Τραμπικό μάθημα δημοκρατίας έδωσε ο Τζέι Ντι Βανς σήμερα από το βήμα της 61ης Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια.
Πριν από την πολυαναμενόμενη ομιλία του, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, ωστόσο, είχε φροντίσει να δείξει τις προθέσεις του και την επιθετικότητά του με την απόφαση να μην συναντήσει τον καγκελάριο Όλαφ Σολτς, αλλά τον υποψήφιο διάδοχό του, Φρίντριχ Μερτς. Όμως ό,τι ακολούθησε σόκαρε τους παρευρισκόμενους στην αίθουσα της Διάσκεψης, που παρακολουθούσαν την ομιλία του. Αλλά δεν αντέδρασε κανείς.
Τι είπε ο Βανς
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος ανέβηκε στο βήμα και ακολουθώντας μία επιθετική τακτική, που έμελλε να επισκιάσει την πολυαναμενόμενη πρώτη επαφή που θα είχε αργότερα με τον Ουκρανό πρόεδρο, κατηγόρησε τους Ευρωπαίους ηγέτες για έλλειψη ελευθερίας του λόγου στην Ευρώπη αλλά και αποτυχία στην αντιμετώπιση της μεταναστευτικής πολιτικής.
Ξεκίνησε λέγοντας πως «υπάρχει νέος σερίφης στην πόλη» αναφερόμενος στον Ντόναλντ Τραμπ και συνέχισε «ταπεινώνοντας» τους Ευρωπαίους ηγέτες.
«Η απειλή για την οποία ανησυχώ περισσότερο, στην Ευρώπη, δεν είναι η Ρωσία, δεν είναι η Κίνα, δεν είναι κάποιος άλλος εξωτερικός παράγοντας», είπε ο Βανς. «Αυτό για το οποίο ανησυχώ είναι η απειλή εκ των έσω: η υποχώρηση της Ευρώπης σε ορισμένες από τις πιο θεμελιώδεις αξίες της αξίες που μοιράζεται με τις ΗΠΑ. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, η ελευθερία του λόγου, φοβάμαι, βρίσκεται σε ύφεση», πρόσθεσε.
«Υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ, μπορεί να διαφωνούμε με τις απόψεις σας, αλλά θα υπερασπιστούμε το δικαίωμά σας να το προσφέρετε στη δημόσια σφαίρα - είτε συμφωνείτε είτε διαφωνείτε».
«Αν τρέχετε από φόβο για τους ίδιους σας τους ψηφοφόρους, δεν υπάρχει τίποτα που μπορεί να κάνει η Αμερική για εσάς, ούτε, εν προκειμένω, υπάρχει κάτι που μπορείτε να κάνετε για τον αμερικανικό λαό που εξέλεξε εμένα και τον πρόεδρο Τραμπ», είπε. «Και δυστυχώς όταν βλέπω σήμερα την Ευρώπη, μερικές φορές δεν είναι τόσο ξεκάθαρο τι συνέβη σε κάποιους από τους νικητές του Ψυχρού Πολέμου» είπε.
Κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να μην φοβούνται και να αγκαλιάσουν αυτό τους λένε οι πολίτες «ακόμα και όταν δεν συμφωνείτε». «Αυτό για μένα είναι η σπουδαία μαγεία της δημοκρατίας. Δεν βρίσκεται σε αυτούς τους πέτρινους τοίχους ή στα όμορφα ξενοδοχεία. Ούτε κα στους σπουδαίους οργανισμούς που έχουμε χτίσει μαζί ως κοινωνία. Το να πιστεύεις στη δημοκρατία σημαίνει να αντιλαμβάνεσαι ότι καθένας από τους «πολίτες μας έχει τη δική του σοφία και τη δική του φωνή και αν αρνηθούμε να ακούσουμε αυτή τη φωνή, ακόμα και οι πιο επιτυχημένες μας μάχες θα διασφαλίζουν ελάχιστα».
