Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν νέα αεροπορικά πλήγματα κατά του Ιράν νωρίς την Πέμπτη, με την Τεχεράνη να απαντά στοχοποιώντας το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και το Κατάρ σε μια ανταλλαγή πυρών που απειλεί εκ νέου την ενδιάμεση συμφωνία η οποία είχε σκοπό να βοηθήσει στον τερματισμό του πολέμου στον Περσικό Κόλπο.
Τα πλήγματα σημειώθηκαν λίγες ώρες αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι οι πρόσφατες ιρανικές επιθέσεις εναντίον πλοίων στα Στενά του Ορμούζ σηματοδότησαν το τέλος της εύθραυστης κατάπαυσης του πυρός. Οι ΗΠΑ είχαν πλήξει ποικίλες στρατιωτικές τοποθεσίες και λιμενικές εγκαταστάσεις νωρίς την Τετάρτη, αφού το Ιράν στοχοποίησε αρκετά εμπορικά πλοία στα ανοικτά των ακτών του Ομάν, προκαλώντας και τότε ιρανικά αντίποινα.
Ωστόσο, οι επιθέσεις της Πέμπτης φάνηκαν ευρύτερης κλίμακας σε όλα τα μέτωπα, με τις σειρήνες να ηχούν τουλάχιστον δύο φορές στο Μπαχρέιν, όπου βρίσκεται η έδρα του 5ου Στόλου του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ. Δεν υπήρξαν άμεσες αναφορές για ζημιές στις τρεις αραβικές χώρες του Κόλπου. Ο στρατός του Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι αναχαιτίζει εισερχόμενα drones και πυραύλους, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανέλαβαν την ευθύνη για τις επιθέσεις σε Μπαχρέιν και Κουβέιτ.
Η Κεντρική Διοίκηση του στρατού των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι έπληξε περίπου 90 στόχους σε όλο το Ιράν, δίνοντας στη δημοσιότητα ασπρόμαυρα πλάνα από αυτά που φαινόταν να είναι πλήγματα σε διάδρομο αεροδρομίου και εκτοξευτές πυραύλων.
«Οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν σε εγρήγορση, με πλήρη μαχητική ισχύ και έτοιμες να εκτελέσουν επιχειρήσεις κατόπιν εντολής του Γενικού Διοικητή», πρόσθεσε η CENTCOM.
Οι ΗΠΑ αναφέρουν ότι τα πλήγματα είχαν σκοπό να «υποβαθμίσουν περαιτέρω» την ικανότητα του Ιράν «να απειλεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας» στα στενά, από τα οποία διερχόταν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου πριν ξεκινήσει ο πόλεμος.
{https://x.com/CENTCOM/status/2074950507186032971}
Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν εκρήξεις σε πολλές τοποθεσίες, συμπεριλαμβανομένου του Μπουσέρ – όπου βρίσκεται το συγκρότημα του πυρηνικού σταθμού του Ιράν – και των νότιων πόλεων-λιμανιών Τσαμπαχάρ, Κοναράκ, Μπαντάρ Αμπάς και Σιρίκ. Στο Ιρανσάχρ, οι αρχές ανακοίνωσαν ότι ένα πλήγμα σκότωσε έναν πυροσβέστη σε αεροδρόμιο.
Για πρώτη φορά από τον Απρίλιο, φάνηκε επίσης ότι τα αμερικανικά πλήγματα στοχοποίησαν ιρανικές γέφυρες. Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πλήγμα σε σιδηροδρομική γέφυρα στην επαρχία Γκολεστάν του βορειοανατολικού Ιράν, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι δύο γέφυρες δέχθηκαν επίθεση στη διαδρομή προς το Μασχάντ, όπου οι αξιωματούχοι σχεδιάζουν να θάψουν τον εκλιπόντα Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ την Πέμπτη. Ωστόσο, δεν ήταν σαφές αν η επίθεση στο Γκολεστάν ήταν η ίδια που ανέφεραν οι Φρουροί της Επανάστασης.
«Αν ξανασυμβεί τα πράγματα θα γίνουν πολύ χειρότερα»
Μετά την αναχώρησή του από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, ο Τραμπ ανάρτησε στο μέσο κοινωνικής δικτύωσής του αρκετά βίντεο με εκρήξεις στο Ιράν, καθώς και μια νέα προειδοποίηση προς την Ισλαμική Δημοκρατία.
«Αυτά είναι αντίποινα για τον χθεσινό βομβαρδισμό πλοίων από το Ιράν. Αν ξανασυμβεί, τα πράγματα θα γίνουν πολύ χειρότερα!» έγραψε ο Τραμπ.
Ο Τραμπ είχε δηλώσει νωρίτερα μέσα στην ημέρα ότι οι τελευταίες εκατέρωθεν συγκρούσεις δεν θα οδηγούσαν σε «μακροπρόθεσμη» στρατιωτική δράση.
