Το δεύτερο και τελευταίο Ψυχοσάββατο του 2026 αναμένεται να τελεστεί στα τέλη Μαΐου καθώς είναι άμεσα συνδεδεμένο με τον εορτασμό του Πάσχα και την Ανάληψη του Κυρίου. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση το δεύτερο Ψυχοσάββατο του έτους που αποκαλείται και ως «Χρυσά κόλλυβα» θα τελεστεί το Σάββατο 30 Μαΐου παραμονές της Κυριακής της Πεντηκοστής, δίνοντας την σκυτάλη στην γιορτή του Αγίου Πνεύματος που φέτος «πέφτει» την Δευτέρα 1η Ιουνίου.
Ο συμβολισμός του δεύτερου και τελευταίου Ψυχοσάββατου - Ο συμβολισμός για τα «χρυσά» κόλλυβα
Όπως συμβαίνει πάντα στα Ψυχοσάββατα αποτελούν μια μέρα με έντονη συναισθηματική φόρτιση καθώς είναι αφιερωμένη σε όλα τα προσφιλή μας πρόσωπα που δεν βρίσκονται εν ζωή και τιμάμε την μνήμη τους μέσα από τρισάγια, μνημόσυνα και προσευχές. Τα «χρυσά» κόλλυβα πρωταγωνιστούν το τελετουργικό του δεύτερου Ψυχοσάββατου που προηγείται της Πεντηκοστής. Πρόκειται για ένα έθιμο αφιερωμένο στη μνήμη των κεκοιμημένων, με βαθύ συμβολισμό για την πίστη στην ανάσταση και την αιώνια ζωή. Ο όρος «χρυσά» χρησιμοποιείται συμβολικά, για να τονίσει την αξία και τη σημασία της ημέρας. Όπως ο χρυσός θεωρείται πολύτιμος, έτσι και η προσευχή για τους νεκρούς θεωρείται πράξη ιδιαίτερης πνευματικής αξίας.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dgz1eiaa03b5?integrationId=40599y14juihe6ly}
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ουσιαστικά τα παραδοσιακά κόλλυβα αποκαλούνται «χρυσά» χωρίς να αλλάζει τίποτα στην παρασκευή και προσφορά τους. Το σιτάρι, βασικό συστατικό τους, συμβολίζει τη ζωή που αναγεννάται, ενώ τα υπόλοιπα υλικά συνδέονται με την αφθονία, τη μνήμη και την πνευματική ελπίδα. Σε κάθε περίπτωση τα υλικά πρέπει να είναι 9 γιατί 9 είναι τα τάγματα των αγγέλων, ενώ το κάθε υλικό έχει το δικό του συμβολισμό.
- Σιτάρι: οι νεκροί (το γήινο στοιχείο)
- Ζάχαρη: η γλυκύτητα του Παραδείσου
- Σταφίδες: η Άμπελος (ο Χριστός)
- Μαϊντανός: η ανάπαυση «εν τόπω χλοερώ»
- Φρυγανιά τριμμένη ή σουσάμι: το χώμα
- Ρόδι: τα ελέη του Παραδείσου, η λαμπρότητα
- Κανέλλα: η ευωδία, τα αρώματα
- Αμύγδαλα: η ευγονία, η ζωή που διαιωνίζεται με τους απογόνους (αντί για αμύγδαλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν καρύδια)
- Κουφέτα (ασημένια και λευκά): τα οστά που μένουν αναλλοίωτα καθώς το σώμα φθείρεται.
{https://exchange.glomex.com/video/v-d9wpggs2ugyp?integrationId=40599y14juihe6ly}
Κόλλυβα: Το πρωτόκολλο για την προσφορά τους και ο συμβολισμός
Η τέλεση του Ψυχοσαββάτου είναι ένα μνημόσυνο που κάνει η εκκλησία ώστε όλοι οι κεκοιμημένοι να έχουν την δυνατότητα να συγχωρεθούν και να κριθούν κατά την Δευτέρα Παρουσία. Τα κόλλυβα τα πηγαίνουμε στην εκκλησία για να διαβαστούν είτε στον Εσπερινό της Παρασκευής είτε στη Θεία Λειτουργία του Σαββάτου και αφού ευλογηθούν μοιράζονται στους πιστούς, ως ένδειξη συμμετοχής στην κοινή προσευχή και μνήμη. Το έθιμο προέρχεται από τα παλαιότερα χριστιανικά χρόνια και έχει σχέση με τα περίδειπνα των Ελλήνων και άλλων λαών. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι τα διαβασμένα κόλλυβα δεν τα σκορπίζουμε στον τάφο, ούτε τα απορρίπτουμε στα σκουπίδια, καθώς θεωρούνται ευλογημένα.
