Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι την επόμενη εβδομάδα θα ανακοινώσει αμοιβαίους δασμούς σε πολλές χώρες. Την ίδια ώρα, η Ευρώπη ετοιμάζεται για την «απάντηση» που θα χρειαστεί να δώσει στην Ουάσινγκτον.
Προεκλογικά, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε υποσχεθεί ότι θα επιβάλει στις εισαγωγές δασμούς ίδιους με εκείνους που οι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ επιβάλλουν στα αμερικανικά προϊόντα που εισάγουν. Δεν είναι σαφές ποιες χώρες θα επηρεάσουν οι δασμοί που προανήγγειλε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο Ρεπουμπλικάνος είπε σε βουλευτές του κόμματός του το σχέδιό του, κατά τη διάρκεια συζήτησης για τον προϋπολογισμό στον Λευκό Οίκο, που έγινε την Πέμπτη, σύμφωνα με τρεις πηγές του Reuters. Ο πρόεδρος και υψηλόβαθμοι συνεργάτες του έχουν δηλώσει ότι σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν τους υψηλότερους δασμούς για να καλυφθούν οι μειώσεις φόρων, που σύμφωνα με αναλυτές ενδέχεται να αυξήσουν κατά τρισεκατομμύρια δολάρια στο αμερικανικό χρέος. Οι αυξημένοι δασμοί θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν μέρος αυτού του κόστους, παρότι αποτελούσαν μόνο περίπου το 2% των ετήσιων εσόδων τα τελευταία χρόνια, σημειώνει το Reuters.
Το playbook της ΕΕ για τους δασμούς του Τραμπ
Η ΕΕ πέρασε την περασμένη χρονιά καταστρώνοντας πλάνα για το πώς θα αντιδράσει αν ο Ντόναλντ Τραμπ προχωρήσει από την απειλή στην πράξη, για υψηλότερους δασμούς σε ευρωπαϊκά προϊόντα. Την προηγούμενη εβδομάδα ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι «σίγουρα» θα επιβάλει δασμούς στην Ευρώπη, «αρκετά σύντομα». Κάτι που φέρνει το σχέδιο της ΕΕ στο προσκήνιο.
Συγκεκριμένα πλήγματα, σε πολιτικά ευαίσθητους τομείς- όπως προϊόντα που κατασκευάζονται σε πολιτείες τις οποίες ελέγχουν οι Ρεπουμπλικάνοι. Στοχευμένοι δασμοί, για να προκαλέσουν μέγιστη ζημιά. Αποφυγή της κλιμάκωσης σε έναν «οφθαλμός αντί οφθαλμού» ανταγωνισμό, αν αυτό μπορεί να αποφευχθεί. Γρήγορες, αποφασιστικές κινήσεις και νέες τακτικές που θα μπορούσαν να πλήξουν παρόχους υπηρεσιών, όπως οι εταιρείες τεχνολογίας της Σίλικον Βάλεϊ.
Αυτό είναι ένα σκληρό playbook- όπως το περιέγραψαν τρεις διπλωμάτες στους New York Times- που η Ευρώπη θα προτιμούσε να μη χρησιμοποιήσει. Ο πρώτος στόχος είναι να αποφευχθεί ο εμπορικός πόλεμος, προτείνοντας διαπραγμάτευση, αλλά και προσπαθώντας να δελεάσουν την Ουάσινγκτον μεταξύ άλλων με περισσότερες αγορές αμερικανικού φυσικού αερίου, κάτι για το οποίο πιέζει ο Τραμπ. Με άλλα λόγια «Πρόσφερε καρότα, αλλά προειδοποίησε ότι έχεις μεγάλο μαστίγιο», όπως συνοψίζουν οι New York Times το ευρωπαϊκό πλάνο.
Αν η επιχείρηση κατευνασμού αποτύχει, η Ευρώπη διαμηνύει ότι είναι έτοιμη να ανταποδώσει. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η Κομισιόν θα είναι έτοιμη για σκληρές διαπραγματεύσεις.
Αξιωματούχοι της ΕΕ έχουν προειδοποιήσει ότι ένας εμπορικός πόλεμος με την Ουάσινγκτον θα είναι μία αυτοκαταστροφή που θα κοστίσει και στις δύο πλευρές και θα ωφελήσει γεωπολιτικούς αντιπάλους, όπως η Κίνα και η Ρωσία.
Οι επιλογές που εξετάζει η Ευρώπη
Η Κομισιόν τηρεί σιγή ιχθύος για το ποια προϊόντα μπορεί να πλήξει με υψηλότερους δασμούς, ακόμα και σε συναντήσεις με διπλωμάτες χωρών της ΕΕ. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος για διαρροές, που θα εξαλείψουν το στρατηγικό πλεονέκτημα.
