Η εκεχειρία με το Ιράν έχει τελειώσει. Ο Ντόναλντ Τραμπ το ανακοίνωσε από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ. Αλλά την απόφαση την είχε λάβει πριν αναχωρήσει από τις ΗΠΑ για την Τουρκία, σε σύσκεψη στον Λευκό Οίκο, όταν εξοργίστηκε με αυτά που του μετέφεραν συνεργάτες του, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ετοιμαζόταν να αναχωρήσει από τον Λευκό Οίκο, για την Άγκυρα, όταν οι κορυφαίοι συνεργάτες του για την εθνική ασφάλεια μπήκαν στο Οβάλ γραφείο και τον ενημέρωσαν για νέες επιθέσεις του Ιράν, γράφει η αμερικανική εφημερίδα.
Οι υπουργοί Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο και Εθνικής Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, είπαν στον Αμερικανό πρόεδρο πως το Ιράν είχε εξαπολύσει πυραύλους και drones εναντίον πλοίων που προσπαθούσαν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ από τη νότια διαδρομή. Τρία πλοία είχαν πληγεί μέσα σε μερικές ώρες, είπαν στον Τραμπ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Εξοργισμένος με τις επιθέσεις, ο Τραμπ τους πίεσε για το αν πίστευαν ότι το Ιράν εμπλέκεται σοβαρά στη διαδικασία για την επίτευξη μιας τελικής συμφωνίας. Αφού το συζήτησε με τους κορυφαίους συνεργάτες του, ο Αμερικανός πρόεδρος κατέληξε με το Ιράν δεν αντιμετωπίζει σοβαρά αυτή την προοπτική.
Η αντίδραση Τραμπ στις επιθέσεις του Ιράν
Οι αιφνιδιαστικές επιθέσεις προκάλεσαν ισχυρή αντίδραση του Τραμπ, που κατάργησε ορισμένες από τις διατάξεις του μνημονίου κατανόησης, αφήνοντας ελάχιστα από τη συμφωνία πλαίσιο που ο ίδιος υπέγραψε στις Βερσαλίες πριν από δύο εβδομάδες. Ο ηγέτης των ΗΠΑ ανακάλεσε την άδεια για πώληση ιρανικού πετρελαίου, διέταξε διαδοχικές επιθέσεις σε ιρανικούς στόχους την Τρίτη και την Τετάρτη και απείλησε να χτυπήσει πολιτικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων εργοστασίων αφαλάτωσης.
Η χρονική στιγμή των επιθέσεων του Ιράν εξόργισε τον Τραμπ, που είχε δηλώσει πως έδωσε στην Τεχεράνη «μία εβδομάδα άδεια» από τις διαπραγματεύσεις, για την κηδεία του Αλί Χαμενεΐ. «Αντί για αυτό, άρχισαν να εκτοξεύουν πυραύλους σε πλοία», είπε στην Άγκυρα.
«Για μένα έχει τελειώσει», είπε ο Τραμπ για την κατάπαυση πυρός, στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Μεταξύ άλλων, δήλωσε πως δεν ξέρει αν θέλει να κάνει συμφωνία με την Τεχεράνη- «ας τελειώσουμε απλά τη δουλειά», σημείωσε- ενώ εξέφρασε αμφιβολίες για το αν- σε περίπτωση επίτευξής της- αυτή θα «κρατήσει».
Έπειτα από αυτές τις εξελίξεις, οι ξένοι ηγέτες προσπαθούσαν να προσδιορίσουν αν η δήλωση του Τραμπ σηματοδοτεί μια επιστροφή στον ολοκληρωτικό πόλεμο, ή άλλη μία βίαιη παράκαμψη στις διαπραγματεύσεις. Οι χώρες του Κόλπου προετοιμάστηκαν για νέα αντίποινα, οι αγορές ενέργειας για άλλο ένα οικονομικό πλήγμα και η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ «κόλλησε» ξανά.
Αποκαλύφθηκαν τα ελαττώματα της συμφωνίας ΗΠΑ - Ιράν
Όλα αυτά σηματοδοτούν μία απότομη μεταστροφή για τον Τραμπ, που επί εβδομάδες παρουσίαζε το μνημόνιο κατανόησης ως απόδειξη πως η πίεσή του απέδωσε.
Το νέο επεισόδιο της σύγκρουσης αποκάλυψε τα ελαττώματα της χαλαρά διατυπωμένης ενδιάμεσης συμφωνίας, η οποία υποσχόταν ελεύθερη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, αλλά άφηνε ασαφές το ποιος ελέγχει, συντονίζει και αστυνομεύει τη θαλάσσια δίοδο.
Αν και ακόμα ο Τραμπ δεν έχει διατάξει την εκ νέου επιβολή του ναυτικού αποκλεισμού, Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε πως πολεμικά πλοία παραμένουν σε ετοιμότητα, σε περίπτωση που αποφασίσει κάτι τέτοιο. «Μπορεί να τον επαναφέρουμε», είπε την Τετάρτη ο Τραμπ για τον ναυτικό αποκλεισμό.
Το ναυτικό των ΗΠΑ βοηθούσε πλοία, εξοργίζοντας το Ιράν
Ιρανός διπλωμάτης δήλωσε την Τετάρτη πως οι ΗΠΑ είχαν παραβιάσει τη συμφωνία, δημιουργώντας μια ναυτιλιακή οδό χωρίς συντονισμό με την Τεχεράνη, υποστηρίζοντας ότι αυτό δικαιολογούσε την απόφαση του Ιράν να επιτεθεί σε πλοία.
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις εργάζονταν επί εβδομάδες για να διατηρήσουν έναν από τους κεντρικούς στόχους της συμφωνίας, καθοδηγώντας εμπορικά πλοία που διέσχιζαν τα Στενά του Ορμούζ. Το ναυτικό κρυφά βοηθούσε πλοία να περάσουν από τη νότια διαδρομή των Στενών, στην ακτογραμμή του Ομάν. Περισσότερα από 125 πλοία πέρασαν από τα Στενά με αυτόν τον τρόπο, λένε αξιωματούχοι του αμερικανικού ναυτικού.
Η προσπάθεια γινόταν σε μεγάλο βαθμό τη νύχτα, με τα πλοία να απενεργοποιούν τα αυτόματα συστήματα αναγνώρισης, ενώ ένα αμερικανικό αντιτορπιλικό έμενε σε επαφή μέσω ασυρμάτου με τη γέφυρα και το κέντρο επιχειρήσεων της πλοιοκτήτριας εταιρείας.
Η αμερικανική βοήθεια σε εμπορικά πλοία εξόργισε την Τεχεράνη, που καλούσε τα σκάφη να χρησιμοποιούν τη βόρεια διαδρομή των Στενών του Ορμούζ, ανοιχτά των νότιων ακτών του Ιράν, προειδοποιώντας ότι η νότια ήταν ναρκοθετημένη.
Επίσης, επί εβδομάδες το Ιράν εκτόξευε drones εναντίον εμπορικών πλοίων που προσπαθούσαν να περάσουν από τη νότια διαδρομή, σύμφωνα με αξιωματούχους. Τέσσερα σούπερ τάνκερ ευρωπαϊκής ιδιοκτησίας επιχείρησαν να περάσουν από το κέντρο των Στενών του Ορμούζ την Τρίτη, αλλά οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι θα δεχθούν επίθεση και γύρισαν πίσω.
