Τον περασμένο Μάιο, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ επισκέφθηκε το Πεκίνο για δεύτερη φορά ως πρόεδρος των ΗΠΑ, - η πρώτη ήταν το 2017, ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ έθεσε ένα «θεμελιώδες» ερώτημα στις δηλώσεις του: μπορούν οι ΗΠΑ και η Κίνα να «υπερβούν τη λεγόμενη "παγίδα του Θουκυδίδη"»;
Η αναφορά παραπέμπει στον αρχαίο Έλληνα ιστορικό και στρατηγό Θουκυδίδη, ο οποίος υποστήριξε ότι η αιτία του Πελοποννησιακού Πολέμου ήταν ο φόβος της ανερχόμενης Αθήνας από την κατεστημένη δύναμη της Σπάρτης. Έκτοτε η «παγίδα του Θουκυδίδη» έχει καθιερωθεί ως μια απλουστευμένη θεωρία διεθνών σχέσεων: η σύγκρουση γίνεται πιθανή όταν μια ανερχόμενη δύναμη αμφισβητεί την κυρίαρχη.
Ο όρος διατυπώθηκε και χρησιμοποιήθηκε ειδικά για τις σχέσεις ΗΠΑ - Κίνας το 2012 από τον καθηγητή του Harvard, Γκρέιαμ Άλισον.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το 2017 είχε γράψει ότι «εκτός αν η Κίνα περιορίσει τις φιλοδοξίες της ή η Ουάσιγκτον αποδεχθεί ότι θα γίνει η δεύτερη δύναμη στον Ειρηνικό, μια εμπορική σύγκρουση, μια κυβερνοεπίθεση ή ένα ατύχημα στη θάλασσα θα μπορούσε σύντομα να οδηγήσει σε ολοκληρωτικό πόλεμο».
Η επιλογή του Σι να αναφερθεί στην «παγίδα του Θουκιδίδη» κατά την εναρκτήρια τοποθέτησή του προς τον Τραμπ έστειλε τότε σαφές μήνυμα για το είδος σταθερότητας που επιδιώκει το Πεκίνο στις διμερείς σχέσεις.
«Το αν η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να υπερβούν τη λεγόμενη "παγίδα του Θουκυδίδη" και να διαμορφώσουν ένα νέο πρότυπο σχέσεων μεταξύ μεγάλων δυνάμεων… είναι ερωτήματα της Ιστορίας, ερωτήματα του κόσμου και ερωτήματα των λαών», δήλωσε ο Σι στον Τραμπ.
Σι Τζινπίγνκ: Η «παγίδα» δεν είναι αναπόφευκτη
Νωρίτερα κατά τις δηλώσεις του στον Λευκό Οίκο επανέλαβε τη φράση για την «παγίδα του Θουκιδίδη».
«Είναι επίσης οι απαντήσεις της εποχής μας που εσείς και εγώ, ως ηγέτες μεγάλων χωρών, πρέπει να γράψουμε μαζί», πρόσθεσε.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Σι επικαλείται την έννοια αυτή. Το είχε πράξει και το 2015, κατά την επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον, υποστηρίζοντας - σύμφωνα με κινεζικά κρατικά μέσα - ότι η «παγίδα» δεν αποτελεί αναπόφευκτη πραγματικότητα, αλλά κατάσταση που δημιουργείται όταν τα κράτη «υποπέφτουν σε λανθασμένους στρατηγικούς υπολογισμούς».
Η αναφορά στην «παγίδα του Θουκυδίδη» συνδέεται και με το ζήτημα της Ταϊβάν. Ο Σι έχει προειδοποιήσει ότι λανθασμένοι χειρισμοί στο συγκεκριμένο θέμα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σύγκρουση μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου.
Έτσι, η αναφορά στον Θουκυδίδη λειτουργεί ως ιστορικό πλαίσιο για τον σημερινό ανταγωνισμό των δύο χωρών, αλλά ταυτόχρονα ως έκκληση για αποφυγή μιας σύγκρουσης που, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη θεωρία, μπορεί να προκύψει από την αλλαγή των ισορροπιών ισχύος.
Δείτε τις εξελίξεις από τη συνάντηση Τραμπ-Σι στο LiveBlog του Dnews.gr