«Υπάρχει ένας νέος σερίφης στην πόλη», τόνισε αναφερόμενος στον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Οι ΗΠΑ μπορεί να διαφωνούν με τις απόψεις της Γερμανίας, όμως «θα παλέψουμε για το δικαίωμά σας να τις προσφέρετε».
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος έκλεισε την ομιλία του με ένα απόφθεγμα από τον Πολωνό Πάπα Ιωάννη ΙΙ, λέγοντας «Μη φοβάστε. Δεν θα πρέπει να φοβόμαστε τους ανθρώπους μας, ακόμα και όταν εκφράζουν απόψεις η ηγεσία διαφωνεί».
Ο Βανς δεν παρέλειψε να παρέμβει και στις επικείμενες γερμανικές εκλογές, την επόμενη εβδομάδα, και ζήτησε να πέσει το τοίχος προστασίας των κομμάτων κατά της συνεργασίας με το ακροδεξιό κόμμα. Υποστήριξε έμμεσα το AfD προκαλώντας την αντίδραση Γερμανών αξιωματούχων, ενώ αργά το βράδυ της Παρασκευής συναντήθηκε και με την Άλις Βάιντελ.
Οι (σχεδόν) αντιδράσεις
«Το μόνο πρόσωπο που αποφασίζει για τις γερμανικές βουλευτικές εκλογές, όπως σε κάθε δημοκρατία, είναι και θα είναι οι Γερμανοί ψηφοφόροι», απάντησε η Γερμανίδα ΥΠΕΞ, Αναλένα Μπέρμποκ αναφερόμενη στα σχόλια Βανς για το AfD.
Η μόνη - ίσως αξιόλογη - αντίδραση Ευρωπαίου αξιωματούχου (όχι όμως ηγέτη) στα περί έλλειψης δημοκρατίας και ελευθερίας του λόγου στην Ευρώπη, ήρθε από τον Γερμανό υπουργό Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους. Χαρακτήρισε τα σχόλια Βανς περί δημοκρατίας, απαράδεκτα. «Μιλάει για τον αφανισμό της δημοκρατίας. Και αν τον κατάλαβα σωστά, συγκρίνει τις συνθήκες σε ορισμένα μέρη της Ευρώπης με αυτά σε αυταρχικά καθεστώτα και αυτό είναι απαράδεκτο» τόνισε.
«Αλλά δημοκρατία δεν σημαίνει ότι μια θορυβώδης μειοψηφία θα έχει αυτόματα δίκιο. Δεν μπορούν να αποφασίσουν ποια είναι η αλήθεια. Είμαι χαρούμενος που ζω στην Ευρώπη, όπου υπερασπιζόμαστε τη δημοκρατία ενάντια σε εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς» κατέληξε.
{https://twitter.com/nexta_tv/status/1890468803273707698}
Στα highlights και το σχόλιο Τουσκ για την παράθεσε του Βανς στα λόγια του Πολωνού Πάπα Παύλου Β: «Μην φοβάστε» μία προτροπή που χρησιμοποίησε προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, κλείνοντας την ομιλία του.
«Όλοι όσοι αναφέρουν τα λόγια του Ιωάννη Παύλου Β' «Μη φοβάστε», θα πρέπει να θυμούνται ότι είχαν σκοπό να ενισχύσουν το πολωνικό έθνος στην αντίστασή του ενάντια στη ρωσική κυριαρχία» έγραψε σε ανάρτησή του ο Ντόναλντ Τουσκ.
Η Κάγια Κάλας από την άλλη είπε ότι η ομιλία Βανς ήταν σαν να προσπαθούσε να ξεκινήσει καβγά και «εμείς δεν θέλουμε να μαλώσουμε με τους φίλους μας».
Κίνα: Δεν μπορούμε να έχουμε διαμάχη με τις ΗΠΑ αλλά...
Ο Κινέζος ΥΠΕΞ, Wang Yi αναφέρθηκε στην επισφαλή σχέση των ΗΠΑ με τη χώρα του που εντάθηκε μετά την ορκωμοσία Τραμπ. Μιλώντας στη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια υπογράμμισε πως οι διεθνείς προκλήσεις απαιτούν οι δύο χώρες να συνεργαστούν. «Δεν μπορούμε να έχουμε διαμάχη μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ», είπε.
