Ο Κύκλος Οικονομικής & Κοινωνικής Ανάλυσης του Ινστιτούτου ΕΝΑ δημοσιεύει τη νέα ανάλυση της σειράς Focus ENA | Oικονομία με θέμα στους μισθούς και στην αγοραστική δύναμη στην Ελλάδα σε σύγκριση με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Eurostat δημοσίευσε πρόσφατα τον μέσο ετήσιο προσαρμοσμένο μισθό πλήρους απασχόλησης για το 2025. Ο συγκεκριμένος δείκτης αφορά ετήσιους ονομαστικούς μισθούς σε τρέχουσες τιμές συνδυάζοντας στοιχεία Εθνικών Λογαριασμών και Έρευνας Εργατικού Δυναμικού και προσαρμόζει τη μερική απασχόληση σε ισοδύναμα πλήρους χρόνου. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη χαμηλότερη θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πάνω μόνο από τη Βουλγαρία.
Συγκεκριμένα, όπως δείχνει το διάγραμμα 1, ο μέσος ετήσιος μισθός στην Ελλάδα το 2025 ήταν 18.772 ευρώ, δηλαδή στο 45,3% του μέσου ευρωπαϊκού όρου (41.464). Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2019 ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης στην Ελλάδα ήταν στο 48,7% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μεταξύ 2019 και 2025, οι ονομαστικοί μισθοί αυξήθηκαν κατά 17,6% στην Ελλάδα, έναντι 26,5% στην Ευρωπαϊκή Ένωση με συνέπεια να διευρύνεται το μισθολογικό χάσμα.
Οι μισθοί, ωστόσο, δεν έχουν μόνο σημασία σαν ονομαστικά μεγέθη αλλά κυρίως σαν στοιχεία της αγοραστικής δύναμης των μισθωτών. Αξίζει επομένως να δούμε και την αντίστοιχη εξέλιξη των τιμών από τους ετήσιους δείκτες τιμών καταναλωτή που δημοσιεύει η Eurostat.
Το διάγραμμα 2 παρουσιάζει την εξέλιξη των μισθών, του γενικού δείκτη τιμών και των ειδικών δεικτών τιμών στην κατηγορία των τροφίμων και του ηλεκτρικού ρεύματος. Για να συγκριθούν οι διαφορετικές σειρές, οι μισθοί και οι δείκτες τιμών μετατράπηκαν με βάση 2019=100.
Όπως βλέπουμε, μεταξύ 2019 και 2025 οι μισθοί στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 17,6%, ενώ ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 19,8%. Με απλά λόγια, το γενικό επίπεδο τιμών αυξήθηκε κατά 2 περίπου ποσοστιαίες μονάδες ταχύτερα από τους μισθούς. Αυτό σημαίνει ότι η αγοραστική δύναμη των μισθωτών έχει σαφώς συρρικνωθεί.
Αν ακόμα εστιάσουμε σε τιμές επιμέρους βασικών αγαθών, όπως τα τρόφιμα και το ηλεκτρικό ρεύμα, η εικόνα αλλάζει σημαντικά προς το χειρότερο. Συγκεκριμένα, οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 35,8% και του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 43,8%. Και οι δύο αυξήσεις ήταν υπερδιπλάσιες από την άνοδο των μισθών.
Το συμπέρασμα που προκύπτει αβίαστα είναι πως στην περίοδο 2019-25 η μισθολογική απόκλιση της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνθηκε ενώ, παράλληλα, η ονομαστική αύξηση των μισθών ήταν μικρότερη από την άνοδο του γενικού επιπέδου των τιμών, με αποτέλεσμα τη μείωση της πραγματικής αγοραστικής δύναμης των μισθωτών. Η επιβάρυνση είναι ακόμη μεγαλύτερη για τους χαμηλόμισθους, οι οποίοι διαθέτουν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για βασικές ανάγκες όπως τρόφιμα και ηλεκτρικό ρεύμα.
Οι μεγάλες αυξήσεις στις τιμές των βασικών αγαθών περιόρισαν δυσανάλογα το διαθέσιμο εισόδημα και το βιοτικό επίπεδο των οικονομικά ασθενέστερων νοικοκυριών.