«Χρυσά Κόλλυβα» 2026: Η συνταγή του Αγίου Όρους
Υλικά:
1/2 κιλό σιτάρι
2 κουταλιές της σούπας καρυδόψιχα τριμμένη
1 κουταλιά της σούπας αμυγδαλόψιχα ασπρισμένη και τριμμένη
1 κουταλιά της σούπας μαϊντανό ψιλοκομμένο
1/2 κουταλιά της σούπας σουσάμι καβουρδισμένο
1/2 κουταλιά της σούπας σπόρους από ρόδι
1/2 κουταλάκι του γλυκού κανέλα
1 κουταλιά της σούπας σταφίδες
1 κουταλιά της σούπας ζάχαρη
1 κουταλιά της σούπας φρυγανιά
άχνη ζάχαρη και κανέλα για την επικάλυψη
Για το στόλισμα:
Ασημένια κουφετάκια σε διάφορα σχέδια
Ζάχαρη ψιλή (όχι άχνη)
1 μυτερή οδοντογλυφίδα
1 κόλλα χαρτί
1 δίσκο
1 λεκάνη βαθια
1 πετσέτα
Εκτέλεση:
Πλένουμε το σιτάρι από το προηγούμενο βράδυ και το βάζουμε να μουλιάσει με κρύο νερό και λίγο αλάτι σε μία κατσαρόλα. Το πρωί το ξεπλένουμε να φύγει η μαυρίλα του και το βράζουμε καλά για 40 λεπτά. Το στραγγίζουμε καλά στο σουρωτήρι και φυλάμε σε μπολ τον χυλό του. Το απλώνουμε σε πετσέτα και το αφήνουμε να στεγνώσει και όχι να ξεραθεί. Ξεπλένουμε τις σταφίδες και τις βουτάμε για 3 λεπτά σε ζεστό νερό για να μαλακώσουν. Τις σουρώνουμε και τις στεγνώνουμε σε πετσέτα.
Στην συνέχεια, αδειάζουμε το στεγνωμένο σιτάρι και τις στεγνωμένες σταφίδες σε βαθιά λεκάνη και προσθέτουμε ένα-ένα τα υλικά μας, εκτός από την φρυγανιά και την ζάχαρη. Ανακατεύουμε με τις παλάμες το ινδοκάρυδο με το ξύσμα για να μη λασπώσει το ξύσμα και να απλωθεί ομοιόμορφα στο υλικό. Ζάχαρη στην γέμιση του κόλυβου δεν βάζουμε. Παίρνουμε ένα δίσκο και στρώνουμε στη βάση του μία λαδόκολλα, την οποία κόβουμε με το ψαλίδι στο σχήμα της βάσεως. Απλώνουμε το υλικό έτσι ώστε να σχηματισθεί ένα βουναλάκι χωρίς να είναι μυτερό και το συμπιέζουμε προς τα κάτω με τις δύο παλάμες.
Με το κουτάλι της σούπας αδειάζουμε προσεκτικά λίγη – λίγη την φρυγανιά από την άκρη του δίσκου προς το κέντρο και την “πατικώνουμε” με την κόλλα το χαρτί. Το ινδοκάρυδο το χρησιμοποιούμε για να απορροφά την υγρασία των υλικών της γέμισης, ενώ την φρυγανιά για να μην λιώσει η ζάχαρη και τα στολίδια και κολλήσουν. Στη συνέχεια, πασπαλίζουμε ανάλαφρα την ζάχαρη από το κέντρο του δίσκου προς τις άκρες και «πατικώνουμε» τη ζάχαρη με την άλλη όψη του χαρτιού. Αποφεύγουμε τη ζάχαρη άχνη διότι κρακελώνει και χαλάει το στόλισμα. Χρειάζεται 3 φορές πιο πολύ από την ψιλή ζάχαρη για να καλυφθεί ένας δίσκος και μόλις ανακατευθεί λασπώνει αμέσως το σιτάρι. Παίρνουμε μία μυτερή οδοντογλυφίδα και χαράζουμε ανάλαφρα πάνω στη ζάχαρη και συγκεκριμένα στο κέντρο του δίσκου ένα σταυρό και δεξιά και αριστερά του σταυρού 2 κυπαρισσάκια, 2 μαργαρίτες και στο περίγραμμα του δίσκου μία γιρλάντα. Αδειάζουμε σε ρηχό πιάτο τα ασημένια κουφετάκια και τα τοποθετούμε πάνω στην χαραγμένη από την οδοντογλυφίδα ζάχαρη.
