Η πρόεδρος της Κομισιόν πρότεινε την Τρίτη ένα νέο εργαλείο για την ενίσχυση των στρατιωτικών δαπανών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πιο συγκεκριμένα πρότεινε να επιτραπεί στους «27» του μπλοκ να αντλήσουν δάνεια ύψους έως και 150 δισ. ευρώ στο πλαίσιο ενός σχεδίου πέντε σημείων.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε το σχέδιο «Rearm Europe» για την απελευθέρωση πρόσθετων αμυντικών δαπανών ύψους έως και 800 δισεκατομμυρίων ευρώ τα επόμενα χρόνια, ενώ παράλληλα περιέγραψε τις ιδέες αυτές σε επιστολή της προς τις εθνικές κυβερνήσεις.
Οι 27 πρεσβευτές του μπλοκ πρόκειται να τοποθετηθούν επί του σχεδίου κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης την Τρίτη, η οποία θα θέσει τις βάσεις για την Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης.
«Η Ευρώπη είναι έτοιμη να ενισχύσει μαζικά τις αμυντικές της δαπάνες, τόσο για να ανταποκριθεί στη βραχυπρόθεσμη επείγουσα ανάγκη να δράσει και να στηρίξει την Ουκρανία, όσο και για να αντιμετωπίσει τη μακροπρόθεσμη ανάγκη να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για δική της ασφάλεια», δήλωσε σήμερα η φον ντερ Λάιεν.
Η ρήτρα διαφυγής, τα φθηνά δάνεια και ο «γρίφος» της χρηματοδότησης
Όπως διαβάζουμε στο Politico, η Κομισιόν θέλει να διευκολύνει τις χώρες να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες χωρίς να προσκρούσουν στους κανόνες που περιορίζουν το εθνικό χρέος και τα ελλείμματα. Για να δημιουργήσει περισσότερο δημοσιονομικό χώρο, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι θα ενεργοποιήσει την εθνική ρήτρα διαφυγής - σύμφωνα με την οποία οι στρατιωτικές δαπάνες δεν θα υπολογίζονται στον μηχανισμό «τιμωρίας» του μπλοκ για τις χώρες που παραβιάζουν τα όρια δαπανών της ΕΕ.
Σύμφωνα με κανόνες της ΕΕ που αναθεωρήθηκαν πέρυσι, η ρήτρα αυτή μπορεί να ενεργοποιηθεί όταν «εξαιρετικές περιστάσεις που δεν ελέγχονται από το κράτος μέλος οδηγούν σε σημαντικό αντίκτυπο στα δημόσια οικονομικά» μιας χώρας.
Η Φον ντερ Λάιεν, για την ώρα, δεχ έχει αναφέρει συγκεκριμένους όρους που θα μπορούσαν να αποτρέψουν την αχαλίνωτη δαπάνη από υπερχρεωμένες χώρες. Οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ πρόκειται να συζητήσουν για το συγκεκριμένο θέμα σε προγραμματισμένη συνάντηση τη Δευτέρα και την Τρίτη της επόμενης εβδομάδας, σύμφωνα πάντα με το Politico.
Στο πλαίσιο του σχεδίου της, ωστόσο, η πρόεδρος της Κομισιόν προσέφερε επίσης φθηνά δάνεια για την άμυνα σε χώρες της ΕΕ. Το νέο εργαλείο θα είναι ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ και θα χρηματοδοτεί αμυντικές δαπάνες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας πυροβολικού, πυραύλων, πυρομαχικών, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και συστημάτων κατά των μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
«Με αυτόν το στρατιωτικό υλικό, τα κράτη μέλη θα μπορέσουν να ενισχύσουν μαζικά την υποστήριξή τους προς την Ουκρανία», τόνισε η φον ντερ Λάιεν.
Στις ανακοινώσεις της, ωστόσο, η πρόεδρος της Κομισιόν δεν αποκάλυψε από πού θα προέλθει αυτή η χρηματοδότηση.
Αρκετοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι θα χρηματοδοτηθεί εν μέρει με 93 δισεκατομμύρια ευρώ από τα μη διεκδικούμενα δάνεια που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του ταμείου ανάκαμψης της ΕΕ μετά την πανδημία Covid - το οποίο συστάθηκε το 2021 για να ενισχύσει τις πράσινες και ψηφιακές επενδύσεις.
Οι αξιωματούχοι της Επιτροπής είναι βέβαιοι ότι τα αδιάθετα κονδύλια μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν με την υποστήριξη της απλής πλειοψηφίας των χωρών της ΕΕ, σε αντίθεση με την ομοφωνία.
Οι υπερχρεωμένες χώρες - όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία - αναμένεται να προτιμήσουν το κοινό χρέος της ΕΕ για την άμυνα, αν και το ζήτημα παραμένει αμφιλεγόμενο στη Γερμανία και σε ορισμένες χώρες της Βόρειας Ευρώπης.
Σημειώνεται πως η πρόεδρος της Επιτροπής πρότεινε ακόμη την επαναχρησιμοποίηση περισσότερων περιφερειακών κονδυλίων για αμυντικούς σκοπούς, την απελευθέρωση ιδιωτικών κεφαλαίων με τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού επενδυτικού χώρου και την αλλαγή των κανόνων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων ώστε να επιτρέπονται περισσότερες στρατιωτικές δαπάνες.
Το τελευταίο σχέδιο συμπερασμάτων για τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της ΕΕ την Πέμπτη, άλλωτσε, τονίζει ότι οι πρακτικές της ΕΤΕπ «όσον αφορά τα βασικά αμυντικά έργα» θα πρέπει να αλλάξουν, ενώ ο όγκος της διαθέσιμης χρηματοδότησης θα πρέπει να αυξηθεί.
