επιπλοκές.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι ηλικιωμένοι, τα βρέφη, τα μικρά παιδιά και τα άτομα με υποκείμενα προβλήματα υγείας, καθώς ο οργανισμός τους δυσκολεύεται περισσότερο να προσαρμοστεί στις υψηλές θερμοκρασίες.
Τι συμβαίνει στο σώμα μας όταν ανεβαίνει η θερμοκρασία
Ο ανθρώπινος οργανισμός προσπαθεί διαρκώς να διατηρεί τη θερμοκρασία του κοντά στους 37 βαθμούς Κελσίου, ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Όταν όμως η θερμοκρασία του περιβάλλοντος αυξάνεται, το σώμα δυσκολεύεται να αποβάλει τη θερμότητα. Για να ψυχθεί, ενεργοποιεί δύο βασικούς μηχανισμούς:
- Διαστέλλονται τα αιμοφόρα αγγεία κοντά στην επιφάνεια του δέρματος, ώστε να αποβάλλεται περισσότερη θερμότητα.
- Αυξάνεται η εφίδρωση, καθώς η εξάτμιση του ιδρώτα βοηθά στην ψύξη του σώματος.
Η διαστολή των αγγείων μπορεί να προκαλέσει πτώση της αρτηριακής πίεσης, με αποτέλεσμα η καρδιά να χρειάζεται να λειτουργεί πιο έντονα για να κυκλοφορήσει το αίμα.
Παράλληλα, η έντονη εφίδρωση οδηγεί σε απώλεια υγρών και αλάτων, διαταράσσοντας την ισορροπία του οργανισμού.
Συμπτώματα θερμικής εξάντλησης
Η παρατεταμένη έκθεση στη ζέστη μπορεί να οδηγήσει σε θερμική εξάντληση. Τα βασικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- ζάλη
- ναυτία
- λιποθυμικές τάσεις
- σύγχυση
- μυϊκές κράμπες
- πονοκέφαλο
- έντονη εφίδρωση
- εξάντληση και αδυναμία.
Σε περίπτωση που η αρτηριακή πίεση πέσει υπερβολικά, αυξάνεται και ο κίνδυνος καρδιαγγειακών επεισοδίων, όπως το έμφραγμα.
Πώς να προστατευτούμε από τον καύσωνα
Οι υγειονομικές αρχές συστήνουν αυξημένη προσοχή, ιδιαίτερα για όσους ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες.
Βασικές οδηγίες προστασίας:
- Παραμένουμε σε δροσερούς χώρους και κλείνουμε τις κουρτίνες σε δωμάτια που βλέπει έντονα ο ήλιος.
- Πίνουμε άφθονα υγρά και αποφεύγουμε την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
- Αποφεύγουμε την έκθεση στον ήλιο μεταξύ 11:00 και 15:00, όταν η ακτινοβολία είναι πιο έντονη.
- Χρησιμοποιούμε αντηλιακό με υψηλό δείκτη προστασίας και φοράμε καπέλο με φαρδύ γείσο.
- Προτιμούμε τη σκιά και αποφεύγουμε τη σωματική άσκηση τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας.
- Έχουμε πάντα μαζί μας νερό όταν μετακινούμαστε.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και σε όσους επιλέγουν να δροσιστούν σε ποτάμια ή ανοιχτές θάλασσες, καθώς μπορεί να υπάρχουν κρυφοί κίνδυνοι.
Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αφήνονται σε κλειστό αυτοκίνητο, ακόμη και για λίγα λεπτά, βρέφη, μικρά παιδιά ή ζώα.
Τι κάνουμε σε περίπτωση θερμοπληξίας ή θερμικής εξάντλησης
Αν κάποιος εμφανίσει συμπτώματα θερμικής εξάντλησης, συνιστάται:
- να μεταφερθεί σε δροσερό χώρο,
- να ξαπλώσει με τα πόδια ελαφρώς ανασηκωμένα,
- να πιει άφθονο νερό ή ειδικά ροφήματα ενυδάτωσης,
- να δροσιστεί το δέρμα του με δροσερό νερό, σφουγγάρισμα ή ανεμιστήρα,
- να τοποθετηθούν δροσερές κομπρέσες στον λαιμό ή στις μασχάλες.
Αν η κατάσταση βελτιωθεί μέσα σε περίπου 30 λεπτά, συνήθως δεν πρόκειται για σοβαρή επιπλοκή.
Αν όμως τα συμπτώματα επιμένουν, υπάρχει κίνδυνος θερμοπληξίας, η οποία αποτελεί επείγουσα ιατρική κατάσταση.
Σημάδια θερμοπληξίας είναι:
- θερμοκρασία σώματος πάνω από 40°C
- σύγχυση
- απώλεια συνείδησης
- σπασμοί
- ξηρό και πολύ ζεστό δέρμα
- απουσία εφίδρωσης.
Σε τέτοια περίπτωση απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από τη ζέστη
Ορισμένες ομάδες είναι πιο ευάλωτες στις υψηλές θερμοκρασίες:
- ηλικιωμένοι
- άτομα με καρδιολογικά προβλήματα
- άνθρωποι με χρόνια νοσήματα
- άτομα με διαβήτη
- μικρά παιδιά
- άτομα με περιορισμένη κινητικότητα,
- άνθρωποι με νευρολογικές παθήσεις, όπως η άνοια
- άστεγοι
- όσοι ζουν σε διαμερίσματα με μεγάλη έκθεση στον ήλιο, όπως οι τελευταίοι όροφοι πολυκατοικιών.
Φάρμακα και ζέστη: Τι πρέπει να γνωρίζουμε
Ορισμένα φάρμακα μπορούν να αυξήσουν την ευαισθησία του οργανισμού στη ζέστη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να διακόπτονται χωρίς ιατρική συμβουλή.
Μεταξύ αυτών:
- Διουρητικά («χάπια νερού»): αυξάνουν την απώλεια υγρών και μπορεί να ενισχύσουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης.
- Αντιυπερτασικά: σε συνδυασμό με τη διαστολή των αγγείων λόγω ζέστης μπορεί να προκαλέσουν μεγάλη πτώση της πίεσης.
- Ορισμένα φάρμακα για επιληψία και Πάρκινσον: μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητα του σώματος να ιδρώνει.
- Λίθιο και στατίνες: η απώλεια υγρών μπορεί να επηρεάσει τη συγκέντρωσή τους στο αίμα.
Η βασική σύσταση είναι η συνέχιση της αγωγής κανονικά και η ιδιαίτερη φροντίδα για καλή ενυδάτωση και δροσιά.
Η ζέστη μπορεί να προκαλέσει θανάτους
Οι υψηλές θερμοκρασίες δεν προκαλούν μόνο δυσφορία, αλλά μπορούν να έχουν σοβαρές συνέπειες για τη δημόσια υγεία.
Οι περισσότεροι θάνατοι που συνδέονται με τον καύσωνα οφείλονται στην επιβάρυνση της καρδιάς και των αγγείων, καθώς ο οργανισμός καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια για να διατηρήσει σταθερή τη θερμοκρασία του.
Οι επιπτώσεις στην υγεία αυξάνονται σημαντικά όταν η θερμοκρασία ξεπερνά τους 25-26 βαθμούς Κελσίου, ενώ οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν πολύ γρήγορα, ακόμη και μέσα στο πρώτο 24ωρο ενός κύματος καύσωνα.
