Στην Ασία μεταφέρεται το επίκεντρο της παγκόσμιας διπλωματίας, με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Ρωσία να προετοιμάζονται για μια σειρά κρίσιμων συναντήσεων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις διεθνείς ισορροπίες.
Η σύνοδος της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), η οποία ξεκινά την Τετάρτη (18/11) στη Σενζέν της Κίνας, πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη συγκυρία. Ο Ντόναλντ Τραμπ ταξιδεύει στην περιοχή μετά την εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές, ενώ η υπόθεση κατασκοπείας που συνδέεται με τη Nvidia δημιουργεί πρόσθετα ερωτήματα για τις σχέσεις Ουάσινγκτον και Πεκίνου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η συνάντηση που παραπέμπει στη Γιάλτα
Η παρουσία των τριών ηγετών στο ίδιο τραπέζι έχει ήδη προκαλέσει συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945, όταν οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Σοβιετικής Ένωσης συζήτησαν τη μεταπολεμική ευρωπαϊκή τάξη. Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι η συνάντηση στη Σενζέν ενδέχεται να έχει μεγαλύτερη συμβολική παρά ουσιαστική σημασία, χωρίς να αναμένονται άμεσα μεγάλες συμφωνίες. Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν ο έλεγχος των πυρηνικών εξοπλισμών, η διεθνής ασφάλεια και οι σχέσεις μεταξύ των τριών δυνάμεων.
Η Ουκρανία και η Ταϊβάν αποτελούν επίσης κρίσιμα ζητήματα του ευρύτερου γεωπολιτικού περιβάλλοντος, αν και δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι θα αποτελέσουν αντικείμενο συγκεκριμένων διαπραγματεύσεων στην τριμερή συνάντηση.
Τα «όπλα» του Τραμπ: Πυρηνικά, δασμοί και διπλωματία
Ο Ντόναλντ Τραμπ σύμφωνα με τον Guardian φτάνει στην Ασία έχοντας δεχθεί πολιτικό πλήγμα από το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ. Η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει να αναδείξει τον διεθνή ρόλο της Ουάσινγκτον, με τον Τραμπ να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην προοπτική μιας νέας συμφωνίας για τον περιορισμό των πυρηνικών όπλων.
Η λήξη της τελευταίας συμφωνίας ελέγχου στρατηγικών πυρηνικών εξοπλισμών μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, τον Φεβρουάριο του 2026, έχει δημιουργήσει ένα νέο περιβάλλον αβεβαιότητας. Ο Αμερικανός πρόεδρος επιθυμεί μια ευρύτερη συμφωνία στην οποία θα συμμετέχει και η Κίνα, αν και το Πεκίνο εμφανίζεται επιφυλακτικό απέναντι σε μια τέτοια προοπτική.
Παράλληλα, η εμπορική πολιτική και οι δασμοί παραμένουν βασικά εργαλεία της αμερικανικής εξωτερικής οικονομικής πολιτικής.
Ωστόσο, αρκετές χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας αναζητούν τρόπους να περιορίσουν την εξάρτησή τους από την αμερικανική αγορά, ενισχύοντας τις μεταξύ τους εμπορικές σχέσεις και τη συνεργασία τους με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το σκάνδαλο της Nvidia και η σκιά της κινεζικής κατασκοπείας
Ένα από τα ζητήματα που επιβαρύνουν το κλίμα είναι η υπόθεση που αφορά τον Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia και τη σχέση του με γυναίκα την οποία αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών υποπτεύονται για διασυνδέσεις με την κινεζική κατασκοπεία. Οι σχετικές αποκαλύψεις έχουν προκαλέσει έρευνες και πολιτικές αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η Nvidia βρίσκεται στο επίκεντρο του παγκόσμιου ανταγωνισμού για την τεχνητή νοημοσύνη.
Η υπόθεση συνδέεται με ευρύτερες ανησυχίες για την πιθανή πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένους αμερικανικούς ημιαγωγούς, οι οποίοι έχουν στρατηγική σημασία τόσο για την οικονομία όσο και για την εθνική ασφάλεια. Οι υποψίες κατασκοπείας δεν συνιστούν αποδεδειγμένη ενοχή, ενώ η κινεζική πλευρά έχει απορρίψει τις σχετικές κατηγορίες.
