Ένα συγκλονιστικό κινηματογραφικό ντοκουμέντο από την πρώτη επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, στις 17 Νοεμβρίου 1974, έρχεται για πρώτη φορά στο φως της δημοσιότητας, μεταφέροντας το κοινό σε μία από τις πιο φορτισμένες στιγμές της μεταπολιτευτικής ιστορίας της Ελλάδας.
Στο ασπρόμαυρο βίντεο, διάρκειας περίπου εννέα λεπτών, καταγράφονται εικόνες από τις εκδηλώσεις μνήμης που πραγματοποιήθηκαν έναν χρόνο μετά την εξέγερση των φοιτητών. Ανάμεσα στα στιγμιότυπα που ξεχωρίζουν είναι η παρουσία του Νίκου Ξυλούρη, της Μαρίας Φαραντούρη και του Αντώνη Καλογιάννη, οι οποίοι ανεβαίνουν στα σκαλιά του Πολυτεχνείου και ερμηνεύουν μαζί με το συγκεντρωμένο πλήθος τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη.
Οι τρεις σπουδαίοι καλλιτέχνες τραγουδούν το «Μην ξεχνάς τον Ωρωπό», μεταφέροντας το αντιδικτατορικό μήνυμα μέσα από τους στίχους «Κι εσύ λαέ βασανισμένε, μην ξεχνάς τον φασισμό».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
{https://www.youtube.com/watch?v=7P4Dx3vW65E}
Η πρώτη επέτειος του Πολυτεχνείου μέσα από τον φακό της εποχής
Στις 17 Νοεμβρίου 1974, έναν χρόνο μετά την αιματηρή καταστολή της φοιτητικής εξέγερσης από τη δικτατορία, χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν στον χώρο του Πολυτεχνείου, τιμώντας τη μνήμη όσων αγωνίστηκαν για την αποκατάσταση της δημοκρατίας.
Το ιστορικό συγκρότημα στην οδό Πατησίων γέμισε από φοιτητές, εργαζόμενους, οικογένειες και ανθρώπους κάθε ηλικίας. Πανό, πλακάτ, λουλούδια και συνθήματα συνέθεταν το σκηνικό μιας μαζικής εκδήλωσης μνήμης, με έντονο το αποτύπωμα της αντίστασης στη δικτατορία.
Στο υλικό αποτυπώνονται στιγμές από την προσέλευση του κόσμου, τις συγκεντρώσεις στον προαύλιο χώρο, τις πορείες που πραγματοποιήθηκαν, αλλά και την έκθεση που φιλοξενήθηκε στο κτίριο Αβέρωφ.
Ιδιαίτερα συγκινητικές είναι και οι εικόνες συγγενών θυμάτων της δικτατορίας, οι οποίοι αφήνουν λουλούδια και μιλούν για τους ανθρώπους που έχασαν, σε μια ημέρα όπου η συλλογική μνήμη συνδέθηκε με την απαίτηση για δημοκρατία και ελευθερία.
Στο ίδιο κινηματογραφικό υλικό εμφανίζεται και ο ηθοποιός Μάνος Κατράκης, ενώ ξεχωριστή θέση έχουν οι εικόνες του Σπύρου Μουστακλή, του αξιωματικού που υπέστη φρικτά βασανιστήρια από το καθεστώς της δικτατορίας.
Πώς βρέθηκε το ιστορικό υλικό
Οι κινηματογραφικές μπομπίνες παρέμεναν ξεχασμένες επί δεκαετίες στο υπόγειο του κτιρίου Τοσίτσα, στο συγκρότημα του Πολυτεχνείου.
Το υλικό είχε καταγράψει ο Γιάννης Σημηριώτης, ο οποίος εργαζόταν τότε στο φωτογραφικό εργαστήριο της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
Η ανακάλυψη των φιλμ έδωσε τη δυνατότητα να διασωθούν εικόνες μιας ιστορικής ημέρας, οι οποίες παρέμεναν μέχρι σήμερα ουσιαστικά άγνωστες στο ευρύ κοινό.
Για την ανάδειξη του αρχείου πραγματοποιήθηκαν εργασίες συντήρησης και ψηφιοποίησης με τη συνδρομή των εργαζομένων στο Αρχείο της ΕΡΤ. Στη συνέχεια, το υλικό επεξεργάστηκε στο Εργαστήριο Τεκμηρίωσης της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ από τους Μπάμπη Λουϊζίδη και Δημήτρη Παπαϊωάννου.
Την ταυτοποίηση των σκηνών και ορισμένων από τα πρόσωπα που εμφανίζονται ανέλαβαν η Ελευθερία Βαρουχάκη και η Αφροδίτη Οικονόμου.
«Δώρο από την Ιστορία προς την Ιστορία»
Η Σχολή Αρχιτεκτόνων έδωσε στη δημοσιότητα το ιστορικό υλικό, χαρακτηρίζοντάς το ως ένα ξεχωριστό εύρημα για τη φετινή επέτειο.
«Δώρο από την Ιστορία προς την Ιστορία για τη φετινή επέτειο», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση της Σχολής.
Το εννιάλεπτο βίντεο αποτελεί ένα πολύτιμο οπτικό τεκμήριο για την πρώτη επέτειο της εξέγερσης, καθώς δεν καταγράφει μόνο την παρουσία γνωστών καλλιτεχνών και προσωπικοτήτων, αλλά και την ατμόσφαιρα που επικρατούσε στην Αθήνα το 1974.
Πρόκειται για εικόνες που αναδεικνύουν τη σημασία της συλλογικής μνήμης και διασώζουν στιγμές από μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική κοινωνία προσπαθούσε να αφήσει πίσω της τη δικτατορία και να θεμελιώσει ξανά τη δημοκρατική της πορεία.