«Ό,τι είναι να συμβεί, θα συμβεί πολύ γρήγορα», δήλωσε ο Τραμπ, αν και άφησε επίσης να εννοηθεί ότι ο αμερικανικός στρατός μπορεί «απλώς να τελειώσει τη δουλειά».
Παράλληλα, ο Τραμπ ανανέωσε τις παλαιότερες απειλές του να πλήξει πολιτικές υποδομές του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και μονάδων αφαλάτωσης, καθώς και να καταλάβει τον κόμβο παραγωγής πετρελαίου στο νησί Χαρκ.
Σημειώνεται ότι μετά το πλήγμα σε τρία δεξαμενόπλοια την Τρίτη, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά του Ιράν και οι ιρανικές δυνάμεις απάντησαν στοχοποιώντας αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στον Περσικό Κόλπο.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι η ενδιάμεση συμφωνία κατάπαυσης του πυρός τού δίνει το δικαίωμα να διαχειρίζεται την κυκλοφορία μέσω των στενών. Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, βασικός διαπραγματευτής στις συνομιλίες για τον μόνιμο τερματισμό του πολέμου, εμφανίστηκε προκλητικός σε ανάρτησή του στο X το πρωί της Πέμπτης: «Η Αμερική ακόμα δεν έχει μάθει ότι ο εκφοβισμός και οι αθετημένες υποσχέσεις δεν είναι πλέον χωρίς κόστος. Ας το πω ξεκάθαρα: αν χτυπήσετε, θα δεχτείτε πλήγμα».
Τα πλήγματα εγείρουν φόβους για επανέναρξη του πολέμου
Ο Τραμπ τροφοδότησε τις ανησυχίες για επανέναρξη του πολέμου λέγοντας ότι η ενδιάμεση συμφωνία για την παύση των εχθροπραξιών έχει «τελειώσει», αν και πρόσθεσε ότι θα επιτρέψει τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων.
Οι επιθέσεις έχουν απειλήσει επανειλημμένα την εύθραυστη κατάπαυση του πυρός, όμως οι δηλώσεις του Τραμπ πρόσθεσαν νέα αβεβαιότητα, με τις τιμές του πετρελαίου να σημειώνουν άλμα μετά τις δηλώσεις του. Μια αναζωπύρωση της σύγκρουσης θα μπορούσε να παρασύρει την ευρύτερη Μέση Ανατολή και πιθανότατα θα διέκοπτε ξανά τις αποστολές ενέργειας μέσω των στενών.
«Για μένα, νομίζω ότι τελείωσε», δήλωσε ο Τραμπ όταν ρωτήθηκε για το καθεστώς της κατάπαυσης του πυρός. Πρόσθεσε ότι οι εκπρόσωποι των ΗΠΑ μπορούν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις, εξέφρασε όμως αμφιβολίες για το αποτέλεσμα. «Μπορούν να μιλάνε, αλλά νομίζω ότι χάνουν τον χρόνο τους», είπε.
Ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών, Καζέμ Γχαριμπαμπαντί, επίσης κορυφαίος διαπραγματευτής, απάντησε μέσω του X ότι οι δηλώσεις του Τραμπ «δεν αποτελούν δείγμα ισχύος, αλλά παραδοχή της αποτυχίας» της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν.
Χάσμα στους κόλπους της ιρανικής ηγεσίας;
Οι νέες επιθέσεις σε πλοία στα στενά, παρά τις διαπραγματεύσεις, ενδέχεται να αντικατοπτρίζουν ένα χάσμα στους κόλπους της ιρανικής ηγεσίας. Οι σκληροπυρηνικοί επιδιώκουν διαρκή έλεγχο της θαλάσσιας οδού – η οποία αποτελεί παγκοσμίως σημαντικό δίαυλο για τις αποστολές καυσίμων και έχει γίνει κρίσιμος μοχλός πίεσης στην αντιπαράθεση με τη Δύση –, ενώ οι πραγματιστές επιθυμούν μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία για την άρση των διεθνών κυρώσεων και την παροχή της απεγνωσμένα αναγκαίας οικονομικής ανακούφισης.
Οι διαπραγματεύσεις για την επίτευξη μιας τελικής συμφωνίας επρόκειτο να ξεκινήσουν μετά την κηδεία του Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου, κατά τις πρώτες στιγμές του πολέμου. Η περίοδος της κηδείας, η οποία ολοκληρώνεται την Πέμπτη, υποτίθετο ότι θα ήταν μια περίοδος χαμηλότερης έντασης.
Οι συνομιλίες είναι προγραμματισμένο να επικεντρωθούν στα πιο ακανθώδη ζητήματα, συμπεριλαμβανομένου του πλήρους ανοίγματος των στενών και της αναδίπλωσης του αμφιλεγόμενου πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.