Το ζήτημα αναδεικνύει τη σημασία που αποκτούν πλέον οι τεχνολογικές αλυσίδες εφοδιασμού στις σχέσεις των μεγάλων δυνάμεων.
Το πλεονέκτημα του Σι Τζινπίνγκ
Για τον Σι Τζινπίνγκ, η διοργάνωση της APEC στην Κίνα προσφέρει την ευκαιρία να προβάλει τη διεθνή επιρροή του Πεκίνου. Η Σενζέν, ένα από τα σημαντικότερα τεχνολογικά κέντρα της χώρας, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της οικονομικής και τεχνολογικής ανάπτυξης της Κίνας.
Το Πεκίνο επιδιώκει να εμφανιστεί ως υποστηρικτής του ελεύθερου εμπορίου και της πολυμερούς συνεργασίας, σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές ασιατικές οικονομίες ανησυχούν για την αβεβαιότητα που προκαλούν οι εμπορικές αντιπαραθέσεις. Παράλληλα, ο Σι επιδιώκει να διατηρήσει σταθερές σχέσεις με την Ουάσινγκτον, χωρίς να διαταράξει τη στρατηγική συνεργασία της χώρας του με τη Μόσχα. Ωστόσο, οι εντάσεις στη Νότια Σινική Θάλασσα εξακολουθούν να προκαλούν τριβές μεταξύ της Κίνας και γειτονικών κρατών, ιδιαίτερα των Φιλιππίνων.
Τι επιδιώκει ο Πούτιν
Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η συμμετοχή στην τριμερή συνάντηση προσφέρει μια σημαντική διπλωματική ευκαιρία. Η παρουσία του δίπλα στους ηγέτες των ΗΠΑ και της Κίνας ενισχύει την προσπάθεια της Μόσχας να διατηρήσει τον ρόλο της ως μεγάλης δύναμης στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία εξακολουθεί να αποτελεί βασικό παράγοντα στις σχέσεις Ρωσίας και Δύσης, ενώ η συνεργασία Μόσχας και Πεκίνου έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η Ρωσία επιδιώκει να διατηρήσει τη διαπραγματευτική της ισχύ, την ώρα που η πιθανότητα συζητήσεων για το ουκρανικό ζήτημα χωρίς τη συμμετοχή του Κιέβου προκαλεί ανησυχίες στην ουκρανική ηγεσία.
Από την ASEAN στην APEC: Μια εβδομάδα κρίσιμων συναντήσεων
Η διπλωματική δραστηριότητα δεν περιορίζεται στην Κίνα. Στις Φιλιππίνες πραγματοποιείται η σύνοδος της ASEAN, με τη συμμετοχή του Ντόναλντ Τραμπ, ενώ στο περιθώριό της προβλέπονται επαφές μεταξύ εκπροσώπων των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας, της Ινδίας και της Αυστραλίας στο πλαίσιο του σχήματος Quad.
Την ίδια περίοδο, στην Καμπότζη πραγματοποιείται σύνοδος της Γαλλοφωνίας, με τη συμμετοχή, μεταξύ άλλων, του Εμανουέλ Μακρόν και του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ. Στην ατζέντα των συναντήσεων περιλαμβάνονται η τεχνητή νοημοσύνη, οι εμπορικές συμφωνίες, η ενεργειακή μετάβαση, η ασφάλεια στη Νότια Σινική Θάλασσα και η ανθρωπιστική κρίση στη Μιανμάρ.
Η APEC, οι οικονομίες της οποίας αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 60% του παγκόσμιου ΑΕΠ, αναμένεται έτσι να αποτελέσει πεδίο έντονων διπλωματικών διεργασιών. Το ζητούμενο είναι εάν οι επαφές θα οδηγήσουν σε συγκεκριμένες συμφωνίες ή εάν θα περιοριστούν σε μια επίδειξη διεθνούς επιρροής από τις τρεις μεγάλες δυνάμεις.
