Την Παρασκευή 20 Μαρτίου θα ψαλούν στις ενορίες όλης της επικράτειας οι Δ' Χαιρετισμοί. Κατά τη διάρκεια της ακολουθίας ακούγονται οι τελευταίοι έξι Οίκοι του Ακαθίστου Ύμνου, ολοκληρώνοντας έναν από τους πιο κατανυκτικούς και ποιητικούς ύμνους της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Σε αυτή την τελευταία ενότητα, η υμνολογία κορυφώνεται. Η Μητέρα του Θεού εξυμνείται μέσα από πλούσιες εικόνες και βαθιές θεολογικές αναφορές, που αναδεικνύουν την αγιότητά της, αλλά και τη δύναμη της μεσιτείας της προς τον Υιό της. Οι πιστοί, μέσα από τους Χαιρετισμούς, δεν απευθύνονται απλώς σε μια ιερή μορφή, αλλά σε μια ζωντανή παρουσία προστασίας, ελπίδας και παρηγοριάς.
Η Θεοτόκος παρουσιάζεται ως «τείχος» και «κάστρο» των πιστών — το ασφαλές καταφύγιο όσων αναζητούν βοήθεια και στήριξη. Είναι η φωτεινή Πύλη της σωτηρίας, εκείνη που αξιώθηκε να φιλοξενήσει μέσα της τον Δημιουργό του κόσμου και να γίνει το μέσο της αναγέννησης του ανθρώπου. Μέσα από αυτή τη θεολογική εικόνα, αναδεικνύεται ως η αρχή μιας νέας δημιουργίας, που προσφέρει θεία αγαθά και οδηγεί τον άνθρωπο από τη φθορά στη ζωή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παράλληλα, η Εκκλησία ομολογεί την αδυναμία του ανθρώπινου λόγου να εκφράσει το μέγεθος της χάρης και της ευσπλαχνίας της. Κανένας ύμνος, όσο πλούσιος κι αν είναι, δεν μπορεί να συγκριθεί με το πλήθος των δωρεών της. Ακόμη κι αν οι ύμνοι ήταν όσοι και οι κόκκοι της άμμου, δεν θα επαρκούσαν για να αποδώσουν το μεγαλείο της. Έτσι, η λατρεία κορυφώνεται με το «Αλληλούια», ως έκφραση δοξολογίας που υπερβαίνει τα λόγια.
Ιδιαίτερη θέση κατέχει και η εικόνα της Θεοτόκου ως φωτός. Παρουσιάζεται ως «λαμπάδα» που φωτίζει όσους βρίσκονται στο σκοτάδι, ως ακτίνα του νοητού ήλιου που οδηγεί στη θεία γνώση. Είναι εκείνη που καθαρίζει την ανθρώπινη συνείδηση, που γίνεται πηγή χαράς και ευλογίας, και που οδηγεί τον άνθρωπο στη Θεία Κοινωνία. Μέσα από αυτές τις εικόνες, η Παναγία αναδεικνύεται ως γέφυρα μεταξύ Θεού και ανθρώπου.
Η Δ΄ Στάση υπογραμμίζει ακόμη τη σωτηριολογική διάσταση της παρουσίας της. Ο Χριστός, μέσω αυτής, έρχεται για να «σβήσει τα χρέη» των ανθρώπων, να καταργήσει την απόσταση από τη θεία χάρη και να προσφέρει λύτρωση. Η Θεοτόκος γίνεται το σημείο συνάντησης του θείου με το ανθρώπινο, το σημείο όπου ο άνθρωπος ξαναβρίσκει τον προορισμό του. Οι πιστοί την υμνούν ως νέα Κιβωτό, ως ανεξάντλητο θησαυρό ζωής, ως ασάλευτο πύργο της Εκκλησίας και απόρθητο τείχος της πίστης. Μέσα από τη μεσιτεία της, βρίσκουν ίαση στις ασθένειες της ψυχής και του σώματος και αντλούν δύναμη για να συνεχίσουν την πορεία τους. Η ακολουθία ολοκληρώνεται με μια θερμή ικεσία, η Παναγία να δέχεται τους ύμνους των πιστών, να τους προστατεύει από κάθε δοκιμασία και να τους χαρίζει σωτηρία. Είναι μια στιγμή βαθιάς κατάνυξης, όπου η πίστη συναντά την ελπίδα και ο λόγος μετατρέπεται σε προσευχή.
Χαιρετισμοί 2026: Η Δ’ Στάση που θα ψαλεί την Παρασκευή 20 Μαρτίου
Τεῖχος εἶ τῶν παρθένων,
Θεοτόκε Παρθένε,
καὶ πάντων τῶν εἰς σὲ προστρεχόντων.
Ὁ γὰρ τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς,
κατεσκεύασέ σε ποιητής, Ἄχραντε,
οἰκήσας ἐν τῇ μήτρα σου,
καὶ πάντας σοι προσφωνεῖν διδάξας·
Χαῖρε, ἡ στήλη τῆς παρθενίας,
χαῖρε, ἡ πύλη τῆς σωτήριας.
Χαῖρε, ἀρχηγὲ νοητῆς ἀναπλάσεως,
χαῖρε, χορηγὲ θεϊκῆς ἀγαθότητος.
