Η ενίσχυση των ψηφιακών ελέγχων από την ΑΑΔΕ έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο εντοπίζονται οι παραβάσεις που σχετίζονται με πληρωμές σε μετρητά άνω των 500 ευρώ. Πλέον, οι επιχειρήσεις δεν κινδυνεύουν να εντοπιστούν μόνο κατά τη διάρκεια ενός επιτόπιου ελέγχου, αλλά και μέσα από ηλεκτρονικές διασταυρώσεις που αξιοποιούν τα δεδομένα των POS, των ηλεκτρονικών βιβλίων myDATA και των φορολογικών μηχανισμών.
Στην πράξη, τα περισσότερα περιστατικά δεν οφείλονται σε οργανωμένη προσπάθεια φοροδιαφυγής, αλλά σε λάθη, παραλείψεις ή εσφαλμένη αντίληψη των υποχρεώσεων που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία.
Το όριο των 500 ευρώ
Ένα από τα συνηθέστερα λάθη είναι η αποδοχή μετρητών για συναλλαγές που υπερβαίνουν το όριο των 500 ευρώ, ακόμη και όταν έχει εκδοθεί κανονικά η απόδειξη ή το τιμολόγιο. Αρκετοί επαγγελματίες θεωρούν ότι, εφόσον η συναλλαγή έχει δηλωθεί και το έσοδο θα φορολογηθεί, δεν υφίσταται φορολογικός κίνδυνος. Ωστόσο, η νομοθεσία αντιμετωπίζει ξεχωριστά την υποχρέωση δήλωσης του εσόδου και τον τρόπο εξόφλησης της συναλλαγής. Η παράβαση αφορά αποκλειστικά τη χρήση μετρητών πάνω από το προβλεπόμενο όριο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Εξίσου συχνή είναι η παράλειψη τήρησης αποδεικτικών στοιχείων όταν μια ηλεκτρονική πληρωμή δεν μπορεί να ολοκληρωθεί για αντικειμενικούς λόγους, όπως τεχνική βλάβη του POS ή αδυναμία σύνδεσης με το τραπεζικό δίκτυο. Αν δεν υπάρχουν στοιχεία που να τεκμηριώνουν την πραγματική αιτία της αποτυχίας, η επιχείρηση δυσκολεύεται να αποδείξει ότι δεν επιχείρησε να παρακάμψει τη νομοθεσία.
Σημαντικό πρόβλημα δημιουργεί επίσης η εσφαλμένη εκτίμηση του συνολικού ποσού της συναλλαγής. Σε αρκετές περιπτώσεις επιχειρήσεις θεωρούν ότι μπορούν να δεχθούν μετρητά όταν η κάθε επιμέρους πληρωμή είναι μικρότερη των 500 ευρώ, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη ότι αυτό που εξετάζεται είναι η συνολική αξία της συναλλαγής και όχι ο τρόπος με τον οποίο επιμερίζεται η εξόφλησή της.
Παραδείγματα
Εστιατόριο εκδίδει απόδειξη συνολικής αξίας 780 ευρώ για μία παρέα. Οι πελάτες επιλέγουν να πληρώσουν το ποσό σε μετρητά, θεωρώντας ότι η έκδοση της απόδειξης αρκεί για τη νομιμότητα της συναλλαγής. Παρότι το έσοδο δηλώνεται κανονικά και αποδίδονται οι αντίστοιχοι φόροι, η εξόφληση με μετρητά αντί μέσω τραπεζικού μέσου μπορεί να διαπιστωθεί κατά τη διάρκεια μεταγενέστερου ψηφιακού ελέγχου, οδηγώντας στην επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων.
Ξενοδοχειακή επιχείρηση εκδίδει τιμολόγιο ύψους 1.150 ευρώ. Κατά την προσπάθεια πληρωμής, το POS παρουσιάζει τεχνική δυσλειτουργία και η συναλλαγή δεν ολοκληρώνεται.
Ο πελάτης εξοφλεί τελικά σε μετρητά, όμως η επιχείρηση δεν καταγράφει το περιστατικό ούτε διατηρεί αποδεικτικά στοιχεία για τη βλάβη. Σε ενδεχόμενο έλεγχο, η έλλειψη τεκμηρίωσης μπορεί να οδηγήσει στην αντιμετώπιση της υπόθεσης ως παράβασης, παρά το γεγονός ότι η αδυναμία ηλεκτρονικής πληρωμής δεν οφειλόταν σε δική της υπαιτιότητα.
