Το Πάσχα αποτελεί μια από τις σημαντικότερες γιορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας και κάθε χρόνο συνοδεύεται από μια μεγάλη περίοδο προετοιμασίας, γνωστή ως Σαρακοστή. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από νηστεία, πνευματική περισυλλογή και συμμετοχή στις θρησκευτικές ακολουθίες, οδηγώντας τους πιστούς σταδιακά προς τη μεγάλη γιορτή της Ανάστασης. Το φετινό Πάσχα θα εορταστεί την Κυριακή 12 Απριλίου, ενώ η νηστεία που προηγείται ξεκινά αρκετές εβδομάδες νωρίτερα και διαρκεί συνολικά σχεδόν επτά εβδομάδες. Για πολλούς πιστούς, αλλά και για όσους επιλέγουν να ακολουθήσουν τη νηστίσιμη διατροφή για λόγους παράδοσης ή υγείας, η περίοδος αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία.
Πότε ξεκίνησε και πότε τελειώνει η νηστεία της Σαρακοστής
Η νηστεία της Σαρακοστής ξεκίνησε την Καθαρά Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου. Από εκείνη την ημέρα άρχισε η αυστηρή περίοδος νηστείας που οδηγεί σταδιακά προς τη Μεγάλη Εβδομάδα και τελικά στην Ανάσταση. Η νηστεία ολοκληρώνεται το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, στις 11 Απριλίου, τη στιγμή που οι πιστοί συγκεντρώνονται στις εκκλησίες για την αναστάσιμη λειτουργία. Με το άκουσμα του «Χριστός Ανέστη», η περίοδος της νηστείας θεωρείται ότι τελειώνει και ξεκινά ο εορτασμός της Ανάστασης. Αμέσως μετά την Ανάσταση, οι περισσότεροι τηρούν το παραδοσιακό έθιμο του αναστάσιμου τραπεζιού, το οποίο συνήθως περιλαμβάνει μαγειρίτσα, αυγά και άλλα πασχαλινά εδέσματα, σηματοδοτώντας τη λήξη της μακράς περιόδου εγκράτειας.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dgm6stq38541?integrationId=40599y14juihe6ly}
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η διάρκεια της Σαρακοστής
Η περίοδος της Σαρακοστής διαρκεί συνολικά 48 ημέρες και χωρίζεται σε δύο βασικά μέρη. Τη Μεγάλη Σαρακοστή, που ξεκινά από την Καθαρά Δευτέρα και φτάνει μέχρι την Κυριακή των Βαΐων και τη Μεγάλη Εβδομάδα, η οποία αποτελεί την πιο αυστηρή περίοδο νηστείας πριν από το Πάσχα. Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι αφιερωμένη στα Πάθη του Χριστού και περιλαμβάνει σημαντικές θρησκευτικές ακολουθίες που κορυφώνονται τη Μεγάλη Παρασκευή και το Μεγάλο Σάββατο. Όλη η εβδομάδα είναι αλάδωτη, εκτός από τα Σαββατοκύριακα που καταλύεται λάδι και κρασί. Εάν συμπέσει εορτή μεγάλου ή τοπικού Αγίου μέσα στη Μ. Σαρακοστή καταλύεται λάδι και κρασί. Του Ευαγγελισμού και την Κυριακή των Βαΐων, καταλύεται το ψάρι. Από τη Μεγάλη Δευτέρα μέχρι το Μεγάλο Σάββατο υπάρχει η αυστηρή νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδος, κατά την οποία όλα τρώγονται μόνο αλάδωτα.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dghcz27d9xvd?integrationId=40599y14juihe6ly}
Τι περιλαμβάνει η νηστεία της Σαρακοστής
Κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, οι πιστοί αποφεύγουν την κατανάλωση τροφίμων ζωικής προέλευσης. Συγκεκριμένα, αποφεύγονται το κρέας και τα αλλαντικά, τα αυγά, το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα ψάρια. Η νηστίσιμη διατροφή βασίζεται κυρίως σε φυτικές τροφές όπως:
όσπρια (φακές, ρεβίθια, φασόλια)
λαχανικά και χόρτα
φρούτα και αποξηραμένα φρούτα
δημητριακά, ρύζι και ζυμαρικά
πατάτες, πλιγούρι και βρώμη
ταχίνι και χαλβάς
ξηροί καρποί και ελιές
Επιπλέον, επιτρέπονται τα θαλασσινά όπως χταπόδι, καλαμάρια, γαρίδες και όστρακα, τα οποία θεωρούνται νηστίσιμα.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dgwgvkjhcj01?integrationId=40599y14juihe6ly}
Οι ημέρες που επιτρέπεται το ψάρι
Μέσα στη Σαρακοστή υπάρχουν ορισμένες εξαιρέσεις όπου η νηστεία γίνεται πιο ελαστική. Σε αυτές τις περιπτώσεις επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού. Οι σημαντικότερες από αυτές τις ημέρες είναι:
25 Μαρτίου – Ευαγγελισμός της Θεοτόκου
Κυριακή των Βαΐων, που φέτος «πέφτει» στις 5 Απριλίου
Η αυστηρότερη περίοδος της νηστείας: Η Μεγάλη Εβδομάδα
Η Μεγάλη Εβδομάδα θεωρείται η πιο αυστηρή περίοδος της νηστείας. Από τη Μεγάλη Δευτέρα μέχρι το Μεγάλο Σάββατο, η νηστεία γίνεται ακόμη πιο αυστηρή και οι πιστοί αποφεύγουν πλήρως κρέας, ψάρια, αυγά και γαλακτοκομικά. Τα θαλασσινά χωρίς αίμα εξακολουθούν να θεωρούνται νηστίσιμα. Ωστόσο, πολλοί πιστοί επιλέγουν ακόμη πιο λιτή διατροφή, ιδιαίτερα τις τελευταίες ημέρες πριν από την Ανάσταση. Η Μεγάλη Παρασκευή, που «πέφτει» στις 10 Απριλίου, θεωρείται η πιο αυστηρή ημέρα της νηστείας. Πρόκειται για ημέρα πένθους και περισυλλογής, κατά την οποία πολλοί τηρούν αυστηρή αποχή από το φαγητό ή καταναλώνουν μόνο ελαφρά νηστίσιμα τρόφιμα.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dftahivcjn4p?integrationId=40599y14juihe6ly}
Η Ανάσταση και το τέλος της νηστείας
Η μακρά περίοδος της νηστείας ολοκληρώνεται το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, με την Αναστάσιμη Λειτουργία. Με το «Χριστός Ανέστη» οι πιστοί ανταλλάσσουν ευχές και ξεκινά το αναστάσιμο γεύμα, σηματοδοτώντας το τέλος της νηστείας. Την επόμενη ημέρα, την Κυριακή του Πάσχα (12 Απριλίου), ακολουθεί το μεγάλο πασχαλινό τραπέζι με οικογένεια και φίλους, ενώ ξεκινά και η Λαμπροβδομάδα, μια περίοδος χαράς και εορτασμού για την Ορθόδοξη Εκκλησία.