Χαῖρε, σὺ γὰρ ἀνεγέννησας τοὺς συλληφθέντας αἰσχρῶς,
χαῖρε, σὺ γὰρ ἐνουθέτησας τοὺς συληθέντας τὸν νοῦν.
Χαῖρε, ἡ τὸν φθορέα τῶν φρενῶν καταργοῦσα,
χαῖρε, ἡ τὸν σπορέα τῆς ἁγνείας τεκοῦσα.
Χαῖρε, παστάς ἀσπόρου νυμφεύσεως,
χαῖρε, πιστοὺς Κυρίῳ ἁρμόζουσα.
Χαῖρε, καλὴ κουροτρόφε παρθένων,
χαῖρε, ψυχῶν νυμφοστόλε ἁγίων.
Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.
Ὕμνος ἅπας ἡττᾶται,
συνεκτείνεσθαι σπεύδων,
τῷ πλήθει τῶν πολλῶν οἰκτιρμῶν σου·
ἰσαρίθμους γὰρ τῇ ψάμμῳ ὠδάς,
ἂν προσφέρωμέν σοι, Βασιλεῦ ἅγιε,
οὐδὲν τελοῦμεν ἄξιον,
ὧν δέδωκας ἡμῖν τοῖς σοὶ βοῶσιν·
Ἀλληλούια.
Φωτοδόχον λαμπάδα,
τοῖς ἐν σκότει φανεῖσαν,
ὁρῶμεν τὴν ἁγίαν Παρθένον·
τὸ γὰρ ἄυλον ἅπτουσα φῶς,
ὁδηγεῖ πρὸς γνῶσιν θεϊκὴν ἅπαντας,
αὐγῇ τὸν νοῦν φωτίζουσα,
κραυγῇ δὲ τιμωμένη ταῦτα·
Χαῖρε, ἀκτὶς νοητοῦ ἡλίου,
χαῖρε, βολὶς τοῦ ἀδύτου φέγγους.
Χαῖρε, ἀστραπὴ τὰς ψυχὰς καταλάμπουσα,
χαῖρε, ὡς βροντὴ τοὺς ἐχθροὺς καταπλήττουσα.
Χαῖρε, ὅτι τὸν πολύφωτον ἀνατέλλεις φωτισμόν,
Χαῖρε, ὅτι τὸν πολύρρυτον ἀναβλύζεις ποταμόν.
Χαῖρε, τῆς κολυμβήθρας ζωγραφοῦσα τὸν τύπον,
χαῖρε, τῆς ἁμαρτίας ἀναιροῦσα τὸν ρύπον.
Χαῖρε, λουτὴρ ἔκπλυνων συνείδησιν,
χαῖρε, κρατὴρ κιρνῶν ἀγαλλίασιν.
Χαῖρε, ὀσμὴ τῆς Χριστοῦ εὐωδίας,
χαῖρε, ζωὴ μυστικῆς εὐωχίας.
Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.
Χάριν δοῦναι θελήσας,
ὀφλημάτων ἀρχαίων,
ὁ πάντων χρεωλύτης ἀνθρώπων,
ἐπεδήμησε δι’ἑαυτοῦ,
πρὸς τοὺς ἀποδήμους τῆς αὐτοῦ Χάριτος·
καὶ σχίσας τὸ χειρόγραφον,
ἀκούει παρὰ πάντων οὕτως·
Ἀλληλούια.
Ψάλλοντές σου τὸν τόκον,
ἀνυμνοῦμέν σε πάντες,
ὡς ἔμψυχον ναόν, Θεοτόκε.
Ἐν τῇ σῇ γὰρ οὶκήσας γαστρί,
ὁ συνέχων πάντα τῇ χειρὶ Κύριος,
ἡγίασεν, ἐδόξασεν, ἐδίδαξε βοᾶν σοὶ πάντας·
Χαῖρε, σκηνὴ τοῦ Θεοῦ καὶ Λόγου,
χαῖρε, Ἁγία ἁγίων μείζων.
Χαῖρε, κιβωτὲ χρυσωθεῖσα τῷ Πνεύματι,
χαῖρε, θησαυρὲ τῆς ζωῆς ἀδαπάνητε.
Χαῖρε, τίμιον διάδημα βασιλέων εὐσεβῶν,
χαῖρε, καύχημα σεβάσμιον ἱερέων εὐλαβῶν.
Χαῖρε, τῆς Ἐκκλησίας ὁ ἀσάλευτος πύργος,
χαῖρε, τῆς Βασιλείας τὸ ἀπόρθητον τεῖχος.
Χαῖρε, δι' ἧς ἐγείρονται τρόπαια,
χαῖρε, δι' ἧς ἐχθροὶ καταπίπτουσι.
Χαῖρε, χρωτὸς τοῦ ἐμοῦ θεραπεία,
χαῖρε, ψυχῆς τῆς ἐμῆς σωτηρία.
Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.
Ὦ πανύμνητε Μῆτερ,
ἡ τεκοῦσα τὸν πάντων ἁγίων,
ἁγιώτατον Λόγον·
δεξαμένη γὰρ τὴν νῦν προσφοράν,
ἀπὸ πάσης ρῦσαι συμφορᾶς ἅπαντας,
καὶ τῆς μελλούσης λύτρωσαι κολάσεως,
τοὺς σοὶ βοῶντας·
Ἀλληλούια.