Περιέγραψε την αμερικανική πολιτική του Πεκίνου ως «συνεπής και σταθερής», αλλά δεσμεύτηκε η Κίνα να «ανταποκριθεί αποφασιστικά στις μονομερείς πρακτικές εκφοβισμού». «Εάν οι ΗΠΑ θέλουν να καταστείλουν την Κίνα, τότε δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να ακολουθήσουμε (την ίδια τακτική) στο τέλος», είπε ο Wang.
Η μόνη στήριξη στον Βανς
Ωστόσο υπήρχε και κάποιος που επικρότησε την ομιλία Βανς: το ρωσικό κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο Rossiya 1. «Ήταν πολύ καλό που ακούσαμε την πολύ δυνατή ομιλία Βανς» είπε η ανταποκρίτρια του δικτύου. «Ήταν ένα δημόσιο ράπισμα, δεν μπορώ να το αποκαλέσω αλλιώς. Ήταν τόσο ωραία που είδαμε τα πρόσωπα όσων παρακολουθούσαν να τον ακούν» συνέχισε σχεδόν γελώντας η Asya Yemelyanova.
...και η συνάντηση Βανς - Ζελένσκι
Στον απόηχο των «διδαχών» Βανς προς την Ευρώπη, πραγματοποιήθηκε και η πρώτη συνάντηση Ουκρανίας - ΗΠΑ με σκοπό μία πρώτη επαφή για την ειρήνη στην Ουκρανία. Ο Ζελένσκι είπε πως η συνάντηση με τον Βανς έγινε σε καλό κλίμα και τόνισε πως είναι η πρώτη, όχι όμως η τελευταία συνάντηση.
«Πρέπει να μιλήσουμε περισσότερο, να εργαστούμε περισσότερο και να προετοιμάσουμε το σχέδιο για το πώς να σταματήσουμε τον Πούτιν και να τελειώσουμε τον πόλεμο… Θέλουμε πολύ την ειρήνη, αλλά χρειαζόμαστε πραγματικές εγγυήσεις ασφάλειας» δήλωσε ο Ζελένσκι.
Ευχαρίστησε την αμερικανική αντιπροσωπεία και δήλωσε έτοιμος να συνεργαστούν καθώς και οι δύο πλευρές θέλουν ειρήνη. Πρόσθεσε ακόμα πως θα είναι πολύ χαρούμενος να δει τον απεσταλμένο των ΗΠΑ, Κιθ Κέλογκ, στην Ουκρανία και τη Ρωσία, όσο το δυνατόν πιο σύντομα.
Νωρίτερα ωστόσο είχε διαμηνύσει πως στην περίπτωση που δεν τους επιτραπεί από τις ΗΠΑ η ένταξη στο ΝΑΤΟ, τότε η Ουκρανία θα χρειαστεί να κάνει «ΝΑΤΟ, στην Ουκρανία». Εξήγησε πως αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να διπλασιάσει τον όγκο του ουκρανικού στρατού.
{https://twitter.com/ZelenskyyUa/status/1890465137892442436}
Ο Βανς έκανε λόγο για «γόνιμες συζητήσεις» ενώ δεσμεύτηκε ότι αναμένονται και άλλα πράγματα στο μέλλον. Είπε πως «πρέπει να διασφαλίσουμε πώς θα κάνουμε μία ειρήνη που θα διαρκέσει. Όχι μία ειρήνη που θα οδηγήσει σε σύγκρουση την Ανατολική Ευρώπη, σε λίγα χρόνια».
Δήλωσε ότι οι δύο πλευρές είχαν μία καλή πρώτη συζήτηση και σημείωσε πως είναι σίγουρος ότι θα ακολουθήσουν και άλλες ανάλογες συζητήσεις τις επόμενες εβδομάδες και μήνες.
Συμπέρασμα: Κανείς Ευρωπαίος δεν στάθηκε αντάξιος των περιστάσεων, κανείς δεν απάντησε ως όφειλε στις προσβολές Βανς.