Αλλά οι βασικές αρχές γίνονται ολοένα πιο σαφείς, σύμφωνα με τους διπλωμάτες που μίλησαν στους NYT. Η πρώτη ιδέα είναι πως οι δασμοί πιθανότατα θα είναι στοχευμένοι, δηλαδή είτε σε συγκεκριμένες βιομηχανίες ή σε προϊόντα συγκεκριμένων περιοχών. Για παράδειγμα, το 2018, όταν επιβλήθηκαν δασμοί στο αλουμίνιο και τον χάλυβα, η Ευρώπη απάντησε πλήττοντας το αμερικανικό ουίσκι. Κάτι που επηρέασε τη βιομηχανία μπέρμπον του Κεντάκι, περιφέρεια του γερουσιαστή Μιτς ΜακΚόνελ που τότε ήταν επικεφαλής της πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικάνων στη Γερουσία.
Η δεύτερη ιδέα είναι να κλιμακωθούν τα αντίποινα μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οι συνετές κινήσεις δίνουν μεγαλύτερο πλεονέκτημα και αποφεύγουν ένα άμεσο και επώδυνο αποτέλεσμα για το εμπόριο, σημειώνουν οι πηγές της αμερικανικής εφημερίδας.
Το τρίτο στοιχείο είναι πως η απάντηση δεν θα ακολουθήσει απαραίτητα το «οφθαλμός αντί οφθαλμού». Αν ο Τραμπ ανακοινώσει οριζόντιους δασμούς 20% στην Ευρώπη, αυτό δεν σημαίνει ότι η ΕΕ πρέπει να απαντήσει με τον ίδιο τρόπο. Εξάλλου, η Ένωση θέλει να συμμορφώνεται με τους κανονισμούς του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, κάτι που απαιτεί πιο χειρουργικές κινήσεις.
Μία από τις επιλογές στο τραπέζι είναι η χρήση του «μηχανισμού κατά του εξαναγκασμού», ενός νομικού πλαισίου που είναι σε ισχύ από το 2023. Αυτό θα επιτρέψει στην Ένωση να βάλει γρήγορα στο στόχαστρο με δασμούς μεγάλους αμερικανικούς παρόχους υπηρεσιών, όπως οι τεχνολογικοί κολοσσοί. Το εργαλείο αυτό είναι υπό συζήτηση, αλλά η χρήση του θα αποτελούσε μια υπερβολικά δραστική επιλογή, γιατί ο τελικός στόχος της Ευρώπης δεν είναι να πυροδοτηθεί ένας ολοκληρωτικός εμπορικός πόλεμος, σημειώνουν οι διπλωμάτες.
Προς το παρόν είναι αδύνατο για την Ευρώπη να καταλήξει σε ένα πλάνο αντίδρασης. Ο λόγος είναι ένας: κανένας δεν ξέρει τι θα κάνει ο Τραμπ. Αν και δεν έχει δώσει διευκρινίσεις για τους δασμούς, επανειλημμένα έχει δηλώσει ότι θέλει η Ευρώπη να αγοράζει περισσότερα αμερικανικά αυτοκίνητα και αγροτικά προϊόντα, πέρα από το φυσικό αέριο.
Αυτό επιτρέπει στους Ευρωπαίους να προσφέρουν κίνητρα, προσπαθώντας να αποτρέψουν τον εμπορικό πόλεμο προτού ξεσπάσει. Ήδη Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δηλώνουν πρόθυμοι- ακόμα και έτοιμοι- να αγορά μεγαλύτερων ποσοτήτων φυσικού αερίου και ψάχνουν τρόπους για αυτό. Επίσης, έχουν αναφέρει ότι είναι πιθανό να αγοράσουν περισσότερα αμερικανικά αμυντικά προϊόντα, καθώς αυξάνουν τις δαπάνες σε αυτόν τον τομέα.
Πάνω από όλα, οι Ευρωπαίοι προσπαθούν να υπενθυμίσουν στην Ουάσινγκτον πόσο σημαντική είναι η σχέση των δύο πλευρών, τόσο οικονομικά, όσο και για την παγκόσμια ειρήνη. Ως Ένωση, η ΕΕ είναι ο πιο σημαντικός εμπορικός εταίρος των ΗΠΑ. Επίσης, είναι μεγάλος εισαγωγέας αμερικανικών υπηρεσιών και οι ευρωπαϊκές εταιρείες απασχολούν εκατομμύρια Αμερικανούς.
«Πολλά διακυβεύονται και για τις δύο πλευρές», δήλωσε αυτή την εβδομάδα η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αλλά πρόσθεσε: «Θα προστατεύσουμε πάντα τα συμφέροντά μας, όπως και όποτε χρειαστεί».
