Πριν από το πακέτο των φορολογικών παρεμβάσεων που αναμένεται να ανακοινωθεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, η κυβέρνηση προσανατολίζεται σε νέα παράταση της αναστολής του ΦΠΑ 24% στα νεόδμητα ακίνητα και του φόρου υπεραξίας 15% στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Η σχετική νομοθετική διάταξη εκτιμάται ότι θα κατατεθεί το φθινόπωρο, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες η παράταση εξετάζεται να ισχύσει για ένα ή δύο ακόμη έτη, διατηρώντας αμετάβλητο το ισχύον φορολογικό καθεστώς στην αγορά ακινήτων.
Οι αποφάσεις στο πλαίσιο του νέου φορολογικού πακέτου
Οι οριστικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν το επόμενο διάστημα, καθώς η κυβέρνηση διαμορφώνει το νέο φορολογικό πακέτο. Οι δύο συγκεκριμένοι φόροι εξακολουθούν να προβλέπονται από την ελληνική νομοθεσία, ωστόσο η εφαρμογή τους παραμένει σε αναστολή εδώ και αρκετά χρόνια, στο πλαίσιο μέτρων στήριξης της κτηματαγοράς και της οικοδομικής δραστηριότητας.
Πώς καθιερώθηκε ο ΦΠΑ στα νεόδμητα
Ο ΦΠΑ στα νεόδμητα ακίνητα θεσπίστηκε με τον νόμο του 2005 και τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2006, στο πλαίσιο της εναρμόνισης της ελληνικής νομοθεσίας με το κοινοτικό καθεστώς ΦΠΑ. Ωστόσο, η εφαρμογή του ανεστάλη αργότερα, προκειμένου να τονωθεί η αγορά κατοικίας και να ενισχυθεί η οικοδομή μετά την πολυετή κρίση.
Οι επιπτώσεις από πιθανή επαναφορά του ΦΠΑ
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι ενδεχόμενη επαναφορά του ΦΠΑ θα επιβάρυνε σημαντικά το κόστος απόκτησης νέων κατοικιών, σε μια περίοδο κατά την οποία η προσφορά παραμένει περιορισμένη και η ζήτηση εξακολουθεί να κινείται σε υψηλά επίπεδα, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα και στις τουριστικές περιοχές. Όπως σημειώνουν, ένα μεγάλο μέρος της επιβάρυνσης θα μετακυλιόταν στους αγοραστές μέσω υψηλότερων τιμών πώλησης.
Τι θα σήμαινε η επιστροφή του φόρου υπεραξίας
Διαφορετική θεωρείται η επίδραση του φόρου υπεραξίας 15%, ο οποίος επιβάλλεται στο κέρδος από την πώληση ακινήτου. Αν και η επαναφορά του θα αύξανε τη φορολογική επιβάρυνση των πωλητών, η επίδρασή του στις τελικές τιμές εκτιμάται ότι θα ήταν πιο περιορισμένη, καθώς η δυνατότητα μετακύλισης του κόστους εξαρτάται από τις συνθήκες της αγοράς. Σε περιόδους αυξημένης ζήτησης μέρος της επιβάρυνσης μπορεί να περάσει στις ζητούμενες τιμές, ενώ σε πιο υποτονική αγορά οι πωλητές θα αναγκάζονταν να απορροφήσουν σημαντικό μέρος του φόρου.
Οι εκτιμήσεις των αναλυτών για την αγορά ακινήτων
Αναλυτές της αγοράς επισημαίνουν ότι η επαναφορά του φόρου υπεραξίας δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη αύξηση των τιμών των ακινήτων, αλλά ενδέχεται να επηρεάσει κυρίως τον αριθμό των συναλλαγών, καθώς αρκετοί ιδιοκτήτες θα μπορούσαν να αναβάλουν την πώληση των ακινήτων τους για να αποφύγουν τη φορολογική επιβάρυνση. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται η Κύπρος, όπου ο φόρος υπεραξίας εφαρμόζεται επί δεκαετίες, χωρίς να αποτελεί τον βασικό παράγοντα διαμόρφωσης των τιμών, οι οποίες επηρεάζονται κυρίως από τη ζήτηση, τα επιτόκια, την οικονομική συγκυρία και την προσφορά κατοικιών.































